CHP kendine de muhalefet ediyor

Daha reformcu
Müsteşar Dinçer'e tepkisi nedeniyle 'Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı'nın komisyon görüşmelerini protesto eden CHP, kendi projesiyle ters düştü. CHP, aslında AKP'ye göre daha köklü öneriler getirmiş.
Eğitim dahil devir
Tasarı için 'Üniter yapı bozulur' diyen CHP, 1998'deki programda yerel meclisler, yerel idarelere özerklik ve eğitim dahil, hizmetlerin yerele devrini öneriyor. AKP ise örneğin eğitimi yerel idarelere vermeye korktu.
Baykal'ın sözleri
Programın temeli, CHP lideri Baykal'ın 1992 Meclis konuşmasına dek gidiyor: Hemşireleri, ebeleri, imamları Ankara'dan tayin etmek yanlış. Bir an önce daha ademi merkeziyetçi bir yönetim yapısı oluşturulmalı.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - Başbakanlık Müsteşarı Ömer Dinçer'in 1995'teki makalesini gerekçe göstererek 'kamu yönetimi temel kanunu tasarısı'nın komisyonlardaki görüşmelerini protesto eden CHP, kendi programıyla ters düştü. Tasarıya Türkiye'nin üniter yapısını bozacağı ve Cumhuriyet'in temeline dinamit koyacağı gibi sert eleştirilerde bulunan CHP'nin, 18 Nisan 1998 yerel seçimleri öncesi açıkladığı 'Yerel Çözüm 2000' programında, çok daha radikal değişiklikler öngördüğü belirlendi.
Baykal 12 yıl önce eleştirdi
CHP, programında, özellikle eğitimin yerel yönetimlere devri, yerel meclislerin kurulması, yerel yönetimlere özerklik gibi düzenlemeler öngördü. CHP lideri Deniz Baykal da, 10 Aralık 1992'de Genel Kurul'da yaptığı konuşmada, Türkiye'nin idari yapısının 1920'lerde kurulduğunu, 70 yılın deneyimi ve birikiminin köklü bir değişikliği zorunlu kıldığını belirterek, "Türkiye artık, bugünkü idari anlayışla yönetilebilecek bir ülke olmaktan çıktı" demişti. Baykal, şu görüşleri dile getirmişti:
"Başkent'teki iki kilometrelik bir alan, Türkiye'deki tüm ilkokul öğretmenlerinin, hemşirelerin, ebelerin sicillerini, tayinlerini, dosyalarını elinde bulunduracak ve o izleyecek, o götürecek. Bunun bir anlamı kalmadı.
'Yeni bir yapılanmaya geçilmeli'
Meclis'in önüne her gün 20 binin üzerinde insan geliyor. Bu neyi gösterir? Türkiye'de idari sistemin artık iflas ettiğini, tıkandığını, bu sistemle işlerin götürülemeyeceğini, yürütülemeyeceğini gösterir. Türkiye yeni bir anlayışa, yeni yapılanmaya geçmeli, daha ademi merkeziyetci, daha desantralize bir yönetim yapısını bir an önce kararlaştırmalıdır. Bu, ülkenin temel sorunudur, ciddi sorunudur."
Hükümetin tasarısında mevcut sistemde olduğu gibi valilerin yetkileri büyük ölçüde aynen korunurken, CHP'nin 'Yerel Çözüm 2000' programında
'Yerel yönetimlere özerklik sağlayacağız' vaadinde bulunuluyor. CHP ayrıca, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'nın 6. Maddesi'nde dile getirilen, 'Kanunla düzenlenmiş daha genel hükümlere halel getirilmemek koşuluyla yerel makamlar kendi iç idari örgütlenmelerini, bunları yerel ihtiyaçlara uyumlu kılmak ve etkin idare sağlamak amacıyla kendileri kararlaştırabilecek' düşüncesini uygulamayı vaat ediyor.
CHP'nin 'Yerel Çözüm 2000' programı ile hükümetin hazırladığı kamu reformu tasarısında öngördüğü düzenlemeler şöyle:
Eğitim
CHP: Eğitim programlarının hazırlanmasıyla uygulamanın denetimi Milli Eğitim Bakanlığı'nca yapılacak. Temel ve ortaeğitimle ilgili fiziki altyapının oluşturulması ve bakanlığın öngördüğü niteliklerdeki eğitim kadrosunun sağlanması yerel yönetime bırakılacak.
Tasarı: Bakanlar Kurulu'nda imzaya açıldığı sırada CHP ile paralel düzenleme öngören hükümet, daha sonra geri adım atarak eğitimi yerel yönetimlere devreden düzenlemelerden vazgeçti. Mevcut durum korunuyor.
Sağlık
CHP: İkinci kademe sağlık hizmetleri olarak adlandırılan, koruyucu sağlık hizmetleriyle ilgili fiziki altyapının oluşturulması ve Sağlık Bakanlığı'nın öngördüğü niteliklere haiz sağlık personelinin sağlanması yerel yönetimlere bırakılacak. Koruyucu sağlık hizmetlerinin ülke ölçeğinde programlanması, koordinesi ve bedelsiz sürdürülmesi Sağlık Bakanlığı'nın sorumluluğunda devam edecek.
Tasarı: Bakanlığın taşra teşkilatının görev ve yetkilerini, eğitim hastaneleri hariç, sağlık- evi, sağlık ocağı, sağlık merkezi, dispanser ile hastanelerin araç-gereç, taşınır ve taşınmazlarıyla personelini il özel idarelerine devrediyor.
Yerel meclis
CHP: Yerel demokrasiyi yerel meclislerle güçlendireceğiz. Yerel meclislerin üye sayılarını artıracağız, çalışmalarına süreklilik kazandıracağız. Üyelerin özlük haklarına ilişkin kararları her yerel meclis kendisi alacak. Yerel meclislerin temel işlevi yöre ile tüm konularda karar almak ve denetim olacak. İl genel meclisinin yerini alacak il meclisinde de, bu meclisin üyeleri, başkan ve yürütmedeki görevlilerle ilgili aynı yetkilere sahip olacak.
Valinin yetkilerine tırpan
Yeni oluşturacağımız il meclisi, belediyelerin yetki alanları dışındaki görevleri yapacak ve bugünkü il genel meclisinin yerini alacak.
Oluşturulacak il meclisi, valinin vesayetinden çıkacak, tümüyle özerk çalışacak, yerel yönetimlere tanınacak yeni hizmet ve yetki alanlarında karar alacak. Merkezi yönetimin, yerel yönetimlere devredilen işlevlerinin yürütülmesinde valiye bağlı olarak görev yapan kamu görevlileri, il meclisine bağlı çalışacak. Yerel meclis gerektiğinde vergi koyabilecek.
Tasarı: Yerel meclis düzenlemesi yok. İl özel idarelerinin karar organı olarak belirlenen il genel meclisi üzerinde valinin yetkileriyle icra organı niteliğindeki il encümeni korunuyor. İl encümeni vali başkanlığında gizli oyla bir yıllığına seçilen dört il genel meclisi üyesinden oluşacak. Vergi konulması konusunda yerel yönetimlerin yetkisi yok.