Türkiye ev ödevini bitirdi

Olağanüstü toplantı
AB'nin genişlemeden sorumlu üyesi Verheugen'in "Bu, müzakereler için yapmanız gereken son koşul" dediği Türk Ceza Kanunu (TCK) tasarısı dün olağanüstü toplanan Meclis Genel Kurulu'nda kabul edildi.
1 Nisan 2005'te yürürlükte
Genel Kurul'da TCK tasarısının yanı sıra yargıyı hızlandıracak iki tasarı daha kabul edildi. AKP'liler her üç yasanın da yürürlük maddesini altı ay öne çekti. Yani, yeni TCK, 1 Nisan 2005'te yürürlüğe girecek.
Gözler Verheugen'de
Genel Kurul'da söz alan CHP'liler TCK tasarısını geri çeken Başbakan Erdoğan'a yüklenirken, AKP'liler tasarının istismar edildiğini savundu. Gözler dokuz gün sonra açıklanacak ilerleme raporuna çevrildi.

ANKARA - TBMM, Türkiye'nin AB'den müzakere tarihi alabilmesi için gerekli son koşulu da ortadan kaldırdı ve Türk Ceza Kanunu (TCK) ile yargı reformuna ilişkin iki tasarıyı dün yasalaştırdı. TCK, AB'ye verilen söz doğrultusunda 'zina suçu' olmadan Genel Kurul'dan geçerken, yeni TCK
ile yargıyı hızlandıracak iki yasanın yürürlüğü öne çekilerek 1 Nisan 2005'e alındı.
Brüksel'de yapılan görüşmelerden sonra 6 Ekim'de açıklanacak ilerleme raporunu olumlu etkileyeceği ve 17 Aralık zirvesinde Türkiye'ye müzakere tarihi verilmesinin yolunu açacağı belirtilen TCK tasarısının geri çekilen iki maddesi dün olağanüstü toplanan TBMM'de tartışmaların ardından kabul edildi. AKP ile CHP arasındaki 'ortak önerge' mutabakatı, yürürlüğe ilişkin maddede bozuldu. AKP, çevrenin kirletilmesine ceza getiren maddenin yürürlüğünü iki yıl sonrasına bıraktı.
CHP lideri Deniz Baykal'ın izlediği görüşmelere, 14 Eylül'deki ilk olağanüstü toplantıda olduğu gibi Başbakan Recep Tayyip Erdoğan katılmadı. Kulislerde tasarının geri çekilmesine neden olan zinanın suç sayılması girişimiyle ilgili espriler yapılırken, AKP'liler kendilerini sıkıştıran CHP'lilere yanıt vermekte zorlandı.
Başvuru tartışması
Genel Kurul dün saat 11.00'de Meclis Başkanvekili AKP'li Sadık Yakut'un başkanlığında toplandı. AKP'nin olağanüstü çağrı istemi ve TBMM Başkanlığı'nın çağrı yazıları okunduktan sonra Danışma Kurulu'nun 'Adalet Komisyonu'nun üç yasa tasarısının yürütme ve yürürlük maddeleri üzerindeki müzakereleri yapabilmesi için çalışmalara ara verme' önerisi kabul edildi. Danışma Kurulu önerisi görüşülürken AKP ile CHP arasında tartışma yaşandı. CHP Grup Başkanvekili Kemal Anadol, TBMM Başkanı Bülent Arınç'ın kendi başvurularını dikkate almayarak AKP'nin isteği doğrultusunda Meclis'i olağanüstü toplantıya çağırmasını eleştirdi. Arınç'ın davranışını
'nezaketsizlik' olarak niteleyen Anadol, "CHP'nin olağanüstü çağrı metni nasıl buharlaştı, niye yok oldu?" diye sordu.
"Eğer biz Türksek ve burası Türkiye ise Brüksel'de verilen sözler ne? Başbakanımızın Verheugen ile bir araya geldiğinde vücut dili uzmanlarının yorum yapmasını isterdim. Hangi ruh hali ve eziklik içinde bir araya gelindi?"
AKP Grup Başkanvekili Haluk İpek ise tasarının sadece iki maddesinin geri çekilmesine rağmen, medyaya 'TCK geri çekildi' diye yansıtıldığını öne sürerek, "TCK tasarısı istismar edildi. Çok yoğun emek göstererek, Başbakan'ın krizi çözmesinden toplum memnunken, üzülerek görüyorum ki krizin çözülmesinden CHP memnun değil. Kandoğan'ın konuşmasından anlaşıldığına göre DYP de memnun değil" diye konuştu.
