DEP kararına kınama yağdı

Avrupa Parlamentosu, eski DEP'lilerin yeniden ceza almasını oybirliğiyle kınadı. Avrupa Konseyi de kızgın. CHP, DEP'lilerin serbest bırakılmasını sağlayacak yasa hazırlıyor.
Haber: GÜVEN ÖZALP / Arşivi

STRASBOURG - Avrupa Parlamentosu (AP), DGM'nin eski DEP milletvekilleri Leyla Zana ve arkadaşlarına yönelik verdiği yeniden 15 yıllık hapis kararını kınadı. Dün, Zana konusunda AP'de özel bir oturum düzenlenirken, Türkiye'de reformlarla uygulama arasında uçurum olduğu belirtildi.
AP'deki siyasi grupların ortak hazırladığı ve oybirliğiyle kabul
edilen kararda, DGM kararının Türk hükümeti tarafından başlatılan adli reform süreciyle açıkça ters düştüğüne dikkat çekildi.
Türkiye'den üç talep
Zana davasının Türkiye'deki reform sürecini baltalamak isteyenler tarafından kullanılmasından üzüntü duyulduğunun dile getirildiği kararda, bu dava Türk yargı sistemiyle AB yargı sistemi arasındaki farkı gösteren bir sembol olarak tanımlandı. AP, kararında Türkiye'den şu taleplerde bulundu: "DGM'ler bir an önce kaldırılmalı. Yargıtay kararı bozmalı, siyasi fikirlerinden dolayı hapis cezasına çarptırılanlar affedilmeli."
AP'de eleştirilerin odağına Türk yargı sistemi oturtuldu. Oturumda AB Komisyonu adına söz alan gelişme ve insani yardımdan sorumlu üye Poul Nielson, kararın, uygulamayla reformlar arasındaki açığın büyük olduğunu ortaya koyduğunu belirterek, "Komisyon yıl sonundaki değerlendirmesinde bu davayı dikkate alacak" dedi.
Siyasi gruplar adına konuşanların ortak mesajı ise şöyleydi: "Yaşananlar nedeniyle Türk hükümetini suçlamıyoruz. Hükümet reformlar konusunda elinden geleni yapıyor, ancak uygulamanın yerleştirilmesi gerekiyor. Uygulama böyle sürerse müzakerelerin başlamasını savunmak çok güç olur."
Oturumda konuşan Karma Parlamento Komisyonu Eşbaşkanı Joost Lagendijk mahkemenin şov yaptığını ileri sürerek, "Alınan karar gerçek patronun kim olduğunu gösterdi. Bu ne Brüksel'deki AB Komisyonu, ne Strasbourg'daki AP ne de Türk hükümeti. Gerçek patron bu kararı verenler" diye konuştu. Lagendijk, DGM konusunda bir an önce ciddi adımlar atılması gerektiğini söyledi.
AK: AİHM bağlıyor
Avrupa Konseyi'nin (AK) karar organı Bakanlar Komitesi de, Türkiye'nin,
'AİHM kararlarına uyum yükümlülüğü çerçevesinde' Zana ve arkadaşlarını derhal serbest bırakması gerektiğini savundu. Komite başkanlığını yürüten Hollanda'nın Dışişleri Bakanı Bernard Bot, daha önce bu konuda alınan kararın Ankara tarafından görmezden gelindiğini söyledi.
Bot, "Türkiye bu yükümlülüğünü yerine getirmek zorunda. Bu dava, Türk hukuk organlarının insan haklarında Avrupa standartlarını kabul etme arzusu yönünde atılan son adımların etkinliği açısından önemli bir sınav" dedi.
Gelecek hafta Türkiye'nin izleme sürecinden çıkıp çıkmayacağına karar verecek olan Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Başkanı Peter Schieder de, şunları söyledi: "Bu karar, Türkiye'nin insan hakları alanında kaydettiği gelişmeye gölge düşürdü. Yetkilileri, bu kişilerin serbest bırakılmasını sağlamak için ellerinden gelenin en iyisini yapmaya çağırıyorum."
Dışişleri: Yargı yolu açık
Öte yandan, DEP kararına yönelik eleştiriler üzerine bir açıklama yapan Dışişleri Bakanlığı, "Karara karşı yargı yolu açıktır" dedi. Bakanlık, DEP davası hükümlülerinin, temyiz başvurularının ardından bir kez daha AİHM'ye başvurabileceklerinin altını çizdi.