YSK kararını verdi: 12 Eylül 1980'nin rövanşı 12 Eylül 2010'da

12 Eylülcülere yargı yolunu da açan Anayasa değişikliği, darbenin 30. yıldönümünde referanduma sunulacak. CHP ise değişikliğin iptali için bugün Anayasa Mahkemesi'ne başvuruyor





ANKARA - Yüksek Seçim Kurulu , (YSK) hükümetin ‘bıçak sırtında’ TBMM’den geçirdiği Anayasa değişiklik paketinin referandum tarihini 12 Eylül 2010 Pazar olarak belirledi. Anayasa’nın geçici 15. maddesini değiştirerek 12 Eylülcülere yargı yolunu da açan değişiklik darbenin 30. yıldönümünde halkoyuna sunulacak. CHP ise bugün Anayasa Mahkemesi’ne başvurarak Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’yla (HSYK) ve Anayasa Mahkemesi’nin yapısını değiştiren maddelerin iptalini isteyecek. Anayasa Mahkemesi bu iki maddeyi ve paketteki ilgili maddeleri iptal ederse, referandumda CHP’nin de itiraz etmediği hak ve özgürlüklerle ilgili maddeleri oylanacak. Ancak Anayasa Mahkemesi ilgili kanunu ‘usül’ yönünden bozarsa değişiklik tümden de iptal edilebilir.
Anayasa değişikliğine hazırlanan AKP, 9 Mart 2010 günü Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulmasına Dair Kanun’da değişiklik yapmıştı. TBMM’de kabul edilen değişiklikle 120 olan referandum süresi 60’a indirilmişti. Anayasa gereği seçim kanunlarında yapılan değişiklikler ancak bir yıl sonra yapılan seçimlerde uygulanabildiği için referandum süresi tartışma konusuydu.

Karar oybirliğiyle
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün önceki gün onayladığı ve referandum için Başbakanlığa gönderdiği Anayasa değişiklik paketi dün Resmi Gazete’de yayımlandı. Bunun üzerine toplanan YSK, referandum tarihini belirledi. Hükümetin 9 Mart’ta Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkındaki Kanun’da yaptığı değişiklikle halkoylamasını süresinin 120 günden 60 güne indirildiğini anımsatan YSK Başkan Yardımcısı Kırdar Özsoylu, bu değişikliğin seçim kanunu niteliğinde olduğunu ve bu yüzden bir yıldan önce kullanılamayacağına karar verdiklerini açıkladı. Özsoylu şöyle dedi:
“Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkımndaki Kanun, Anayasa’nın 175 ve 33. kanunun hükümleri gereği halkoylamasında uygulanacak sürenin değişiklikten önceki hüküm itibarıyla bu metnin uygulanması gerektiğinden bunu 120 gün olarak tespitine ve seçimlerin 12.9.2010 Pazar günü yapılmasına Yüksek Seçim Kurulu tarafından karar verilmiştir. Karar, oybirliği ile alınmıştır. Buna ilişkin ayrıntılı halkoylaması çalışmasına ilişkin tespitler bir komisyon tarafından hazırlanmakta olup, bu karar seçim takvimi ile birlikte sizlere duyurulacaktır.”
YSK’nın referandum süresini 120 gün olarak kararlaştırmasına sevinen CHP bugün Anayasa Mahkemesi’ne iptal başvurusu yapacak. TBMM’de gazetecilerin sorularını yanıtlayan CHP Grup Başkanvekili Hakkı Suha Okay, bugün Bağımsız Rize Milletvekili Mesut Yılmaz’ın da aralarında bulunduğu 111 vekilin imzasıyla Anayasa Mahkemesine başvuracaklarını söyledi.

Okay: Hükümet tasarı gibiydi
Dilekçelerindeki gerekçelerin çok somut olduğunu, öncelikle yönteme ilişkin itirazlarının bulunduğunu ifade eden Okay, değişikliğin, bir hükümet tasarısı gibi geldiğini savundu. Okay, oylamalarda gizlilik kuralına uyulmadığını, ilk teklifteki imzaların bazılarının sonradan geri çekildiğini, bu teklifin göz ardı edildiğini, İçtüzük ihlali yapıldığını öne sürdü. ‘İvedilik’ tartışması olduğuna işaret eden Okay, şöyle dedi
“Meclis İçtüzüğü’nün 93. maddesinin 3. fıkrası ile Anayasa’nın 175. maddesinin 1. fıkrası arasında bir aykırılık var. İçtüzük, ‘2. turda o madde üzerinde değişiklik önergesi varsa görüşülür’ diyor. Anayasa’da ise iki kez görüşme yapılır hükmü var. Ancak 2. turda 2 kez görüşme yapılmamıştır, sadece değişiklik önergeleriyle ilgili görüşme olmuştur. Bu bağlamda ivedilik kuralı yerine gelmemiştir. Bir Anayasa ihlali vardır. HSYK ve Anayasa Mahkemesi ile bunlara ilişkin bağlantılı maddeler, Anayasanın değiştirilmesi teklif dahi edilemez, 2. maddesinde yer alan demok-ratik hukuk devleti ilkelerine aykırı olduğunu ifade edeceğiz. Kuvvetler ayrılığı, kuvvetler birliği haline dönüştürülüyor.”

