Gözler Erdoğan'da: İktidarın 301 sınavı

301'den açılan dava ve soruşturmalar, hükümette sıkıntı yarattı. Adalet Bakanı Çiçek ve Başbakan Erdoğan, 'uygulamayı izleme' yanlısı. Dışişleri Bakanı Gül ve Başmüzakereci Babacan, 'acil çözüm'den yana.
Haber: NAZİF İFLAZOĞLU / Arşivi

ANKARA - AKP iktidarı, yazar Orhan Pamuk davasıyla gündemin ilk sıralarına oturan Türk Ceza Kanunu'nun 'Türklüğe hakaret' suçunu düzenleyen 301. maddesi kapsamındaki yargılamalarda yaşanılan sancıyı aşmak üzere formül arıyor.
Hükümet, Pamuk davası kapsamındaki tartışmaları, Yargıtay'ın, Adalet Bakanı Cemil Çiçek'e topu atmasıyla 'yargılamaya izin vermeme' formülüyle aşma yetkisine sahip. Ancak hükümet ve AKP yönetiminde, Pamuk'a yargılama izninin çıkmaması halinde bile bu maddeden yapılan diğer yargılamaların sorun olacağı ve hem içte hem de dışta güncelliğini koruyacağı kaygısı yaşanıyor. Özellikle Türkiye-AB Karma Komisyonu Eşbaşkanı Joost Lagendijk hakkında 'Türk ordusunu aşağılamak' suçlamasıyla 301 kapsamında başlatılan soruşturmanın Türkiye-AB ilişkilerinde yeni bir kırılma yaratabileceğine dikkat çekiliyor. AKP'de, sürekli yeni davaların açılmasına da dikkat çekilirken, bunların önüne geçmek için '301 yargılamalarına kökten çözüm bulunmasının' daha isabetli olduğu yorumları yapılıyor.
Kapsamlı dosya hazırlanıyor
Tartışmalar pazartesi günü toplanması beklenen Bakanlar Kurulu gündemine de geliyor. Başbakan Tayyip Erdoğan, tartışılmak üzere Adalet Bakanı Çiçek'e, 301 için kapsamlı bir dosya hazırlaması talimatını verdi. Dosyada TCK'nın yasalaştırılması sürecindeki itirazlar, Pamuk davası süreciyle bu madde kapsamında açılan diğer davalarla ilgili bilgi notları ve değerlendirmelerin olacağı kaydedildi.
Bakanlar tartışacak
Bakan Çiçek, 301. maddenin değiştirilmesi konusunda, 'Aceleye gerek yok. Uygulamaya bakılmalı, sonra tekrar konuşulabilir. Sabırlı olunsun' şeklindeki yaklaşımını koruyor. Ancak Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile Devlet Bakanı Ali Babacan, 'Değişiklik için adım atılması' eğiliminde. Son kararı verecek olan Başbakan Erdoğan'ın da, özellikle Lagendijk'e açılan dava sonrasında dengeci bir tutuma girmesi ve 'gerekirse adım atılması' yaklaşımını sergilemesi dikkat çekiyor.
Bakanlar Kurulu'ndaki 301 tartışmalarında, Çiçek'in, Pamuk davası hakkındaki yargılama izni verip vermeyeceğine ilişkin kararının da netleşmesi bekleniyor. Maddenin tümden değiştirilmesinin kararlaştırılması halinde ise Orhan Pamuk için özel bir karara da gerek kalmayacak.
Başbakan: Gereken yapılır
Başbakan Erdoğan, atv'de önceki akşam yayımlanan Siyaset Meydanı programında, '301'de top Adalet Bakanı'na geçmiş gözüküyor. Bu içtihat kabul edilerek 301'de Adalet Bakanı devreye girebilir mi?' sorusu üzerine, konunun Bakanlar Kurulu'nda değerlendirileceğini belirtti.
Erdoğan, şunları söyledi: "Bu değerlendirmeleri yaptıktan sonra gereken adımı birlikte atarız. Şimdiden bir şey demek yanlış. Çünkü geleceğe yönelik bir karar verilecek. Özgürlüklerin gereği neyse o olmalı. Ben bu işin bedelini ödeyerek gelmiş birisiyim. Bundan dolayı da yapılması gereken neyse yürütme olarak bizim yapabileceğimiz bir şey varsa bu yapılır.
301. madde için alınacak yargısal kararlar içtihat oluşturacak. Çok acele etmemek lazım. Daha yeni çıkarılmış olan bir yasa bu. Gül'ün dediğini ben de paylaşıyorum, ama burada bir yürüyüşü görelim, bakalım ne gibi kararlar çıkacak. Bir yerde ciddi aksama varsa, tabii ki o zaman yasama yeni bir değerlendirme yapıp, yeni bir kararı alacaktır. Ben şu anda biraz izlemeliyiz diyorum. Beş-altı ayda kanun yapıp kanun bozarsak doğru olmaz. Ama buna rağmen arkadaşlarımızla oturur değerlendirmelerimizi yaparız, eğer gerekiyorsa bu adımı gene atarız. Burada bir sıkıntımız yok. Özellikle insan eksenli düşünme bizim için ideal olduğundan, özgürlükler bizim açımızdan çok çok önemli olduğu için, özgürlüklerin sınırı burada kısıtlanıyorsa, o zaman bu adım evrensel değerlere denk düşmelidir. Adım atılır."