Meclis'te 'sosyalist grup' hayal değil

Meclis'te 'sosyalist grup' hayal değil
Meclis'te 'sosyalist grup' hayal değil
TİP deneyiminden sonra Meclis'te yeniden bir sosyalist grup oluşma ihtimali var. BDP'nin yanı sıra CHP'de de yelpazenin en solundan isimler mevcut.
Haber: DENİZ ZEYREK / Arşivi

12 Eylül 1980 askeri darbesinin Türkiye merkez siyasete armağan ettiği en acımasız kozlardan biri yüzde 10’luk seçim barajıdır. ‘İstikrar’ bahanesiyle ‘temsilde adalet’ kefesinin karşısına konulan bu kozun en büyük işlevi, merkezdekilerin dışında kalan bütün siyasi hareketleri TBMM’den uzak tutmak oldu.
Sosyalistler en son 1965 seçimlerinde 15 kişilik bir grup halinde TBMM’de yer bulabilmişti. 54 ilde yüzde 3 oy alan Türkiye İşçi Partisi’nin 15 milletvekili vardı. Behice Boran, Çetin Altan, Mehmet Ali Aybar, Sadun Aren gibi Türkiye sosyalist hareketinin önde gelen isimleri, TBMM çatısı altında insan hakları, özgürlükler, bağımsız dış politika söylemleriyle siyasetin çıtasını hayli yükseltmişti.
Baraj geçit vermek istemese de Türkiye’de siyasi yelpazenin en solunda kalanlar, bazı açık kapılar bularak TBMM’ye girmeyi başardı. Cezaevlerindeki insan hakları ihlalleri, iş kazalarındaki işçi ölümleri, öğretmenlerin, doktorların hak arama eylemleri onların sayesinde daha çok duyulur oldu. Bu hafta TBMM albümüne bir de bu gözle baktık: 

Ertuğrul Kürkçü: Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku’ndan Mersin milletvekili olarak TBMM’de. 68 devrimci kuşağının en önemli isimlerinden biri. 18 Ekim 1970’te Mahir Çayan ve arkadaşlarının Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idamını engellemek için başlattığı eylemde Kızıldere’de katledildiği sırada oradaydı. Çatışmadan sağ kurtulan tek kişi oldu. Sıkıyönetim mahkemelerinde yargılandı, ölüm cezasına mahkûm edildi, 1986’da serbest bırakıldı. 

Abdullah Levent Tüzel: 1996’da Emek Partisi’nin Kurucu Genel Başkanı olan Tüzel, TBMM’ye Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku’ndan İstanbul milletvekili olarak girdi. Çağdaş Hukukçular Derneği İstanbul Şube Başkanlığı yaptı. Tüzel’in liderliğindeki Emeğin Partisi, siyasi çizgisini emek hareketlerini merkezde tutarak şekillendiriyor. Tüzel’in TBMM’deki çalışmalarında da doğal olarak işçilerin karşılaştığı haksızlıklar ön planda. 

Sırrı Süreyya Önder: Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku İstanbul milletvekili. Sinemacı yanıyla popüler bir isim. 1978 yılında Adıyaman Lisesi’nde öğrenciyken Maraş katliamını protesto ettiği için tutuklanarak cezaevine girmiş. 12 Eylül’ün de ilk tutukladığı isimler arasında yer aldı. Yedi yıl hapis yatan Önder, Beynelmilel isimli filmiyle dikkatleri çekti. Bir dönem Radikal yazarlığı da yapan Önder’in TBMM kürsüsünden yaptığı konuşmalar AK Parti ve MHP sıralarından da büyük ilgi görüyor. 

Ulusalcıların hedefindeler 
Hüseyin Aygün: CHP Tunceli milletvekili olan Aygün’ü kamuoyu, Dersim katliamı konusundaki çıkışlarıyla tanıyor. Tüzel gibi avukat olan ve Tunceli’de uzun süre ceza avukatlığı yapan Aygün’ün gündeminde de en çok gözaltında kayıplar, köy yakmalar, zorla göç, işkence gibi hak ihlalleri vardı. Biri Kürtçe yazılmış üç kitabın da yazarı olan Aygün, Dersim konusundaki görüşleri nedeniyle CHP’deki ulusalcı kanadın hedefi de olmuştu. 

Sezgin Tanrıkulu: CHP İstanbul milletvekili olan Tanrıkulu, sıkça milliyetçilerin ve partisindeki ulusalcıların hedefi oluyor. İnsan hakları savunuculuğu denince akla gelen sayılı isimlerden olan Tanrıkulu, Kürt sorunu konusundaki tavrıyla da dikkat çekiyor. 

Veli Ağbaba: CHP Malatya milletvekili. 1993’ten beri sosyal demokrat partilerde görev alan Ağbaba, TBMM’nin en aktivist milletvekillerinden biri. Kimi zaman Pozantı Cezaevi’nde işkence gören çocuk mahkûmların haklarını savunurken, kimi zaman Malatya Kürecik’teki NATO radarına karşı yaptığı eylemlerle adını duyurdu. Ağbaba, sosyalist solun da dikkatini çekmiş durumda. 

Gültan Kışanak: BDP Siirt milletvekili Kışanak, Kürt sorunuyla ilgili sert tavırlarıyla ve konuşmalarıyla öne çıksa da sosyalist solun yakından takip ettiği bir isim. Gazeteci kökenli Kışanak, sosyalistlerin ve işçilerin karşılaştığı insan hakları ihlalleri konusunda da duyarlı. 

TBMM’deki sol kanat bununla da sınırlı değil. CHP içinde aktivist yanlarıyla dikkat çeken isimler de hayli fazla. DİSK’in eski genel başkanı Süleyman Çelebi ve sendikacı Musa Çam, emek hareketinin en önemli isimlerinden. Gazeteci kökenli Melda Onur ile Şafak Pavey TBMM çatısı altında aktivist tutumlarıyla öne çıkıyor. Muğla milletvekili Tolga Çandar, her zaman solcuların sempati duyduğu bir sanatçıydı. Tufan Köse, Aykut Erdoğdu, Müslüm Sarı, Aykan Erdemir, Özgür Özel de insan hakları ve emek hareketlerine aktif katılan CHP’liler. Sosyalist sol seçmen ile yıldızı pek barışmayan CHP içinde bu kadar aktivistin olması ‘yeni CHP’ söylemini destekliyor. Blok çatısı altında da etkili sosyalistler var. Anlayacağınız, yelpazenin solunda biraz zorlansa sosyalist bir grup çıkma ihtimali var.