Mahkemenin üç seçeneği var
Okay, partisinin sadece HSYK ile Anayasa Mahkemesi’nin yapısını değiştiren maddelerle bu maddelere bağlı maddelerin iptal edilmesini ve yürürlüğün durdurulmasını istediğini, ancak, usül nedeniyle de iptal istekleri için tümü için geçerli bir karar çıkabileceğini söyledi. Anayasa Mahkemesi’nin alacağı kararlara göre ihtimaller şöyle:

* Anayasa Mahkemesi CHP’nin usûl ile ilgili itirazlarını ciddiye alır ve iptal kararı verirse paketin tamamı iptal edilir.

* Mahkeme, Anayasa Mahkemesi ve HSYK’yla ilgili düzenlemeleri Anayasa’nın ‘değiştirilemeyecek’ maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edelirse sadece diğer maddelere referanduma sonulur.

* Mahkemenin üçüncü alternatifi CHP’nin başvurusunu reddetmek olabilir. (Radikal)

***
Referandum takvimi nasıl işleyecek?
10 Eylül 2010 tarihinde gerçekleştirilecek Anayasa referandumu için süreç şöyle işleyecek

120 GÜN ESAS: Anayasa değişikliğinin halkoyuna sunulması, ilgili Anayasa değişikliği Kanunun Resmi Gazete’de yayımını takip eden 120. günden sonraki ilk pazar günü yapılacak.

YSK YÖNETECEK: Referandum işlemleri, YSK’nın yönetim ve denetiminde seçim kurularınca yönetilecek.

BİRLEŞİK OY PUSULASI: Halkoylamasında Beyaz renk üzerine ‘Evet’, kahverengi üzerinde ‘Hayır’ ibareleri bulunan iki ayrı renkten müteşekkil birleşik oy pusulası kullanılacak. Halkoylamasına katılanlar, üzerinde özel işaret bulunan mühürü birleşik oy pusulasında tercih ettiği kısma basacak.

HALKA ANLATILACAK: Anayasa değişikliklerinin halka anlatılmasında; 298 sayılı Kanun’un propaganda serbestliğine ilişkin hükümleri, halkoylaması gününden önceki yedinci günden başlayarak uygulanacak. Anayasa değişikliklerinin açıklanması ve tanıtılması amacıyla; özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere Meclis’te grubu bulunan siyasi partiler ve Cumhurbaşkanı halkoylaması gününden önceki yedinci günden itibaren, halkoylamasında önceki gün saat 18.00’e kadar radyo ve televizyonla aşağıdaki esaslara göre propaganda yapabilecek:

* TBMM’de grubu bulunan partilere 10’ar dakikalık ikişer konuşma

* İktidar partisine veya partilerine 10’ar dakikalık birer, iktidar ortağı partilerden büyük olanına ilaveten 10 dakikalık bir konuşma
Anayasa değişikliğine dair Kanun Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra TRT’de, TBMM’de grubu bulunan siyasi partiler ve hükümet dışında bu konuya ilişkin başka yayın yapılamayacak

KATILMAYANA CEZA: Oy verme kütüğünde ve sandık listesinde kayıtlı olan ve oy kullanma yeterliği bulunan her vatandaş halkoylamasına katılacak. Yabancı ülkelerdeki vatandaşlar halkoylamasında 40 gün öncesinden başlayarak oylarını kullanabilecek. Seçmen kütüğünde ve sandık listesinde kaydı ve oy kullanma yeterliği bulunduğu halde halkoylamasına, hukuki veya fiili mazereti olmaksızın katılmayanlar, İlçe seçim kurulu başkanı tarafından 12.5 lira para cezasıyla cezalandırılacak.

YÜZDE 51 ŞARTI: İl Seçim Kurulları, İlçe Seçim Kurullarından gelen tutanakları toplayacak. İl birleştirme tutanağında beliren sonuçları derhal en seri vasıta ile YSK’ya bildirecek. Geçerli oyların yarısından çoğu ‘Evet’ ise, Anayasa değişikliği kabul edilmiş olacak.