Hangi devirde yaşıyoruz?

Sayın Başbakanımız KADER Başkanı Hülya Gülbahar'ın seçimlerde kadınlara kota getirilmesi isteğine şu karşılığı verdi: "Haksızlık yapıyorsun. Niye adil olmuyorsun? Şu anda herkes eşit. Ben kotayı eşitlik olarak almıyorum.
Haber: NÜKET KARDAM / Arşivi

Monterey;
Sayın Başbakanımız KADER Başkanı Hülya Gülbahar'ın seçimlerde kadınlara kota getirilmesi isteğine şu karşılığı verdi: "Haksızlık yapıyorsun. Niye adil olmuyorsun? Şu anda herkes eşit. Ben kotayı eşitlik olarak almıyorum. Eşit katılım zaten şu anda var. Git kazan al. Sen kendin gidip kazanıp alamıyorsun. Kota olduğu zaman ben erkeklerin ianesine sığınıyorum demektir. Bana bunu anlatamazsın. Bütün dünyada bu yok. ABD'de kota var mı? Fransa'da kota kaç? Sen Ruanda mı olmak istiyorsun, buyur Ruanda ol. Kotayı kadına saygısızlık olarak görüyorum".
Erdoğan, gerçekten umarım ki bu söylediklerinize gerçekten inanmıyorsunuzdur. Şu anda herkes nasıl eşit olur? Türkiye'de kadın erkek eşitsizliği olduğu bilinen bir gerçek. Sadece eğitimdeki eşitsiziliklere bakın yeter ama bunun dışında her konuda eşitsizlik devam ediyor. Kadınların sokağa çıkmasına bazı yerlerde izin verilmemesinden tutun da, sokağa çıktı sinemaya gitti diye öldürülmesine kadar.
Eşit katılım olsa o zaman niye kadınlar eşit de ortada yoklar? Eşit katılım olsa kadının TBMM'deki yeri niye yüzde 10 olsun da yüzde 50 olmasın? Kadınlar kazanıp alamıyor diyorsunuz, nüfusun yüzde 50'si de mi sizce yetersiz? Kadınlar siyaset yapma konusunda kabiliyetsiz mi diyeceksiniz? O biraz ayıp olur. Yoksa istemiyorlar da ondan mı diyeceksiniz? O da gerçeklere aykırı olur. Senelerdir kadınların siyasete katılım ve insan hakları eğitimleri konusunda Türkiye'de çalışıyorum, bu eğitimlerin değerlendirmelerini yapıyorum. Gördüğüm şu ki bu işe soyunan çok kadın var, atlamaya hazırlar siyasetin içine. Ne kadar kadının ne çok istekli olduğunu biliyorum. Eğer gerçekten dediğiniz gibi git kazan al sistemi olsa hepsi çoktan gidip kazanıp almıştı, üstelik eğitim de aldılar bu konularda, hazırdılar.
Lütfen git kazan al demeyin sayın Başbakan, kadının gidip kazanıp alması için sokağa çıkabilmesi, eğitimi olması, parası olması, eve döndüğünde aferin hanım iyi ettin bugün neler yaptın diyecek bir eşinin olması, hem de sıcak yemeğe buyur etmesi lazım, aynı kadının kocasına yaptığı gibi. Çoluk çocuğa da erkeğin bakması lazım. Kadına senin ne işin var dışarlarda kadın halinle denmemesi lazım. Kadına mal olarak bakılmaması lazım. Kadının sen abdestimize mani oluyorsun, kapan ortalıkta dolaşma diye azarlanmaması lazım. Açık açık söylenemeyen görüş maalesef, kadının ne işi var oralarda otursun oturduğu yerde, namuslu kadın evinde oturur görüşü.
Kota saygıdır
Kota kadına saygıdır, saygısızlık değil. Kadını hak ettiği yere çabuk getirmektir ve şimdiye kadar yapılan haksızlıklara son vermektir. Kota kadının erkeklerden hakkını istemesidir, erkeklerin ianesine sığınması değil. Kota sistematik olumsuz ayrımcılığı sistematik bir olumlu ayırımcılık ile düzeltmektir. Ancak bu şekilde Türkiye dünyada kadınların siyasete katılımı konusunda hâlâ utandırıcı 152. sıradan kurtulabilir. 500 kişilik Meclis'te 50 kadın eşit katılım demek değildir. Sayın Cumhurbaşkanımız kadın-erkek eşitliğinin tam olarak sağlandığı, kadınlarımızın hayatın her alanına aktif olarak katılabildiği şartların gerçekleştirilmesi öncelikli hedefimiz olmalıdır dedi. Bu nasıl olacak peki sayın Erdoğan?
Ruanda mı olmak istiyorsun, git Ruanda ol demişsiniz. Bu konuda Ruanda'yı örnek almak kötü bir şey mı acaba? Öyle ise niye kötü bir şey? Acaba başka bir ülkeyi küçümsemek olmuyor mu? Esas önemlisi bugün 41 ülkede kota sistemi olduğunu gözden kaçırmış olmanız. Kadın kotası 1990'lardan itibaren 41 ülkede yürürlüğe kondu ve bu ülkeler dünyanın her bir tarafında ve her refah seviyesinde görülüyor. Bunların arasında Fransa, evet Fransa da bulunuyor... Fransa'da 2000'de çıkarılan kanuna göre, her siyasi parti yüzde 50 kadın, yüzde 50 erkek aday göstermek zorunda yoksa parasal cezası var. Avrupa'da örneğin Belçika, Yunanistan ve Portekiz'i de ekleyebiliriz bu listeye. Asya'da yedi ülkede kadın kotası var, örneğin Hindistan ve Pakistan. Örneğin Hindistan'da yerel yönetimlerde yüzde 33 kadın kotası yürürlüktedir. Güney Amerika'da altı ülke kadın kotası konusunda yeni kanunlar koydu. Afrika'da ise örnekler Kenya, Fas, Güney Afrika, Uganda ve Ruanda'dır. Güney Afrika belediyelerinde adayların yüzde 50'sinin kadın olma mecburiyeti var. Kadın kotasının yüzde oranı ülkeden ülkeye değişiyor. Örneğin Fransa'da yüze 50, Costa Rika'da yüzde 40, Pakistan'da yüzde 17, Bolivya'da yüzde 30'dur.
Onun için lütfen, Ruanda mı olmak istiyorsun buyrun Ruanda ol, git kazan al, kota kadına saygısızlıktır gibi esas meseleyi örtbas edici ve karşı tarafı kendini savunmaya geçirmeye yönelik taktiklerle vakit geçirmeyelim ve kadın erkek eşitliği konusunda ne yapmak gerekiyorsa o yolda ileriye doğru yürüyelim. Kadına saygımızı da onların siyasette de yollarını açarak, aday listelerine erkeklerle eşit sayıda ve yerlerde koyarak gösterelim.
Ben AKP devrinde kadın erkek eşitliği konusunda yapılanları takip eden birisiyim, lütfen benim gibi birçok insanın size bağladığı umutları deşmeyin.

NÜKET KARDAM: Prof., Monterey Institute of International Studies