Hassas maddeler geçti

AKP'nin, Türk Ceza Kanun (TCK) tasarısı üzerinde tabandan gelen tepkileri de dikkate alarak 'din adamları', 'türban', 'Kuran kursları' gibi konulardaki değişiklik talepleri, Meclis'in hızlı çalışmasını engelledi. Çok sayıda AKP'linin, uzlaşma çerçevesinde hazırlanan 'ortak önerge' ve maddelere oy vermediği dikkat çekti.

ANKARA - AKP'nin, Türk Ceza Kanun (TCK) tasarısı üzerinde tabandan gelen tepkileri de dikkate alarak 'din adamları', 'türban', 'Kuran kursları' gibi konulardaki değişiklik talepleri, Meclis'in hızlı çalışmasını engelledi. Çok sayıda AKP'linin, uzlaşma çerçevesinde hazırlanan 'ortak önerge' ve maddelere oy vermediği dikkat çekti.
TBMM Genel Kurulu'nda dün tasarının birçok maddesinde tartışma yaşandı. Bu maddelere itiraz, AKP ile DYP'den geldi. AKP ve DYP'liler sık sık söz alarak getirilen düzenlemeleri eleştirdi. AKP'li Ersönmez Yarbay, kürsüden bazı maddelere ret oyu vereceğini açıkça dile getirdi. Meclis Genel Kurulu'nda, TCK tasarısının yürütme ve yürülüğü düzenleyen son iki maddesi dışındaki bütün maddeleri kabul edildi. Dün kabul edilen maddeler şunları öngörüyor:
Din adamlarına ceza
Unutkanlık mı, uyanıklık mı?: Ortak önerge ile mevcut yasanın 421. ve 241. maddesi birleştirilerek tasarıya taşındı. Bu düzenlemeye göre; görevi sırasında alenen hükümet idaresini, devlet kanunlarını, hükümet icraatını takbih ve tezyif eden din görevlisine bir ay-bir yıl hapis ve para cezası verilecek. Halkı itaatsizliğe tahrik edenler üç ay-iki yıl hapis ve para cezası alacak.
Türbana ceza çıktı: Tasarının kamuoyunda 'türbana ceza' olarak yorumlanan ve devrim kanunlarına uymayanlara ceza öngören maddesinde, yürürlükteki yasa hükümlerine dönüldü. Şapka İktisası Hakkındaki Kanun ile Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkındaki Kanun'a aykırı hareket edenler bir yıl hapisle cezalandırılacak.
Örgüte yeni kıstas
313. Madde değişti: Çete suçundan cezaya hükmedilmesi için 'örgütün yapısı, üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç lanan suçları işlemeye elverişli olması' kıstasları aranacak. Örgütün varlığının kabul
edilmesi için üye sayısı en az üç kişi olacak.
Lider, üyelerden sorumlu: Örgüt yöneticilerinin cezai sorumluluklarının kapsamı da genişletildi. Yöneticiler, örgütün tüm faaliyetinden mesul tutulacak.
Yataklığa da üyelik suçu: Çete kuran ve yönetenler iki-altı yıl hapisle cezalandırılacak. Örgüte üye olanlar, bir-üçyıl hapis cezası alacak. Örgütün silahlı olması halinde verilecek ceza, dörtte birinden yarısına kadar artırılacak. Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca örgüte üye olmak suçundan cezalandırılacak. Örgüt içinde hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi de örgüt üyesi olarak cezalandırılacak. Örgütün propagandasını yapan bir-üç yıl hapis ile cezalandırılacak.
Korsana 10 yıl: Cebir ve tehdit kullanarak ya da hileyle hava ulaşım aracının hareket etmesini engelleyen veya bu aracı gitmekte olduğu yerden başka yere götüren kişi beş-10 yıl hapisle cezalandırılacak.
Teşhircilik tanımı: Alenen cinsel ilişkide bulanan veya teşhircilik yapan, altı ay-bir yıl hapisle cezalandırılacak. Bu durumda sokakta öpüşene de ceza verilebilecek.
Çocuklar müstehcen yayınlardan korunacak: Çocuklara müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri veren, gösteren, okuyan, okutan, dinleten, bunları çocukların girebileceği, görebileceği yerlerde alenen gösteren, sergileyen, dağıtan, reklamını yapan kişi altı ay-iki yıl hapisle ve para ile cezalandırılacak. Müstehcen görüntü yazı veya sözleri yayımlayan, yayımlamasına aracılık eden kişi altı ay-üç yıl hapis ve 5 bin güne kadar para ile cezalandırılacak.
