CMUK rötar yapacak gibi

CHP, hükümetin 17 Aralık'taki AB zirvesi öncesi çıkarmayı planladığı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu (CMUK) tasarısının görüşmelerini 'AKP uzlaşmayı bozdu' gerekçesiyle engelleme kararı aldı.
Haber: YURDAGÜL ŞİMŞEK / Arşivi

ANKARA - CHP, hükümetin 17 Aralık'taki AB zirvesi öncesi çıkarmayı planladığı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu (CMUK) tasarısının görüşmelerini 'AKP uzlaşmayı bozdu' gerekçesiyle engelleme kararı aldı. Adalet Alt Komisyonu'nda Doç. Dr. İzzet Özgenç'in, üzerinde uzlaşma sağlanan önergeyi yazmak istememesiyle çıkan kriz dün de sürdü.
CHP'nin isteği üzerine Özgenç'in yerine önergeleri yazmak için bir başkası görevlendirildi. Ancak AKP'liler dün hem TCK hem de CMUK tasarılarında izlenen yöntemi değiştirdi. Bugüne kadar maddelerin kabulünde 'uzlaşma' koşulu aranırken, AKP'liler dünden itibaren sorunlu maddelerle ilgili 'oylama' yapmayı önerdi. Bunun üzerine CHP'liler, her maddenin oylanmasını istedi.
CHP'nin engelleme girişimi yapması halinde, 389 maddelik tasarının hem Adalet Komisyonu hem de Genel Kurul'daki görüşmeleri uzayacağı için, 17 Aralık AB zirvesinden önce yasalaşamaması olasılığı ortaya çıkabilecek.
Alt Komisyon'da CMUK tasarısındaki düzenlemelere ilişkin bazı geri adımlar da atıldı. Önceki gün tartışmalara neden olan, 'hükmün açıklanmasının geri bırakılması, denetimli serbestlik' başlıklı madde, Devrim Yasası'na muhalefet ile askeri disiplin suçlarına ilişkin tartışmalara kurban gitti. AKP ile CHP'nin ortak önergesiyle madde metinden çıkarıldı.
Maddeye göre, sanığa yüklenen suçdan dolayı yapılan yargılama sonunda belirlenen ceza, en çok 2 yıla kadar hapis veya adlı para cezası ise, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek. Hâkimin tamamen takdir yetkisi içinde kalan bu kurumun uygulanması için de şu şartlar aranacak: "Sanığın daha önce kasten bir suç işlememiş olması. Sanığın yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaat oluşması. Sanık hakkında, kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları itibarıyla bir cezaya hükmedilmesine gerek görülmemesi. Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi. Suçun işlenmesiyle kamunun uğradığı zarar miktarının belirlenememesi halinde, mahkemece takdir edilecek bir miktarda paranın bir defada devlet hazinesine yatırılması."
Maddeye göre, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde, sanık 5 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirlerine tabi tutulacak. Bu süre içinde davanın zamanaşımı da duracak. Denetimli serbestlik süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, davanın düşmesine karar verilecek.
Tasarıda kabul edilen bir başka maddeye göre ise mahkemelerde artık hüküm kararı açıklanırken, hâkimler de dahil olmak üzere herkes ayağa kalkacak. Hüküm, "Türk milleti adına..." dendikten sonra açıklanacak. Mevcut uygulamada hâkim ve savcılar hüküm açıklanırken ayağa kalkmıyordu.