scorecardresearch.com

İtinayla 'kariyer' planlanır


 
AYŞEGÜL DİKENLİ


Türkiye / 18/02/2002

"Ben tarih okumak istiyorum. Ancak ailem, 'Tarihten para mı kazanılır?' diyerek benim hukuk okumamı istiyor." 19 yaşındaki Murat Balcı, üniversite sınavına hazırlanan yüz binlerce öğrenciden biri.

İSTANBUL - "Ben tarih okumak istiyorum. Ancak ailem, 'Tarihten para mı kazanılır?' diyerek benim hukuk okumamı istiyor." 19 yaşındaki Murat Balcı, üniversite sınavına hazırlanan yüz binlerce öğrenciden biri. Hangi mesleği seçeceği konusunda yaşadığı kararsızlık en az kazanmak kadar önemli bir sorun, Balcı için.
Uğur Dershanesi, öğrencilerin yaşadığı bu sorunu çözmek amacıyla Türkiye'nin ilk 'Kariyer Merkezi'ni kurdu. Burada merkeze başvuran öğrencilerin ilgi ve yeteneklerine göre 'kariyerleri' planlanıyor, hem de işin içine aileleri de katarak. Merkeze başvuranlar öncelikle 180 sorudan oluşan, kişilerin meslek eğilimlerini
ölçen bir teste tabi tutuluyor. Öğrencinin altı temel kişilik tipinden hangilerine eğilimli olduğunu ölçen Kariyer Eğilim Testi'nin (KET) sonucuna göre öğrencinin yönelmesi gereken meslek belirleniyor. Bunun ardından da kariyer yönlendirme eğitimi başlıyor.
Meslekler tanıtılıyor
Öğrencilere, mesleklerini moda olduğu ya da puanları tuttuğu için değil, gerçekten istedikleri için seçmeleri gerektiği anlatılıyor. Bu aşamadan sonra kafalarındaki mesleklerle ilgili 'kariyer önokulları' devreye giriyor. O mesleği yapanların,
üniversite yöneticilerinin katıldığı bu önokul sayesinde öğrenciler muhtemel mesleklerini daha yakından tanıma fırsatı buluyor. Örneğin, doktor olmayı düşünen bir öğrenci, doktorların çalışma koşulları, gelirleri hakkında detaylı bilgi edinebiliyor. Kariyer Merkezi'nin bu etkinliklerinden yararlanmanın bedeli 18 milyon lira.
Başarısız insanlar ordusu
Gençlerin mesleklerini ÖSS'den aldığı puana, mesleğin popülerliğine ya da ailesinin veya çevresinin isteğine göre seçmek zorunda kaldığını belirten Kariyer Merkezi Proje Yürütme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Ruhi Kaykayoğlu, "Bu, geleceğe mal olan büyük bir hata. ÖSS'yi kazanan 150 bin öğrenciden 30 bini bölümünden memnun. Bu nedenle işinde başarısız ve mutsuz insanların sayısı artıyor" dedi.
Kariyer Merkezi'ne başvuran öğrenciler ise bu konuda geç bile kalındığını söylüyor. Bunun en önemli nedeni okullardaki rehberlik biriminin yetersizliği. Liseyi bitirmelerine rağmen meslek seçiminde karar veremediklerini söyleyen öğrenciler, ya ailelerinin etkisinde kaldıklarını ya da puanları neyi tutarsa onu seçmek zorunda kalacaklarını belirtiyor.


Kişiliğe göre meslek seçimi
Kariyer Merkezi'nde dünyada kariyer seçimi ile bireyin kişilik özelliklerini ilişkilendirilen RIASEC modeli uygulanıyor. İşte RIASEC modeline göre tanımlanan altı temel kariyer eğilimi:
Gerçekçi Kariyer Eğilimi: Atletik ve mekanik yetenekleri yüksek kişilerdir. Fiziksel etkinliklere yoğunlaşan, el becerisi ve koordinasyon gerektiren kariyerlere yönelirler. Karakteristik meslekleri: Makine, inşaat, elektronik mühendisliği; çiftçilik, marangozluk, her tür mekanik, elektronik teknisyenliği.
Araştırmacı Kariyer Eğilimi: Araştırmayı, gözlem yapmayı, analiz etmeyi, problem çözmeyi hayat felsefesi edinmiş kişilerdir. Bilimsel değerlere inanırlar. Hırslı ve mantığa dayalı bir kişilikleri vardır. Karakteristik meslekleri: Doktor, veteriner, ziraat, maden, kimya, çevre mühendisliği, matematik, fizik gibi temel bilimler.
Artistik Kariyer Eğilimi: Kendini ifade eden, açık, özgün, yenilikçi, bağımsız, sanatsal yaratıcılığı seven, duygusal kişilerdir. Artistik ve müzikal yetenekleri vardır. Rol oynama, yazma ve konuşma konusunda başarılıdırlar. Karakteristik meslekleri: Şair, yazar, oyuncu, yapımcı, yönetmen, şarkıcı, besteci, çevirmen ve yabancı dil uzmanı.
Sosyal Kariyer Eğilimi: İnsanlara yardım etmekten, bilgilendirmekten, eğitip geliştirmekten, sorunlarına çare bulmaktan hoşlanan kişilerdir. Karakteristik meslekleri: Her türlü öğretmenlik, klinik
psikoloji ve sosyal hizmetler.
Girişimci Kariyer Eğilimi: Ekonomik ve politik başarı için örgütsel hedefleri yönetmekten hoşlanan, insanları ikna eden, agresif, popüler ve liderlik becerilerine sahip kişilerdir. Karakteristik meslekleri: Halkla ilişkiler, hukuk, kamu yöneticiliği, tüccar, politikacı.
Geleneksel Kariyer Eğilimi: Kayıt tutmaktan ve verilerle çalışmaktan hoşlanan, yazma ve hesap yapma yeteneğine sahip, uyumlu disiplinli ve özenli kişilerdir. Karakteristik meslekleri: Bankacı, muhabeseci, sigortacı, emniyet müdürü, banka veya vergi müfettişi, idari işler ve personel yöneticiliği.