Hayvan ve ölü: Şiddet kullanarak, hayvanlarla, ölüyle veya doğal olmayan yoldan yapılan cinsel davranışlara ilişkin yazı, ses ve görüntü içeren ürünleri üreten, ülkeye sokan, satan, nakleden, depolayan, başkalarının kullanımına sunan veya bulunduran kişi de bir-dört yıl hapisle yargılanacak. Bu ürünlerin içeriğini basın ve yayın yoluyla yayımlayan veya yayımlanmasına aracılık eden ya da çocukların ulaşmasını sağlayan kişi ise altı-10 yıl hapis cezasına çarptırılacak.
Fuhuşa teşvike ceza: Bir kimseyi fuhuşa teşvik eden ve bunu kolaylaştıran kimseye iki-dört yıl hapis ve 3 bin güne kadar para cezası verilecek. Fuhuşa sürüklenen kişinin kazancından yararlanılarak geçimin sağlanması da fuhuşa teşvik sayılacak.
Çocuk fuhuşuna 10 yıl: Çocuğu fuhuşa teşvik eden kişiye dört-10 yıl hapis ve 5 bin güne para cezası verilecek. Bu suçun işlenişine yönelik hazırlık hareketleri de, 'tamamlanmış suç' gibi cezalandırılacak.
Hayat kadınına tedavi: Fuhuşa sürüklenen kişi, tedavi-terapiye tabi tutulacak.
Kumar yasak: Kumar oynanması için yer ve imkân sağlayan kişi, bir yıla kadar hapis cezası istenecek. Çocukların kumar oynaması için yer ve imkân sağlayan kişiye hakkında verilecek ceza, bir kat artacak.
Dilendiren yanacak: Çocukları, beden veya ruh bakımından kendini idare edemeyecek durumdaki kimseleri dilencilikte araç olarak kullanan kişi, bir-üç yıl hapisle cezalandırılacak. Bu suç 3. derece kan veya kayın hısımları ya da eş tarafından işlenirse, verilecek ceza yarı oranında artırılacak.
Nikâhlan, kurtul
İmam nikâhına ceza: Evli olmasına rağmen, başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişiye altı ay iki yıl hapis cezası verilecek. Hileli evliliklere de aynı ceza verilecek. Resmi nikâh olmaksızın imam nikahı yaptıranlar, iki-altı ay hapisle yargılanacak.
Çocuğunu, sevgilisini dövene hapis: Aynı konutta birlikte yaşadığı kişilerden birine karşı kötü muamele yapan, iki ay-bir yıl hapis cezasına çarptırılacak. Bu çerçevede çocuğunu, eşini, anasını, babasını ya da aynı evi paylaştığı sevgilisini döven ceza alacak.
Hamileyken terk yasak: Hamile olduğunu bildiği eşini veya sürekli birlikte yaşadığı ve kendisinden gebe kalmış olduğunu bildiği evli olmayan bir kadını çaresiz durumda terk eden kimse hakkında üç ay-bir yıl hapis cezası istenecek.
Dikkatsiz anne babaya ceza: Velayet hakları kaldırılmış olsa da itiyadı sarhoşluk, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılması ya da onur kırıcı tavır ve hareketler sonucu maddi ve manevi özen noksanlığı nedeniyle çocukların ahlaki, güvenlik ve sağlığını tehlikeye sokan anne veya babaya, üç ay-bir yıl hapis cezası verilecek.
Tefeciliğe 5 yıl
Yetkisini kötüye kullananlar: İdaresi altında bulunan veya büyütmek, okutmak, bakmak, korumak veya bir meslek veya sanat öğretmekle yükümlü olduğu kişi üzerinde disiplin yetkisini kötüye kullanan kimseye, bir yıla kadar hapis cezası verilecek.
İhaleye fesat karıştırma: Kamu kuruluşları adına yapılan ihalelere fesat karıştıranlara 12 yıl hapis cezası istenecek.
