@bahadir_ozgr

Dengir Mir Mehmet Fırat, AK Partili Kürtleri HDP'ye çekebilir mi?

Dengir Mir Mehmet Fırat, AK Partili Kürtleri HDP'ye çekebilir mi?
Dengir Mir Mehmet Fırat, AK Partili Kürtleri HDP'ye çekebilir mi?
Dengir Mir Mehmet Fırat'ın ailesi Cumhuriyet kurulduğundan beri Meclis'in müdavimi. Atatürk'ün Nutuk'ta övgüyle bahsettiği dede Hacı Bedir Ağa'nın vekil olması için özel düzenleme bile yapılmıştı. Cumhuriyet'in kuruluş yıllarının bu önemli isminin torunu şimdi HDP'den aday. Peki Fırat ismi, AK Partili Kürtleri HDP'ye çekebilir mi?
Haber: BAHADIR ÖZGÜR - bahadir.ozgur@radikal.com.tr / Arşivi

RADİKAL - Seçim sürecinin belki de en büyük sürprizi AK Parti 'yi kuran, 6 yıl boyunca 'ikinci adam' olarak yöneten Dengir Mir Mehmet Fırat'ın HDP'den vekil adayı olması. Aslında Cumhurbaşkanlığı seçiminden önce HDP’ye desteğini açıklamıştı ama, yine de bu isim, HDP’nin özellikle sol-sosyalist kanadında bir rahatsızlık yaratmadı değil.

Tepkilerin sebebi belli elbette. Fırat’ın hep muhafazakar sağda yer alması, AK Parti'nin felsefesini oluşturan ekibin önemli bir üyesi olması ve adının karıştığı ciddi bir yolsuzluk iddiasının kamuoyunda uzun süre tartışılması...

Ne var ki, bunlar işin bir yüzü ve HDP’ye biçilen ‘sol blok’ beklentisiyle ilgili. Diğer yüzünde ise yüzde 10 seçim barajını aşmak gibi oldukça iddialı bir hedef duruyor.

HDP'lilerin bir kesimi de Fırat'ın adının bu hedefle bir anlam kazandığını söylüyorlar. AK Parti’nin Kürtler arasında azımsanmayacak düzeyde bir oy gücü bulunduğuna ve BDP ’nin son iki seçimdeki tüm enerjisine rağmen Kürt kentlerindeki bu durum tam anlamıyla kıramadığına dikkat çekiyorlar.

Peki Fırat, AK Partili Kürtler'i seçimde HDP saflarına çekebilir mi?

Bunu söylemek için erken olsa da, Kürt siyasetinin benzer adımları bir önceki genel seçimlerden beri attığını ve bunun sonuçlarını da aldığını söylemek mümkün. Yerel seçimlerde Osman Baydemir'in Urfa'daki aşiretlerle, Bucak aşireti de dahil, görüşmeleri, dini kanaat önderleri ile kurduğu ilişkiler rekor düzeyde artan oylara yansıdı. Yine Hakkari'de AK Parti’ye vekil vermiş Zeydanlarla kurulan ilişkiler başarılı oldu. Bunun gibi pek çok adım atıldı, atılıyor...

Bu yönelimin temelinde ise Kobani rüzgarıyla birlikte eskiye göre daha güçlü bir ‘kurucu unsur’ rolü oynayan Kürt kimliği yatıyor...

İşte Dengir Mir Mehmet Fırat bu kimliğin içinde küçümsenemeyecek bir yere oturuyor. Çünkü onun HDP'ye ne kazandıracağı, Kürtler için ne ifade ettiğiyle yakından ilgili.

Fırat adının siyasi geçmişini şöyle bir hatırlamak bu konuda ciddi ipuçları verebilir...

90 YILDIR MECLİS’İN MÜDAVİMLERİNDEN

'Batı' kamuoyu Fırat'ı AK Parti'nin kurucu ve ikinci adamı olarak yakından tanısa da, Fırat adı neredeyse bir asırdır siyasetin tam merkezinde. Öyle ki, aile 90 yıldır, yani Cumhuriyet kurulduğundan beri, Meclis’in müdavimi.

