Tutuklamaya yeni düzen

CMUK tasarısıyla gıyabi tutuklama kaldırılıyor. İki yıla kadar hapis cezası öngörülen suçlarda 'tutuklu yargılama' yapılmayacak. Sanığa üç günlük savunma hazırlığı süresi verilecek.
Haber: YURDAGÜL ŞİMŞEK / Arşivi

ANKARA - Ceza usulünün temelini oluşturan 'tutuklamaya' yeni düzen geliyor. Gıyabi tutuklama 'savunmayı engellediği' gerekçesiyle tarihe karışıyor. Sanık savunma hazırlığı isterse hemen tutuklama yerine üç gün savunma hazırlığı süresi verilecek.
TBMM Adalet Alt Komisyonu dün yaptığı toplantıda Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu (CMUK) tasarısının 'tutuklama' bölümünde yer alan maddeleri görüşerek önemli değişiklikler yaptı. Yeni düzenlemeler şöyle:

  • Mevcut CMUK'a göre gıyabi tutuklama kararıyla yakalanan kişi, mahkemeye çıkarılıyor, yüzüne karar okunduktan sonra da tutukevine gönderiliyordu. Bu durumda kişi savunma yapamıyordu. Savunma hakkının engellenmesi nedeniyle 'gıyabi tutuklama' kaldırıldı.
  • Tutuklama kararı 'somut olgulara' dayanacak. Kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren olguların ve bir tutuklama nedeninin bulunması halinde, şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilecek. İşin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü olmaması halinde tutuklama kararı verilemeyecek.
  • Sadece adli para cezasını gerektiren veya hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemeyecek.
  • Soruşturma evresinde şüphelinin tutuklanmasına savcının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tarafından, kovuşturma evresinde sanığın tutuklanmasına savcının istemi üzerine veya resen mahkemece karar verilecek. Bu istemlerde mutlaka gerekçe gösterilecek.
  • Şüpheli, sanık ve avukat, savunma hazırlamak üzere süre istediğinde tutuklama kararı verilmeyecek. Üç günlük bu sürede şüpheli veya sanık, hâkim veya mahkeme kararı ile muhafaza altında tutulabilecek.
  • Ağır cezalık olmayan işlerde tutukluluk süresi en çok 6 ay olacak. Ancak bu sürenin sonunda tutukluluk, bir defaya özgü olmak üzere 4 ayı geçmemek koşuluyla uzatılabilecek. Ağır cezalı işlerde ise tutukluluk süresi en çok iki yıl olacak. Ancak bu süre, zorunlu hallerde gerekçesi gösterilerek iki yıl daha uzatılabilecek. Böylece tutukluluk süresi artık 4 yılı geçemeyecek.
  • Savcı, şüphelinin adli kontrol altına alınarak serbest bırakılmasını sulh ceza hâkiminden isteyebilecek. Hakkında tutuklama kararı verilmiş şüpheli de aynı istemde bulunabilecek. Sulh ceza hâkimi gerekli dinlemeleri yaptıktan sonra beş gün içinde karar verecek.