Sır açıklayana hapis: Sıfat veya görevi, meslek veya sanatı gereği her vâkıf olduğu tircari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı neteliğindeki bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilere veren, ifşa eden kişi 1-3 yıl hapis ve 5 bin gün para cezası ile cezalandırılacak.
Tefeciliğe beş yıl: Kazanç amacıyla başkasına ödünç para verenlere iki-beş yıl hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
Zimmet ve irtikap: Zilyetliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçiren kamu görevlisi, 5-12 yıl hapis cezası ile yargılanacak.
Rüşvet verene de ceza: Rüşvet alan veya bu konuda diğer bir kişiyle anlaşmaya varan kamu görevlisi hakkında dört- 12 yıl hapis istenecek. Rüşvet veren kişi de kamu görevlisi gibi cezalandırılacak.
Görevi kötüye kullanma ve ihmal: Görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız kazanç sağlayan kamu görevlisi, bir-üç yıl hapisle yargılanacak. Bu suç 'görevi ihmal veya gecikme göstermekten' kaynaklanmışsa ceza altı ay-iki yıl hapis olacak.
Kuran kursu krizi: AKP, tasarının kanuna aykırı olarak açılan özel okul ve Kuran kurslarına ceza getiren maddesini değiştirmek isteyince yine kriz çıktı. AKP, CHP'ye bu tür eğitim kurumlarında bilmeyerek öğretmenlik yapanlara ceza verilmemesini ve bir yıl olan alt ceza sınırının altı aya indirilmesini önerdi. Uzun tartışmalardan sonra CHP bu isteği kabul etti. Kanuna aykırı olarak eğitim kurumu açanlara, çalıştıranlara ve bu kurumlarda kanunu aykırı olarak açıldığını bildiği halde öğretmenlik yapanlara altı ay-üç yıl hapis cezası verilecek.
Tehditler şiddet oldu: AKP'nin isteğiyle, 'somut olmadığı ve geniş yorumlanacağı' gerekçesiyle, tasarının bazı maddelerinden 'tehdit' ibaresi ortak önergeyle çıkarıldı.
Maddi yarar kıstası: Temel milli yararlara karşı fiillerde bulunmak maksadıyla veya bu nedenle, yabancı kişi veya kuruluşlardan doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kendisi veya başkası için maddi yarar sağlayan vatandaşa 3-10 yıl hapis ve 10 bin güne kadar para cezası verilecek.
Eleştiri özgürlüğü
Eleştiri suç olmayacak: 'Türklüğü, cumhuriyeti, devletin organlarını aşağılama' suçu için öngörülen hapis cezasının bir yıl olan alt sınırı, ortak önergeyle altı aya indirildi. Eleştiri amaçlı düşünce açıklamaların suç sayılmayacağı hükme bağlandı.
Anayasal düzeni değiştirme suçu: Cebir veya şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya başka bir düzen getirmeye veya düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edenler için ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası uygulanacak.
Meclis ve hükümet: Cebir veya şiddet kullanılarak TBMM'nin ortadan kaldırılması veya görevlerini kısmen veya tamamen yapmasını engellemek durumunda da ağırlaştırılmış müebbet cezası uygulanacak.
Cumhurbaşkanına saldırı: Cumhurbaşkanı'na suikastte bulunan kişiye ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası öngörülürken, bu fiile teşebbüs edilmesi durumunda bile suç tamamlanmış gibi sayılacak.
Hükümete silahlı saldırı: Hükümete karşı silahlı isyanı tahrik edenler için 15-25 yıl hapis cezası öngörülürken, isyanı idare edenlere ağırlaştırılmış müebbet verilecek.
Askerlikten soğutma: Halkı askerlikten soğutmaya yönelik etkinlikte veya teşvikte bulunanlara veya propaganda yapanlara altı ay-iki yıl hapis cezası verilecek.
Bekâret kontrolünde doktora da ceza: Bekâret kontrolünü hâkim kararına bağlayan madde, değişitirilerek, bunu yapan sağlık görevlilerine de ceza verilmesi hükme bağlandı. Buna göre yetkili hâkim ve savcı kararı olmaksızın kişiyi genital muayeneye gönderen veya bu muayeneyi yapan kişiye üç ay-bir yıl hapis cezası verilecek.
Hücre cezası kalktı: Hükümlüler hapis cezalarının bir ile üç yıla kadar olan bölümünü hücrede geçirmeyecek.