Meclis, Nâzım'a 'Affi mucib bir sebep yok' demiş

Meclis, Nâzım'a 'Affi mucib bir sebep yok' demiş
Meclis, Nâzım'a 'Affi mucib bir sebep yok' demiş

N zım Hikmet in başvurusu Meclis kayıtlarına geçmiş ancak dilekçesinin aslı kayıp.

Haber: TARIK IŞIK / ANKARA / Arşivi

ANKARA - Arzuhalin sahibinin ismi, şöhreti, memleketi; Nâzım Hikmet Ran, Cezaevinde mahkûm, İstanbul .. Hulasâr (özet); 28 sene 4 ay hapis cezasının affi hususu ile kaldırılmasını istiyor.
Komünist olduğu gerekçesiyle ‘tevkif edilen’ Nâzım Hikmet, cezasının affı için Meclis’e de dilekçe vermişti. Bugüne kadar Meclis’in bu dilekçeleri ‘işleme dahi almadığı’ sanılıyordu. Ancak, o dönemki adıyla Arzuhal Encümeni, şimdiki adıyla TBMM Dilekçe Komisyonu’nun Arzuhal Defteri aksini söylüyor. 3 Nisan 1939 ile 31 Ekim 1939 arasındaki dilekçeleri kapsayan Arzuhal Defterine göre Nâzım’ın dilekçesi 11 Nisan 1939’da Dilekçe Komisyonu’na gelmiş. Deftere göre, Büyük Şair, 28 sene 4 ay hapis cezasının affedilmesini istiyor. 

Yücekök af istemiş
9 Mayıs 1940 tarihli ‘Arzuhal Encümeni Karar Cedveli’nin 86’ncı sayfasından ise, Nâzım Hikmet’in müracaatına olumsuz cevap verildiğini öğreniyoruz. Adliye Vekaleti Ceza İşleri Umum Müdürü Haydar Naki Yücekök, komisyona gelerek Nâzım’ın neden affedilmemesi gerektiğini anlatmış. 1823 numaralı kararda şöyle deniliyor:
“Bakiye cezalarının affedilmesini isteyen müstedilerin dilekleri hakkında tahkikat yapıldıktan sonra encümene davet edilen Adliye Vekaleti Ceza İşleri Umum Müdürü Haydar Naki Yücekök’ün huzurile de icra kılınan tedkikat sonunda: Affi mucib bir sebebe desteres olunmadığından dileklerinin reddine karar verildi.” 

‘Orijinal’ dilekçe kayıp
Ancak Meclis kayıtlarında Nâzım Hikmet’in verdiği dilekçenin ‘aslı’ bulunmuyor. Dilekçe Komisyonu’nda binlerce dilekçe bulunduğunu ancak bunun önemli bir kısmının kayıp olduğunu söyleyen kaynaklar, Nâzım’ın dilekçesinin aslının da ‘büyük ihtimalle’ kaybolduğunu söyledi. Söz konusu dönemdeki uygulamaya göre Meclis’ten af isteyen mahkûm, önce Arzuhal Encümeni’ne (yani şimdiki TBMM Dilekçe Komisyonu) başvuruyordu. Dilekçenin kabul edilmesi halinde talep Genel Kurul’da görüşülüyordu.
28 yıl hapse mahkûm olan Nâzım Hikmet, 13 yıl sonra cezaevinden çıkabilmişti.