Çiçek'ten 'uzlaşma şart' mesajı

Çiçek'ten 'uzlaşma şart' mesajı
Çiçek'ten 'uzlaşma şart' mesajı

Fotoğraf: MURAT KAYNAK/AA

Hükümetten 'başkanlık tartışılsın' mesajları sürdü, Meclis Başkanı Çiçek anayasa için "Dört siyasi parti nasıl uzlaşacaksa o şekilde çıkacak" dedi.

ANKARA- ‘Başkanlık sistemi’yle ilgili hükümetten açıklamalar gelmeye devam ederken, TBMM Başkanı Cemil Çiçek, tartışmanın çıkış noktasının sağlıklı olmadığını söyledi, “Dört siyasi parti nasıl uzlaşacaksa o şekilde çıkacak” dedi.
Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, TRT Haber ’de sorular üzerine, “Bu konuyu belki anayasal çerçevede daha iyi bir yönetim, yönetişim seviyesinde tartışmak lazım” dedi. Türkiye’de kişilere indirgenen bir tartışma yönteminin bulunduğunu ifade eden Arınç, “Bugün Sayın Erdoğan olmasa, onun güçlü liderliği olmasa ve olası bir seçimde o seçilecek diye bazılarında bir endişe olmasa, rahatlıkla bu sistemi kabul edebilirler. Başbakan profilinde hep başarı görüyorlar, hep karizma görüyorlar, hep hâkimiyet görüyorlar. ‘Eyvah bir de başımıza yarın başkan olarak çıkarsa halimiz ne olacak’ diye endişe edenler var” diye konuştu.
Konunun Anayasa Uzlaşma Komisyonu’nda tartışılması gerektiğini belirten Arınç, “Parlamenter sistemi daha uygun gördüğünü söylemiş bir insan olarak, bu tartışmalara peşin, önyargıyla yaklaşmıyorum. Başkanlık sistemini de konuşabilmeliyiz, Fransa örneğinde daha çok zikredilen yarı başkanlık sistemini de konuşabilmeliyiz” dedi.
Adalet Bakanı Sadullah Ergin de, muhalefetin konuya çok fazla reaksiyon gösterdiğini söyledi. Tarafların Anayasa Uzlaşma Komisyonu’nda görüşlerini dile getireceklerini belirten Ergin, “Her beyan edilen görüşe bu kadar reaksiyon gösterilirse o masa etrafında yeni fikirlerin üreme imkânı olmaz. Taraflar kendi düşüncelerini özgürce o masada gündeme getirebilmeli. Ortaya çıkan neticeyi hep beraber göreceğiz ve sahipleneceğiz” dedi. 

Çiçek: Çıkış noktası yanlış
TBMM Başkanı ise dün Anayasa Uzlaşma Komisyonu toplantısı öncesi soruları yanıtladı. Konunun Parlamenter Denetim Sempozyumu’nda gündeme geldiğini hatırlatan Çiçek, ‘’Türkiye’deki mevcut sistemin ne parlamenter ne de yarı başkanlık sistemi olduğu’’ yönündeki bir ifadeden sonra başkanlık sistemi tartışmalarının başladığını hatırlattı Çiçek, ‘’Evvela çıkış noktası çok sağlıklı değil bu tartışmanın’’ dedi. Çiçek, şöyle devam etti: “Yeni bir konuyu tartışmıyoruz. Yeni anayasa yapılırken kim ne düşünüyorsa, düşünceleri neyse, biz bunu herkesten bekledik. Son olarak sivil toplum kuruluşları, meslek örgütleri dahil olmak üzere yeni anayasayı nasıl şekillendirmek istiyorlarsa, beklentileri, kanaatleri neyse, bunu herkesten istedik. Dolayısıyla olup bitenleri bu çerçevede değerlendirmek lazım. 4 siyasi parti nasıl uzlaşacaksa, karar öyle çıkacaktır. Çerçevesinden dışarıya çıkarmadan her konuyu tartışmakta fayda var.”
CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu ise “Bunlar yapay gündemler” demekle yetindi.

