İnsan Hakları Komisyonu ilk kez 'esas komisyon'

İnsan Hakları Komisyonu ilk kez 'esas komisyon'
İnsan Hakları Komisyonu ilk kez 'esas komisyon'
TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, kurulduğu tarihten bu yana ilk kez "esas komisyon" olarak bir tasarıyı görüşecek.

23. Dönem'de TBMM Anayasa Komisyonu tarafından görüşülen ve Genel Kurul gündemine indirilen ancak kadük (hükümsüz) kalan “ Türkiye İnsan Hakları Kurumu Kanunu Tasarısı”, bir süre önce Hükümet tarafından yenilendi. Tasarı, bu kez “esas komisyon' olarak İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu'na sevkedilirken, Anayasa Komisyonu “tali” olarak belirlendi. Ancak Anayasa Komisyonu, geçen dönem alt komisyon kurarak üzerinde uzun süre çalıştığı ve değişiklik yaptığı tasarıyı “tali komisyon” olarak görüşmeyecek. TBMM İdari Teşkilat Yasası'nda, kendisine tasarı ve teklifleri görüşme yetkisi verilen İnsan Hakları Komisyonu, hak ihlalleriyle ilgilediği 22 yılda
ilk yasama çalışmasını yapmaya hazırlanıyor. 

Komisyon Başkanı Ayhan Sefer Üstün, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 1990 yılında kurulan Komisyonun yasama sürecine katılımında eksiklik olduğunu belirterek, “Komisyon, tasarı ve teklifleri görüşemiyordu. Bu da öteden beri büyük bir eksiklikti. Bu husus, AB İlerleme Raporları'na bile yansıdı. 'Meclis'in çok önemli bir komisyonu nasıl olur da yasama süreçlerine katılmaz ya da kanun görüşmez' deniliyordu” diye konuştu. Önceki komisyon başkanlarının böyle bir yetkinin komisyonlarına verilmesi için kanun teklifleri verdiğini hatırlatan Üstün, bu dönem, TBMM İdari Teşkilat Kanunu ile tasarı ve teklifleri görüşebilme yetkisi aldıklarını söyledi. Üstün, bundan sonra TBMM Başkanlığı'nın kendilerine sevkedeceği tasarı ve teklifleri görüşeceklerini ifade ederek, “Bundan önce, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Teklifi, tali komisyon olarak görüştük. Şimdi ise Meclis Başkanlığı'nın sevkettiği, İnsan Hakları Kurumu kurulmasına ilişkin kanun tasarısını esas komisyon olarak görüşeceğiz” dedi. 

TBMM Anayasa Komisyonu'nun, komisyonlarına tali olarak sevkedilen tasarı ve teklifleri gündemine almadığını belirten Üstün, komisyonun muhtemelen, tali komisyon olarak sevkedilen bu tasarıyı da gündemine almayacağını söyledi. Üstün, gelecek günlerde bu tasarıyı gündemlerine alacaklarını belirtti. Üstün, üst komisyonunun kabul etmesi durumunda, kurulacak alt komisyonda bu tasarıyı detaylıca ele alacaklarını işaret ederek, şöyle konuştu: 

“İnsan Hakları Kurumu, çok önem verdiğimiz bir kurum. Hükümetimizin demokratikleşme paketinde deklare ettiği bir husus. Komisyonumuzun insan hakları konusunda teknik bir altyapısı vardır. Dolayısıyla bu kanunu, hem Anayasamıza hem de uluslararası insan hakları mevzuatına uygun bir şekilde çıkartacağımıza eminim. Komisyonumuzun bu konuda birikimi ve tecrübesi vardır, bu birikimi kanunun çıkartılmasında kullanacağız.”

Tasarı ne getiriyor?
Tasarı; insan haklarını korumak ve geliştirmeye yönelik çalışmalarda bulunmak, bu kapsamda inceleme ve araştırmalar yapmak, raporlar hazırlamak, görüş, tavsiye ve önerilerde bulunmak, bilgilendirme, bilinçlendirme ve eğitim faaliyetleri gerçekleştirmek ve insan hakları ihlali iddialarını incelemek ve araştırmakla görevli “İnsan Hakları Kurumu” kurulmasını öngörüyor. Başbakanlığa bağlı İnsan Hakları Başkanlığı yerine kurulacak olan Kurum, kamu tüzel kişiliğini, idari ve mali özerkliği haiz olacak. Kurum; biri Başkan, biri İkinci Başkan olmak üzere 11 kişiden oluşacak, karar organı olan Türkiye İnsan Hakları Kurulu ve buna bağlı bir teşkilatı bulunacak. (AA)