Sezer'den Anayasa değişikliklerine onay

Cumhurbaşkanı Sezer, AB'ye uyum çerçevesinde hazırlanan 10 maddelik Anayasa değişikliğini onayladı.

Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, AB'ye uyum çerçevesinde hazırlanan 10 maddelik Anayasa değişikliğini onayladı. Buna göre DGM'ler tarihe karıştı. Bundan sonra
kanunlarla aykırı hükümler içermesi halinde temel hak ve özgürlüklere ilişkin
uluslararası antlaşmalar esas alınacak. Anayasa değişikliğinin yürürlüge
girmesi ile birlikte Sezer'e, imam hatipler lehine düzenleme yapan YÖK Yasası'nı açıkça veto etme hakkı doğacak. Anayasa'nın 10 maddesinde değişiklik öngören yasanın onaylaması ile birlikte 12 Eylül yönetimince hazırlanan 1982 Anayasa'sı 22 yıllık sürede dokuzuncu kez değiştirilmiş oldu. Anayasa'da yapılan değişiklikler şöyle:
Anayasa'nın 10. maddesinde yapılan değişiklikle, kadın ve erkeğin eşit haklara sahip olduğuna ilişkin maddeye 'Devlet, kadınların ve erkeklerin eşitliğinin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür' fıkrası da eklendi. Ölüm cezası, Anayasa'dan tamamen çıkarıldı. Bu amaçla; 15, 17, 38 ve 87. maddelerde değişiklik yapıldı. 'Ölüm cezası' ibaresi ile buna dayanak oluşturan cümleler bu maddelerden ayıklandı. 13 numaralı ek protokolün idam cezasını tamamen kaldırmasını öngörmesi nedeniyle, '...ölüm cezasının infazı' ibaresi, 15. maddeden çıkarıldı. Ölüm cezasının kaldırılması nedeniyle 'Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı' başlıklı 17. maddede de değişikliğe gidildi ve 'Sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde yetkili merciin verdiği emirlerin uygulanması' durumunda da yaşam hakkına dokunulamayacağı hükmü metinden çıkarıldı. Böylece, 'Ölüm cezasının yerine getirilmesi hali' dışında tüm istisnalar korunmuş oldu.
'Suç ve cezalara ilişkin esaslar' başlıklı 38. maddede de 'Genel müsadere cezası verilemez' hükmü, 'Ölüm cezası ve genel müsadere cezası verilemez' şeklinde değiştirildi. Ayrıca, bu maddedeki 'Vatandaş suç sebebiyle yabancı bir ülkeye geri verilemez' ibaresi yerine, 'Uluslararası Ceza Divanı'na taraf olmanın getirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere vatandaş suç sebebiyle yabancı bir ülkeye geri verilemez' ibaresi konuldu. TBMM'nin görev ve yetkilerini düzenleyen 87. maddeden de, 'Mahkemelerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının yerine getirilmesi...' ibaresi çıkarıldı.

ULUSLARARASI ANTLAŞMALAR

Anayasa'nın 'Basın araçlarının korunması'' başlıklı 30. maddesi yeniden düzenlendi. Yasaya uygun şekilde basın işletmesi olarak kurulan basımevi ve eklentileri ile basın araçları, suç aleti olduğu gerekçesiyle zapt ve müsadere edilemeyecek veya işletilmekten alıkonulamayacak.
'Uluslararası antlaşmaları uygun bulma'yı düzenleyen 90. maddede yapılan değişiklikle de, yasalarla farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda uluslararası antlaşma hükümlerinin esas alınmasına olanak sağlandı.

YÖK'TEN ASKER ÜYE ÇIKARILIYOR

'Yükseköğretim üst kuruluşları' başlıklı 131. maddede öngörülen değişiklikle, Genelkurmay Başkanlığı'nın YÖK'te temsilci bulundurmasına da son verildi. Yükseköğretim Kurulu; üniversiteler ve Bakanlar Kurulu'nca seçilen ve sayıları, nitelikleri, seçilme usulleri yasayla belirlenen adaylar arasında rektörlük ve öğretim üyeliğinde başarılı hizmet yapmış profesörlere öncelik vermek suretiyle Cumhurbaşkanı'nca atanan üyeler ve Cumhurbaşkanı'nca doğrudan doğruya seçilen üyelerden oluşacak.

DGM'LER KALDIRILIYOR

Devlet Güvenlik Mahkemeleri'nin kuruluşuna ilişkin 143. madde, yürürlükten kaldırıldı. Sayıştay ile ilgili 160. maddede de değişiklik yapıldı. Bu maddedeki, 'Silahlı kuvvetler elinde bulunan devlet mallarının TBMM adına denetlenmesi usulleri, milli savunma hizmetlerinin gerektirdiği gizlilik esasına uygun olarak kanunla düzenlenir' hükmü çıkarıldı ve Sayıştay'ın silahlı kuvvetler elindeki devlet mallarını TBMM adına denetlemesinin yolu açıldı.