Türkiye siyasetindeki bu ‘özgül ağırlık’ dede Hacı Bedir Ağa'dan geliyor. Hacı Bedir Ağa; Adıyaman, Malatya, Diyarbakır, Urfa, Antep, Haymana, Konya, Cihanbeyli, Kulu, Antakya, Mersin, Adana, Maraş, Elazığ ve Kırşehir bölgelerine dağılmış Türkiye’nin neredeyse en büyük aşireti olan Rişvan’a mensup.

Hacı Bedir Ağa...

 

ATATÜRK NUTUK’TA ÖVGÜYLE BAHSEDER

Kurtuluş Savaşı'nda milis komutanlığı yapan Hacı Bedir Ağa'dan Atatürk de Nutuk'ta övgüyle bahseder. Atatürk’ün isteği ile Sivas Kongresi’nin ‘koruma gücü’ olan Hacı Bedir Ağa ve aşiretinin Cumhuriyet’in kuruluşundaki payı resmi tarih kitaplarında yazılı olmasa da pek çok Kürtün hafızasında muhakkak yazılıdır.

Hacı Bedir Ağa’nın ilk Meclis’te vekil olması için Atatürk’ün seçim yasasını değiştirmesi de yine bu aşiretin Cumhuriyet’un kuruluşundaki önemini ifade eder. Vekil olmak için okuma yazma şartı konusunda Atatürk, "Okuma yazma bilmeyen vekil olamaz, el gayrı Hacı Bedir Ağa" der.

Bu bilgileri, yıllar önce verdiği bir röportajında ayrıntıları ile anlatıyor Dengir Mir Mehmet Fırat.

Fırat ailesinin Meclis karnesinin de kısa bir dökümünü yapalım:

Hacı Bedir Ağa Birinci ve İkinci Dönem Malatya, Üçüncü Dönem Kars milletvekiliydi. Ve ölene kadar milletvekilliği yaptı. Amcası Hüseyin Fehmi Fırat üç dönem milletvekilliği ve DP Genel İdare Kurulu Üyeliği yaptı. Ailenin Meclis'e gönderdiği üçüncü isim dayısı Sırrı Turanlı ise 1957-1960 yıllarında Adıyaman milletvekili oldu. Diğer dayısı Ali Avni Turanlı da 1963-1973 dönemi Adıyaman milletvekiliydi.

AK PARTİ’NİN KÜRT AYAĞININ YAPI TAŞLARINDAN

Dengir Mir Mehmet Fırat ise 40 yılı aşkındır siyasetin içinde. Gençliğinde Adalet Partisi'nde başladığı politik kariyeri boyunca AP ve DYP'de çeşitli görevlerle sürdürdü. 2000 yılında Fazilet Partisi'nden milletvekili seçildi. Aynı yıl Meclis'te cumhurbaşkanlığına aday oldu. Partinin kapatılmasından sonra 'yenilikçi' kanatla hareket etti. AK Parti'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı. AK Parti Genel Başkan Yardımcılığı yaptı. 2008'de partideki görevinden istifa etti. Geçen yıl da parti üyeleğinden... Fırat ailesinin Meclis'teki beşinci temsilcisi olan Dengir Mir Mehmet, 21, 22 ve 23. dönemlerde Meclis'te bulundu.

2007’de hazırlanan ve herkesin çok şey beklediği yeni anayasa metni ise neredeyse Dengir Mir Mehmet Fırat’ın kaleminden çıkmadır.

AK Parti, Kürtler arasında bir oy potansiyeli edinmişse eğer, bunda 90 yıldır Meclis’te olan ve ‘isyancı’ değil, Cumhuriyet’in kurucu unsurlarının yanında yer alan Fırat isminin payı herhalde inkar edilemez.

HDP, şimdi Kürt siyasetinin bu farklı damarını da bünyesine kattı. Bu sandığa yansır mı, göreceğiz...