Bunun üzerine söz alan DYP lideri Mehmet Ağar, TCK ile ilgili krizi Meclis'in değil, hükümetin yarattığını söyledi. Krizin Türkiye'nin içinde, Türk demokrasisinin olgunluğu içinde çözülebilecekken, konunun Brüksel'e götürülmesine gerek olmadığını anlatan Ağar, "Krizi Meclis'te çözmek varken, konunun Brüksel'e götürülmesini milletimiz anlayamamıştır. 'Biz Türküz. Burası Türkiye' denildikten sonra konu Brüksel'e götürülerek milletimize ayıp edildi" dedi.
Yürürlük 6 ay öne çekildi
Genel Kurul birleşimine ara verilmesinin ardından Adalet Komisyonu toplanarak, Hukuk Muhakemeleri Usulü, Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adli-ye Mahkemelerininin Kuruluş ve Yetkileri, Türk Ceza Kanun tasarılarının yürütme ve yürürlük maddelerini görüştü. AKP'nin verdiği önerge ile üç tasarının da yürürlük tarihi 1 Nisan 2005 olarak belirlendi.
Böylece yürürlük tarihi 6 ay öne çekilerek Türk Ceza Kanunu kabul edildi.
Komisyonun çalışmalarını tamamlamasından sonra Genel Kurul, Bülent Arınç'ın başkanlığında toplandı. CHP'li Anadol kürsüden "CHP önergesi buharlaştı mı?" sorusunu yinelerken, AKP sıralarından 'Fazla
üzülmeyin' sesleri yükseldi. Anadol "Bu sizi üzmüyor mu, nedir bu sinirlilik hali, yoksa Brüksel'deki U dönüşünden mi?" diye konuştu. Arınç ise önergenin içtüzüğe aykırı olduğunu ve önergeyi reddetmek yerine içtüzüğe uydurulmasını sağladığını söyledi.
Genel Kurul'da daha sonra gündemin ilk maddesinde yer alan ve hukuk çevrelerinde istinaf mahkemeleri olarak bilinen bölge adliye mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin yasanın yürürlük ve yürütmeye ilişkin iki maddesi ele alındı.
Rahatlatan geri çekme
Bu maddelerin görüşülmesi sırasında da zina tartışmaları devam etti. CHP Genel Sekreteri Önder Sav, bu tasarının TCK ile bağlantısı bulunmadığına dikkati çekerken, Adalet Komisyonu Başkanı Köksal Toptan'ın, TCK'yı CMUK ve cezaların infazı tasarılarını görüşmek üzere geri çektiğini
anımsattı ve bu gerekçenin gerçekleşmediğine işaret etti. Toptan ise hükümetin CMUK ile infaz tasarılarını cuma günü Meclis'ten geri çektiğini açıkladı ve "Görüşeceğimiz tasarı kalmadığı için bunları getirdik" dedi. Böylece hükümetin olası eleştirileri önlemek için tasarıları geri çektiği ortaya çıktı. Eraslan'a AKP'liler sert tepki gösterirken, yanıt Adalet Bakanı Cemil Çiçek'ten geldi.
Çiçek, isim vermeden Baykal'a gönderme yaptı: "Şimdi ben zinanın resen takibini isteyenler olduğunu mu söyleyeyim. Takip için suç olarak TCK'ya girmesi gerektiğini mi hatırlatayım? Bizi dayanak yapıp Başbakan'ı suçlamak nezaketsizliktir. Hiçbir başbakan süklüm püklüm değildir."
Tartışmaların ardından ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemelerinin kuruluşunu düzenleyen tasarıyla Hukuk Muhakemeleri
Usulü Yasası'nda değişiklik Öngören tasarılar, yeni TCK'ya uyum sağlayacak değişikliklerle kabul edildi. CHP hem tasarılara hem de kimi maddelerinin yeniden görüşme ve değiştirilmesine karşı çıktı.
Yargıya yeni düzen
Genel Kurul'da öncelikle 'yargıya yeni düzen' getiren ve Yargıtay'ın iş yükünü hafifleten iki yasa da ele alındı. Geçen yıl görüşülüp yürürlük ve yürütme maddelerine gelince komisyona geri çekilen Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluşu ile Hukuk Muhakemeleri Usulü kanunlarının ardından da TCK'nın yürürlük maddeleri, AKP'nin üç maddeyle ilgili verdiği değişiklik önergesiyle birlikte kabul edildi.
Veto yolu açık
TCK'ya son anda eklenen ve kaçak yapı sahiplerine binalarını imar planlarına uygun hale getirmeleri koşuluyla cezadan kurtulma hakkı getiren madde ile, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'e 'veto' hakkı doğdu. Anayasa, af getiren düzenlemeler için oylamalarda 'nitelikli çoğunluk' aranmasını öngörüyor. Maddenin oylanması sırasında birleşimi yöneten Arınç, maddenin kabul edildiğini açıkladı ancak nitelikli çoğunluğun sağlanıp sağlanmadığına ilişkin bir duyuru yapmadı. Sezer daha önce 330 olan nitelikli çoğunluğa ulaşılmadığı için bazı yasaları veto etmişti.