HDP seçmeni AKP'ye mi gitti yoksa sandığa mı gitmedi?

HDP seçmeni AKP'ye mi gitti yoksa sandığa mı gitmedi?
HDP seçmeni AKP'ye mi gitti yoksa sandığa mı gitmedi?
1 Kasım seçimlerinin şaşırtıcı sonuçlarına ilişkin analizler sürüyor. Çilek Ağacı ekibinin ilçeler düzeyindeki veri incelemesinin sonuçları da hayli ilginç ve seçimin hemen ardından yaygın kabul gören bazı varsayımları sarsacak düzeyde.

RADİKAL – Araştırma ve anket şirketlerini, yarışa katılan partileri, seçmenleri kısaca tüm ülkeyi şaşırtan erken seçimin üzerinden 5 gün geçti. 7 Haziran’dan 1 Kasım’a kadar olan 146 günlük sürede seçmen davranışlarında görülen çarpıcı değişimin nedenleri üzerine çok şey söylendi. Ülke tarihinin en ilginç seçimlerinden biri olarak tarihe geçen “1 Kasım” uzun yıllar sonra dahi halen analiz edilen bir “siyasi fenomen” olacaktır muhtemelen.

Yapılan sıcak değerlendirmeler içinde üzerinde kısmen ortaklaşılan kanaatlerden biri, muhalefetin 7 Haziran’dan sonra alternatif bir hükümet için umut vermemesi ve “ya istikrar ya kaos” vurgusu yapan AKP’nin seçmen üzerinde etkili olduğu yönündeydi. AKP oyları çarpıcı şekilde yükselirken MHP ve HDP oylarının gerilemesi, bu iki partinin, “bir miktar seçmenini AKP’ye kaptırdığı” şeklinde yorumlandı.

Seçmenin siyasi tercihlerinin 5 ayda değişmesiyle ilgili çarpıcı ve özgün bir analiz de “Çilek Ağacı”ndan geldi. İnternet üzerinden kolektif bir  “veri mühendisliği ve görselleştirme” ağı olarak çalışan ve bulgularını http://cilekagaci.com üzerinden yayınlayan “Çilek Ağacı” ekibi, 1 Kasım sonuçlarını ilçe düzeyinde analiz etti.

HAZİRAN’DA SANDIĞA GİTMEYENLER

İlçe düzeyindeki analizde çok ilginç sonuçlara ulaşan Çilek Ağacı, muhalefetin ve AKP’nin net oy değişimleri arasında 1.6 milyonluk bir oy farkı olduğunu ve bunun 7 Haziran’da seçimde oy kullanmayan en az 1.6 milyon seçmenin bu seçimde oy kullandığına işaret ettiğini tespit ediyor. Analize göre, bu oyların büyük bir kısmı AKP lehine kullanıldı.

Çilek Ağacı’nın analizinde dikkat çeken başka bazı tespitler ise şöyle:

“Haziran ve Kasım Seçimleri ilçe düzeyinde karşılaştırıldığında AKP dışı tüm partilerin kaybettiği ortalama her bir oya karşılık AKP neredeyse iki oy kazandı. Bu oran büyük seçim bölgelerinde artarken İstanbul’un ilçelerinde neredeyse üç katına çıkıyor.”

“Bu genel eğilimin tersine, HDP’nin güçlü olduğu illerde, AKP dışındaki partilerin oylarındaki toplam düşüş, AKP’nin oylarındaki toplam artıştan daha fazla. Bu nedenle, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da HDP’nin oy oranındaki düşüşü belirleyen ana unsurun HDP-AKP arasındaki oy geçişleri değil, sandığa gitmeyen HDP’li seçmen olduğunu düşünüyoruz.”

“Geçtiğimiz seçimde geçersiz sayılan oylar sebebiyle AKP’nin diğer partilere oranla daha fazla oy kaybettiğini tahmin ediyoruz. Bu seçimde özellikle İstanbul’daki geçersiz oyların sayısı dramatik bir biçimde azaldı. Oy pusulalarının tasarımının değişmesine bağladığımız bu durum AKP’nin oy oranını arttırmış olabilir.”

Analizin tamamını ve görselleştirlimiş verileri okumak için tıklayın