Sarafyan'la işbirliği yok

Karşılıklı ithamlar

TTK Başkanı Halaçoğlu: "Sarafyan, ortak çalışmaya gelmiyor. AGOS'taki 'Diaspora tepkili' haberi durumu izah ediyor." Sarafyan: "Halaçoğlu, 'Ermeni tehcirine dair esas bilgi ve belgeler arşivde yok' dedi."

ANKARA - Ermeni soykırımı iddialarıyla ilgili tartışmalarda Türk ve Ermeni bilim insanlarının yakaladığı tarihi fırsat suya düştü. Türk Tarih Kurumu Başkanı Yusuf Halaçoğlu, Gomidas Enstitüsü Müdürü ve Ermeni tarihçi Ara Sarafyan'ın, kendisine gönderdiği bir e-mail aracılığıyla, "Gerçekleştirmeyi planladıkları ortak çalışmaya katılamayacağını" bildirdiğini açıkladı. Sarafyan ise gerekçe olarak Halaçoğlu'nun "Ermeni tehcirine dair esas bilgi ve belgelerin Osmanlı arşivlerinde bulunmadığını söylemesini" gösterdi.
Sarafyan'ın "Bir vaka çalışması yapalım. Harput Ovası'nı ele alalım. Herkes elindeki belgeleri ortaya koysun. Bunu başarabilirsek diğer tarihçileri de davet edebilir, başka yerlerde de böyle araştırmalar yapabiliriz" önerisine olumlu karşılık veren Halaçoğlu, dün TTK'da düzenlediği basın toplantısındaysa çalışmanın başlamadan bittiğini duyurdu. Halaçoğlu, bir süredir internet yoluyla haberleştikleri Sarafyan'dan gelen son e-mailde, Ermeni tarihçinin, "bu çalışmada yer almayacağını" ilettiğini söyledi. Halaçoğlu, "Agos gazetesinde, 'Diaspora Sarafyan'a tepkili' diyor. Bu haber, Sarafyan'ın bu işten neden vazgeçtiğini ortaya koyuyor diye düşünüyorum" dedi.
Hayal kırıklığı
Halaçoğlu, Sarafyan'dan kendisine şöyle bir yanıt geldiğini aktardı: "Türk haber kanallarındaki gelişmeleri izlemekteyim ve ortak projemizi ileri götüremeyeceğimiz için üzgünüm. Geçen hafta önerdiğim proje iyi niyetliydi. Bu projenin iki taraf için de hem iddialı, hem de verimli olacağını düşünmüştüm. Eğer, daha önce sizin titizlikle tutulmuş olarak nitelendirdiğiniz ilgili Osmanlı kayıtları mevcut değilse daha fazla ilerleyemeyiz. Açıkçası hayal kırıklığına uğradım. Ümit ederim ki, gelecekte yeni projelerde birlikte çalışacağız. Gelecek defa doğrudan size yazacak ve gereksiz kamuoyu tartışmalarından kaçınacağım."
Bu mesajdan sonra gönderdiği e-postaya yanıt alamadığını belirten Halaçoğlu, bunun yerine önceki gün Gomidas Enstitüsü'nden bu çalışmayı yürütemeyeceklerine ilişkin bir basın bildirisi yayımlandığını kaydetti. Her şeyi birlikte yapma kararında olduklarını anlatan Halaçoğlu, Nusaybin'de Ermeni ve Süryanilere ait bir toplu mezar bulunduğu yönündeki iddiaların sahiplerine burayı birlikte kazmaya hazır olduklarını ilettiğini hatırlattı. İsveç Södertörns University College'da soykırım uzmanı olarak görev yapan Prof. David Gaunt'un teklifi kabul ettiğini belirten Halaçoğlu, "Bu mezarın tetkikiyle ilgili 23-25 Nisanı teklif etmişlerdi. Bunu, 24 Nisan'a denk getirmek istedikleri halde kabul ettim. Hiçbir şeyden çekincemiz yoktur" dedi.
Sarafyan'ın açıklaması
Sarafyan'ın üç gün önce yaptığı basın açıklamasındaysa Halaçoğlu'nun 1915 Ermeni tehcirine dair esas bilgi ve belgelerin Osmanlı arşivlerinde bulunmadığını söylediğini belirterek, şöyle denildi: "26 Şubat 2007 Pazartesi günü Halaçoğlu CNN Türk'te 'Manşet' programına katıldı ve Osmanlı arşivlerinde istediğimiz belgelerin mevcut olmadığını belirterek, 'Arşivlerin nasıl olduğunu kendisi (Sarafyan) gayet iyi biliyor. Orada her köyden tek tek, isim isim kimlerin nakledilmiş olduğunu bulamayacağını kendisi de biliyor. Öyle bir kayıt zaten yok. Olmuş olsa zaten bizim için problem olmaz, daha güzel ortaya konabilir' dedi.
Her nedense Halaçoğlu bu bilgiyi tarafımıza doğrudan iletmedi. Ayrıca, Halaçoğlu'nun, bizim görmek istediğimiz aradığımız belgelerin Osmanlı arşivlerinde olmadığına ilişkin bu 'kesin' açıklamayı nasıl yaptığı da pek açık değil. Umarız önümüzdeki günlerde Halaçoğlu, 1915 yılındaki Ermeni tehciri, Ermeni mallarının tasfiyesi ve Ermeni nüfusun yeniden iskân edilmeleriyle ilgili bilgilerin Osmanlı arşivlerinde neden bulunamadığını bizlere ve Türkiye kamuoyuna açıklayacaktır. Ve yine umarız ki bu bilgilerle ilgili olarak Harput bölgesiyle ilgili bilgiler de ortaya çıkacaktır."