Üstüme doğru gelme vururum

Üstüme doğru gelme vururum
Üstüme doğru gelme vururum
Erdoğan'ın Suriye'ye mesajı net: Daha önce müdahale edilmeyen 'ihlal'ler artık roketlerin hedefi olacak. Türkiye'ye kaçan mültecilere yönelik atışlar sınırı aşarsa ateş açılacak.
Haber: DENİZ ZEYREK / Arşivi

Başbakan Tayyip Erdoğan ’ın dün yaptığı konuşmada sert tepki içeren cümleler bir kenara bırakılırsa, Suriye ’ye yönelik en somut mesaj, TSK’nın artık Suriye ile ilgili angajman kurallarını değiştirdiği ve daha önce karşılık vermediği birçok eyleme müdahale edeceği yönünde oldu. Geçmişte, dört kez Türk hava sahasını ihlal eden ancak hiçbir müdahalede bulunulmayan helikopterler, artık roketlerin hedefi olacak. Türkiye ’ye kaçan mültecilere yönelik atışlar sınır aşarsa, atışın yapıldığı yere de ateş açılacak. Angajman kurallarının en önemli özelliği artık neyin ‘düşmanca’ kabul edileceğine Türkiye’nin karar vermesi olacak.
Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ait RF4 savaş uçağının düşürülmesinin ardından Suriye ile yaşanan gerilim tırmanarak sürüyor. Türk uçağını düşürmeden önce ‘radarla keşif’, ‘uçakla irtibat kurulması’, ‘pilotun uyarılması’, ‘cevap alınamıyorsa gözle tespit’ ve ‘önleme uçuşu yapılması’ gibi genel angajman kurallarına uymayan Suriye’ye sınır boyunda TSK tarafından uygulanan angajman kuralları değiştirildi.
Genelkurmay, sınırdaki birliklere yeni kuralları gönderdi. Artık, Suriye silahlı kuvvetlerine ait uçak, helikopter ve zırlı araç gereçlerin Türkiye sınırında atacağı adımların hangisinin ‘düşmanca’ görüleceğine sınır birlikleri karar verecek. Başbakan’ın açıkladığı gibi Suriye’den Türkiye sınırına güvenlik riski ve tehlikesi oluşturacak her askeri unsur, bir tehdit olarak değerlendirecek ve askeri hedef olarak muamele görecek. 

Hoşgörü yok, esneklik yok
Suriye helikopterleri ise son bir yılda beş hava sahası ihlali yapmış. Suriye birlikleri, muhaliflerle çatışırken birkaç kez Türkiye topraklarına ulaşacak şekilde ateş açmış. Ancak yaklaşık dört ay önce olası çatışmaların önüne geçmek için birliklere ‘ateş etmeyin’ emri gönderen TSK, sözkonusu ihlalleri, uyarı gibi esnek angajman kurallarına başvurarak sonlandırmış. Başbakan’ın açıkladığı yeni angajman kurallarında ise bu tür bir esneklik olmayacak, hoşgörü gösterilmeyecek.
Yeni angajman kuralları askeri kanallardan Suriye ordusuna iletilecek. Dolayısıyla Suriye ordusuna genel uyarı yapıldığı için yeni dönemde uyarı yapılmayacak. Dışişleri ile askeri kaynakların verdiği bilgiye göre, Türkiye-Suriye sınırında yeni dönemde yaşanacaklara ilişkin bazı soru ve cevaplar şöyle:

1- Suriye uçakları ya da helikopterleri Türk hava sahasına girerse ne olacak?
Hiçbir uyarı yapılmaksızın, ‘düşmanca’ kabul edileceği için hava savunma sistemi aktive edilecek ve hedef imha edilecek. 

2- Türk hava sahasını ihlal etmeyen ancak Türkiye’ye doğru yönelmiş askeri uçak ya da helikoptere ne tepki gösterilecek?
Türkiye hava sahasına tecavüz yoksa herhangi bir müdahale olmayacak. Ancak sınırda ya da mülteci kamplarına çok yakın yerlerde irtifası ile geliş açısı ‘düşmanca bir eylem’ icra edeceği kanaati yaratırsa hemen müdahale edilecek. 

3- Kendi topraklarında, Türkiye sınırına çok yakın yerlerde mülteci kovalayan Suriye ordusu unsurlarına müdahale edilecek mi?
Mültecilere açılan ateş sınırları aşarsa müdahalede tereddüt edilmeyecek. Daha önce Kilis’te yaşanan olayda sınır aşan kurşunlar Suriyeli göçmenlerin ölümüne, biri polis iki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının yaralanmasına neden olmuştu. ‘Düşmanca bir yönelme’ sözkonusu değilse, Suriye ordusunun yakın mesafelerdeki aktivitelerine herhangi bir müdahalede bulunulmayacak. 

4- Türkiye’nin, sınır ihlali gerçekleşmemişken ‘önleyici müdahale’de bulunması, uluslararası angajman kurallarına ters düşmez mi?
Türkiye yeni dönemde herhangi bir uluslararası hukuk kuralını ihlal etmeyecek. Milli angajmanlar, NATO’nun ya da başka bir kuruluşun angajmanlarına ters düşmez. Sadece, angajman kurallarının izin verdiği, ancak geçmişte hoşgörü ve esneklik anlayışı ile kullanılmayan müdahale yöntemlerine başvurulacak.