Yüzde 56 ‘sistem devam etsin’ dedi
TEPAV ve A&G Araştırma Şirketi, 19- 20 Şubat 2011 tarihlerinde 34 il, 142 mahalle ve köyde 18 yaş ve üstü seçmen nüfusunu temsil eden bin 235’i kadın, bin 281’i erkek toplam 2 bin 516 denekle bir araştırma yaptı. Katılımcıların yüzde 56,3’ü “Mevcut parlamenter sistem devam etmeli”, yüzde 16’sı “Başkanlık sistemine geçilmeli” dedi. Yüzde 26,9’u ise konu hakkında bir fikirlerinin olmadığını ifade etti. CHP seçmeninin yüzde 70,4’ü, MHP ’lilerin yüzde 64,7’si, BDP’lilerin yüzde 58,9’u “Mevcut sistem devam etmeli” dedi. AKP için ise bu oran 46,1 çıktı. AKP’li seçmenin yüzde 20,2’si başkalık sistemini istedi.

‘Başkanlık sistemini uygun bulmuyoruz’
MHP lideri Devlet Bahçeli, dünkü Meclis grubu toplantısından sonra soruları yanıtlarken, “Bugünkü siyasi, sosyal ortamı içerisinde başkanlık sistemini uygun bulmuyoruz. ‘Parlamenter sistemle Türkiye hedefe doğru yürümelidir’ düşüncesini hâlâ paylaşıyoruz” dedi. Bahçeli, yeni anayasa çerçevesinde başkanlık sisteminin gündeme gelmesinin bir uzlaşmazlık konusu olup olmayacağına dair soru üzerine de, “O onların bileceği iş. Masadan kalkmayacağız” yanıtını verdi. Bahçeli, 28 Şubat operasyonları için, “28 Şubat soruşturması dalgalar son buluncaya kadar, su istikrara kavuşuncaya kadar sürdürülsün ve artık ‘Türkiye gündeminde bu ve buna benzer olaylardan kurtulsun’ düşüncesindeyiz” diye konuştu.

BDP: Modelimiz demokratik özerklik
BDP, diğer muhalefet partilerinden farklı olarak başkanlık sistemine kesin bir dille karşı çıkmadı. BDP Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, dünkü Meclis grubu toplantısında, Türkiye’nin acil olarak ‘başkanlık sistemini tartışalım’ beklentisi içinde olmadığını belirterek, “Bizim destekleyip desteklemeyeceğimiz tartışmalar sonrası ortaya çıkar ama bizim öneridiğimiz model demokratik özerkliktir” dedi. Yeni anayasa konusunda başından beri masadan kaçan taraf olmayacaklarını açıkladıklarını hatırlatan Demirtaş, gizli kapaklı iş yürütülmesine de izin vermeyeceklerini söyledi.

Anayasa hukukçuları ne diyor?
Prof. Dr. İbrahim Kaboğlu: Anayasa Uzlaşma Komisyonu (AUK) topluma, halka dönük yoğun bir çalışma yürütmekte iken, yürütme tarafından yapılan bu açıklama, AUK’un işlevine ve sürece zarar verici.
Prof. Dr. Necmi Yüzbaşıoğlu: Başkanlık, Amerika dışında hiçbir ülkede başarılı olmuş bir sistem değildir. Öncelikle Avrupa ülkelerinin hiçbirinde bu sistemin neden uygulanmadığını düşünmek lazım.
Prof. Dr. Yıldızhan Yayla: Amerika’ya uygun bir sistemdir ama Türkiye’ye uygun olup olmadığı tartışılır. Ama yarı başkanlık sistemi tam başkanlık sistemine göre nispeten Türkiye’ye daha uygundur. Her iki sistemin de Türkiye’de uygulanması için birtakım reformlara ihtiyaç var. (RADİKAL)