CİK tasarısı alt komisyondan geçti

Ceza İnfaz Yasa Tasarısı'nın alt komisyon çalışmaları tamamlandı. Tasarı, yarın Adalet Komisyonu'nda görüşülecek.

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Yasa Tasarısı'nın alt komisyon çalışmaları tamamlandı. Üst sınırı 5 yıl olan cezalarda, cezaevinde kalma süresi artırıldı. Ölüm cezaları hapis cezasına dönüştürülen veya ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezasına mahkum olan terör suçluları 'ölünceye kadar' cezaevinde kalacak.
TBMM Adalet Komisyonu'nun AKP'li ve CHP'li üyeleri arasında görüş ayrılığı yaşanması üzerine oluşturulan alt komisyon, iki gün süren çalışma sonunda tasarıyı bazı değişikliklerle benimsedi. Anlaşmazlık yaşanan 'Hapis cezalarının infazında gözetilecek ilkeler'le ilgili altıncı madde, CHP'lilerin isteği doğrultusunda değiştirilerek kabul edildi. Buna göre, bu ilkeler tüzük yerine yasayla belirlenecek. Alt komisyon çalışması sırasında, tasarıda yer alan 'pişmanlık duyma'ya ilişkin ifadeler de çağdaş cezalandırmanın pişmanlığı içermediği gerekçesiyle çıkarıldı.
Hükümlülerden yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarına gönderileceklerle ilgili 'disipline aykırı davranış' tanımı ayrıntılandırılarak, 'Eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli halde bulunan ve özel gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekli olduğu saptananlar ile bulundukları kurumlarda düzen ve disiplini bozanlar veya iyileştirme tedbir, araç ve usullerine karşı koyanlar' olarak değiştirildi.

CEZANIN İNFAZINA ARA VERME

Üç yıl ve daha az süreli hapis cezaların infazına hükümlünün yüksek öğrenimini bitirebilmesi, birinci derece yakınlarının ölümü veya bunların sürekli hastalık veya malullükleri nedeniyle ailenin tarım topraklarının işlenebilmesinin olanaksız hale gelmesi durumunda ara verilebilecek. Ayrıca, hükümlünün hastalığının sürekli bir tedaviyi gerektirmesi gibi durumlarda Cumhuriyet başsavcılığınca 6 ayı geçmeyen sürelerle infaza ara verilebilecek. Ancak ara verme iki defadan fazla olamayacak. Hükümlüler, akrabaları, eş ve kardeşlerinin ölüm ve ağır hastalık durumlarında kullandıkları telefonla haberleşme hakkından doğal afetlerde de yararlanabilecek.

HÜCRE CEZASI

Alt komisyonda, hücre cezalarının tasarıda 6 aya kadar olan süresi 20 günle sınırlandırıldı. Hücre cezası, cezayı gerektiren eylemlere göre 1 günden 10 güne ya da 11 günden 20 güne kadar sürelerle uygulanacak. Hücreye koyma cezasının infazına, infaz hakiminin onayı ile başlanabilecek. Alt komisyon, çocuk hükümlüler hakkında uygulanabilecek disiplin tedbirleri ile disiplin cezalarını da ayrıntılandırdı.

ŞARTLA SALIVERME SÜRELERİ

Alt komisyon, şartlı salıverme ile ilgili sürelerde değişiklik yaptı. Bununla üst sınırı 5 yıldan fazla olan cezalarda, cezaevinde kalma süresi artırıldı.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar 30 yılını, müebbet hapis cezasına mahkum olanlar 24 yılını, diğer süreli hapis cezalarına mahkum olanlar cezalarının üçte ikisini cezaevinde çekmeleri koşuluyla şartlı salıvermeden yararlanabilecek.
Koşullu salıverilme için cezaevinde geçirilmesi gereken süre, 'birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile müebbet hapis cezasına mahkumiyet durumunda 36, birden fazla müebbet hapis cezasına mahkumiyet durumunda 30, bir ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkumiyet durumunda en fazla 36, bir müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkumiyet durumunda en fazla 30, birden fazla süreli hapis cezasına mahkumiyet durumunda ise en fazla 28 yıl' olacak.
Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan dolayı ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar 36 yılını, müebbet hapis cezasına mahkum olanlar 30 yılını, süreli hapis cezasına mahkum olanlar cezalarının dörtte üçünü çekmeleri koşuluyla şartlı salıvermeden yararlanabilecek. Ancak bu süreler, birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile müebbet hapis cezasına mahkumiyet durumunda 40, birden fazla müebbet hapis cezasına mahkumiyet durumunda 34, bir ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkumiyet durumunda 40, bir müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkumiyet durumunda 34, birden fazla süreli hapis cezasına mahkumiyet durumunda en fazla 32 yıl olacak.
Edinilen bilgiye göre, komisyonda yapılan görüşmeler sırasında CHP Niğde Milletvekili Orhan Eraslan, şartlı salıvermede 'siyasi suçlular' aleyhine düzenlemeler yapıldığını söyledi. Adli mahkumların cezalarının üçte ikisini çekmeleri koşuluyla şartlı salıvermeden yararlanabildiğini ifade eden Eraslan, bunun, siyasi suçlular için daha yüksek olmasının haklı bir açıklaması olamayacağını kaydetti.
Tasarının geçici 2. maddesi, 'Daha sonra gündeme gelebilecek olası bir af durumundan yararlanmayı engellemek' amacıyla yeniden düzenlendi. Buna göre, ölüm cezaları müebbet ağır hapis cezasına ve ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezasına dönüştürülen veya ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezasına mahkum olan terör suçluları, koşullu salıverme hükümlerinden yararlanamayacak. Bunlar hakkında, ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezası, ölünceye kadar devam edecek.
Tasarının, adli para cezalarının ödenmemesi durumunda hapis cezasına dönüştürülmesine ilişkin maddesi 1 Ocak 2005'de, diğer hükümleri ise 1 Nisan 2005'te yürürlüğe girecek. Tasarı, yarın saat 10.00'dan itibaren TBMM Adalet Komisyonu'nda görüşülecek.