Gül, referandumu veto etti

Gül, referandumu veto etti
Gül, referandumu veto etti
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül yerel seçimlerin erken yapılmasını referanduma götürecek olan yasa teklifini veto etti. Cumhurbaşkanı iade gerekçesi: 5 ay için masrafa değmez

Radikal.com.tr - Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, 360 oyda kalan ve onaylanması halinde halkın oyuna sunulması gereken yasayı bir daha görüşmek üzere TBMM’ye iade etti. Gözler AKP ’de. Tek başına MHP’ye güvenemeyen ve bir dahaki turda da 367’yi yakalayamamaktan endişe eden AKP, CHP’nin desteğini bulamazsa yasanın kadük kalması yolunda bir politika belirleyebilir.


'Zaten referandum da kışa gelir'


Cumhurbaşkanlığı’ndan akşam yapılan açıklamada, iade gerekçeleri şöyle anlatıldı:  “İncelenen Kanun ile, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına geçici bir madde eklenerek, Anayasanın 127 nci maddesi ile 18/1/1984 tarihli ve 2972 sayılı Kanunun 8 inci maddesi gereğince 2014 yılının Mart ayında yapılması gereken mahalli idareler genel seçiminin 2013 yılının Ekim ayının son Pazar günü yapılması öngörülmektedir. Kanunun gerekçesinde, mahalli idareler seçimlerinin yapılacağı dönemin zorlu kış şartlarına denk gelmesi sebebiyle seçim çalışmalarında ve vatandaşlarımızın seçimlere katılımında zorluklar yaşandığı belirtilerek, bu olumsuzlukları asgari seviyeye indirebilecek bir tarihte seçimleri yapmak gerektiği ifade edilmektedir. Kanunun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda tümünün gizli oylaması sonucu 360 milletvekilinin oyu ile kabul edildiği anlaşılmaktadadır. Anayasanın 175 inci maddesinin dördüncü fıkrası, “Meclisce üye tamsayısının beşte üçü ile veya üçte ikisinden az oyla kabul edilen Anayasa değişikliği hakkındaki Kanun, Cumhurbaşkanı tarafından Meclise iade edilmediği takdirde halkoyuna sunulmak üzere Resmî Gazetede yayımlanır”; 23/5/1987 tarihli ve 3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanunun 2 nci maddesi ise, “Anayasa değişikliğinin halkoylaması, ilgili Anayasa değişikliği Kanununun Resmi Gazetede yayımını takip eden altmışıncı günden sonraki ilk pazar günü yapılır” hükmünü içermektedir. İncelenen Kanunun yayımlanması halinde, değişiklik gerekçesinde belirtilen amacın aksine, söz konusu hükümler doğrultusunda, bu defa da kış aylarında halkoylaması yapılması zorunlu hale gelecektir. Bu durumda ise, karşılaşılması muhtemel mevsim şartlarının halkoylaması çalışmalarını ve vatandaşlarımızın halkoylamasına katılımını olumsuz yönde etkileyebileceği ve ortaya çıkan bu sonucun değişiklik gerekçesiyle de çelişeceği görülmektedir. Diğer taraftan, temel konularda yapılan halkoylamalarının halkın katılımını sağladığı ölçüde demokrasiyi güçlendireceği açık olmakla birlikte, başkaca bir içeriği ve amacı olmaksızın sadece mahalli idareler genel seçiminin beş ay erkene alınması amacıyla yapılan mezkûr Anayasa değişikliği için Anayasanın 175 inci maddesinin dördüncü fıkrasının gereği olarak halkoylamasına gidilmesinin, başta bütçe olmak üzere Devlete ve vatandaşlarımıza getireceği külfet ve ekonomik istikrara yönelik zarar riski de gözardı edilemez. Bu sebeplerle, incelenen Kanunun belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesinde yarar görülmektedir. Yayımlanması yukarıda açıklanan gerekçelerle uygun görülmeyen 6355 sayılı “Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” Türkiye Büyük Millet Meclisince bir kez daha görüşülmesi için, Anayasanın 104 ve 175 inci maddeleri uyarınca ilişikte geri gönderilmiştir.”

 


HABER YORUM / YAVUZ OĞHAN


Gül bekleneni yaptı...

Yerel seçimleri öne almak için yapılan anayasa değişikliği referandum aralığında kabul edilince gözler Çankaya Köşkü’ne çevrilmişti. Gül gecikmeden kararını verdi. Anayasa değişikliğini onaylayıp referanduma götürmek yerine, değişikliği meclise iade etmeye karar verdi, yani düzenlemeyi veto etti. Veto kararında iki gerekçe öne çıkıyor. Gül’ün gerekçeleri mealen şöyle…

1. “Kış şartlarında seçim olmaz” diye yola çıkıldı ama referandum yapsak kışın ortasına geliyor.

2. Değişikliğin tek amacı seçimleri 5 ay öne almak. Bunu yapmak için ortaya çıkacak mali külfete ve ekonomik istikrarı yaralama riskine değmez.

Gerekçeler böyle ama Cumhurbaşkanı Abdullah Gül önüne gelen metni çok hızlı inceleyerek meclise, daha doğrusu Ak Parti ve MHP’ye değişikliği yeniden deneme fırsatı da vermiş oldu. Çünkü bu değişiklik yapılacaksa kasım ayına kadar yapılmak zorunda. Yine Anayasa gereği ancak bu durumda bir sonraki yıl Kasım ayı ve sonrasında geçerli olabiliyor. Şimdi top artık Ak Parti’nin kucağında. MHP ile yola devam edilirse yine fire ve dolayısı ile referandum riski var. CHP ortaya çıkan tabloda değişikliğe sıcak bakmıyor. Yani yerel seçimlerin erkene alınmasıyla ilgili düzenlemede bir deneme daha yapılıp yapılmayacağı Başbakan’ın cesaretine bağlı...

 


‘Doğru bir karar’


Gazeteciler Taha Akyol ve Fikret Bila Cumhurbaşkanı Gül’ün veto kararını olumlu bulduklarını söyledi.

Taha Akyol: Beklenen bir veto. Gerekçeleri yerindelik denetimi niteliğinde. Yeni bir uzlaşma ile yasanın yeniden çıkarılacağını düşünüyorum.

Fikret Bila: Doğru bir karar olduğunu düşünüyorum. Yerel seçimleri öne almanın gerekçesi Mart ayının kış koşullarına denk gelmesi. Referandum ise Aralık’ta yapılırdı yine kış koşullarına denk geliyor. 5 ay öne alma söz konusu, çok uzun bir zaman değil. 5 aylık bir süre için vatandaşı sandığa götürme, ülkeyi seçim ortamına sokmak, bütçede ön görülemeyen bir ek gidere neden olmak doğru olmazdı. Sanırım Cumhurbaşkanı bu faktörleri dikkate alarak TBMM'ye bir fırsat sundu.