Bir ileri, iki geri adım

Yeni TCK'da gecekondu patlamasını engellemek için kaçak yapılarla ilgili maddenin hemen yürürlüğe girmesi benimsendi. Ancak kaçak yapılara altyapı hizmetleri götüren bürokratlara ceza verilmesinden vazgeçildi. Çevre suçlarına verilen cezalar da iki yıl süreyle ertelendi.

ANKARA - TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen Türk Ceza Kanunu'nda 'bir ileri, iki geri adım' atıldı. Kanunla 'gecekondu patlamasına' önlem alınırken, kaçak yapılara imar planlarına uydurulmaları koşuluyla af getirildi. Gecekonduculara öngörülen cezaların alt sınırı iki yıldan bir yıla indirildi. Elektrik, telefon, su gibi hizmetleri sağlayanların cezalandırılmalarından ise kısmen vazgeçildi. Kasıtlı ve taksirli çevre suçları için öngörülen cezaların yürürlük tarihi iki yıl ertelendi. Böylece, önlem almadıkları için kurdukları tesislerle çevreyi
kirletenlere iki yıl süre tanınmış oldu.
AKP, zina düzenlemesinin yer almadığı TCK'da yeni bir krize neden olmamak için, kabul edilen maddelerde yapmayı istediği, zinanın da aralarında olduğu birçok değişiklikten vazgeçti. Ancak, CHP'nin karşı çıkmasına karşın kabul edilen üç maddenin yürürlük tarihi değiştirildi. Kabul edilen iki madde de tekriri müzakere yoluyla yeniden düzenlendi. Buna göre 'imar kirliliğine neden olma' başlıklı 184. madde 'TCK yürürlüğe girene kadar kaçak yapılaşma artabilir' gerekçesiyle yayımı tarihinde yürürlüğe girecek. 'Çevrenin kasten kirletilmesi' başlıklı 181 ile 'çevrenin taksirle kirletilmesi' başılıklı 182. maddelerinin birinci fıkraları ise 'belediyelere ve sanayicilere altyapı için gerekli süreyi tanımak' için yasanın yayımı tarihinden itibaren 2 yıl sonra yürürlüğe girecek.
Kaçak yapılarda çark
Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girecek 'imar kirliliğine neden olma' başlıklı 184. madde hükümetin isteği üzerine tekriri müzakere yoluyla yeniden görüşüldü. Daha önce kabul edilen maddede kaçak yapı yapanların yanı sıra bu yapılara altyapı hizmeti götüren belediyeler, Telekom ve TEAŞ gibi kurum görevlilerinin de 2 yıldan 5 yıla kadar cezalandırılması öngörülüyordu. Bu cezalar yapı kullanma izni olmayan binalar için da 6 ay-2 yıl olarak düzenlenmişti. Maddenin yeni biçimine göre yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan veya yaptıran kişi, 1 yıldan 5 yıla kadar hapisle cezalandırılacak.
AKP'lilerin önergesiyle, kaçak yapılara elektrik, su ve telefon veya gaz hizmeti götüren kamu görevlilerinin cezalandırılmasından tümüyle vazgeçildi. Ceza yalnızca ruhsatı olmayan şantiyelere bu hizmetleri götürenler için öngörüldü.
Yapı ruhsatiyesi olmadan başlatılan inşaatlar dolayısıyla kurulan şantiyelere, elektrik, su veya telefon bağlantısına müsaade eden kişiye de 1-5 yıl ceza verilecek.
İlk düzenlemede yapı kullanma izni alınmamış binalarda ticari ve sınai faaliyete izin veren kamu görevlileri için 1-3 yıl hapis öngörülüyordu. Önergeyle ticari faaliyete izin verme suç olmaktan çıkarılırken sınai faaliyet için izin verenlere 2-5 yıl hapis getirildi.
Sanayicilere kıyak
Belediye sınırı dışındaki arazilerde kurulan, organize sanayi bölgeleri başta olmak üzere hipermarketler ve fabrikalar bu cezalardan, maddeye 'belediye sınırı' koşulu konularak kurtarıldı. Eklenen bir başka fıkrayla da, 'ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak yaptığı veya yaptırdığı binayı imar planına uygun hale getirenler' hakkında kamu davası açılmayacak, açılan davalar düşecek, verilmiş çezalar ise bütün sonuçlarıyla ortadan kalkacak.
Kanunun yayımı tarihinden iki yıl sonra yürürlüğe girecek olan maddelerine göre, ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırı olarak ve çevreye zarar verecek şekilde, atık veya artıkları toprağa, suya veya havaya kasten veren kişi, 6 ay-2 yıl hapisle cezalandırılacak. Bu suça taksirle neden olan kişi, adli para cezasıyla cezalandırılacak. Bu atık veya artıkların, toprakta, suda veya havada kalıcı etki bırakması halinde, 2 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilecek.
AKP'nin verdiği önergeyle ayrıca, yasanın 'hakaret' başlıklı 125. maddesi yeniden ele alındı. Hakaret suçunun 6 ay olan alt ceza sınırı 3 aya indirildi.