John Lennon Darfur'daydı

Bu aralar müzik kanalları arasında gezinirken ansızın John Lennon'ın, belki de en en tutkulu şarkısı Working Class Hero'nun Green Day tarafından yapılmış cover'ının videosuyla karşılaşırsanız, şarkı bittikten sonra televizyonun sesini...
Haber: N. BUKET CENGİZ / Arşivi

Bu aralar müzik kanalları arasında gezinirken ansızın John Lennon'ın, belki de en en tutkulu şarkısı Working Class Hero'nun Green Day tarafından yapılmış cover'ının videosuyla karşılaşırsanız, şarkı bittikten sonra televizyonun sesini kısıp bir süre başka hiçbir şey duymak istemeyeceksiniz. Video, Darfur'daki katliamda ailelerini, evlerini, sahip oldukları her şeyi kaybetmiş insanların sözleriyle açılıyor ve bu insanların gelecekle ilgili düşleriyle devam ediyor. Armstrong'un ağlayan akustik gitara öyle yakışan öfkeli sesi, "işçi sınıfı kahramanı olunması gereken bir şey" diye haykırırken, siyah beyaz görüntüler akıyor; "sanki tavşanları avlar gibi avladılar" diyor kurbanlardan biri. "Karısına onun cesedinin yanında tecavüz ettiler" diyen bir ses duyuluyor. "Erkek olanları öldürdüler, kız olanlara tecavüz ettiler" diyen birinin sesine karışıyor gitarlar, davul. Gözleri gözlerinize bakıyor her bir kurbanın. Armstrong'un sesi, gitarlar, davul hiddetleniyor. Siyah beyaz adam bir mendil bastırıyor gözünün üstüne ve video içlerinden birinin sözleriyle kapanıyor: "Hükümetler gelir ve giderler, belki bakmaları gereken zararın boyutudur".
Sudan'ın Darfur bölgesinde, Hartum'daki Arap yönetiminin desteklediği Cancavid milislerinin siyah Müslümanlara saldırıları yüzünden 2003'ten beri en az 200 bin kişi öldü ve 2.5 milyon kişi evini barkını kaybetti. Bir etnik temizlik, bir soykırım olarak tanımlanan bu drama karşı yükseltilen ses çok kısık kaldı. Yüzyılın en büyük katliamının kurbanları uzak Afrika'da sessiz sedasız yaşadılar dramlarını. Tüm gücümüzle çığlık atarken sesimizin çıkmadığı kabuslardan hepimiz hayatımızda en az bir kere görmüşüzdür öyle değil mi? Bu uzun duyarsızlığın ardından sonunda Ağustos ayında; BM ile Afrika Birliği'nin 26 bin kişilik BM-Afrika Birliği Karma Barış Gücü Harekâtı UNAMID'in dünyanın en büyük barış gücü olarak bölgede konuşlandırılmasına karar verildi. Yine, çok geç kalınmıştı, yine kimse şaşırmadı.
Biraz gürültü yap...
Düzenlediği kampanyalarla pek çok suçsuz insanı hapisten kurtaran, işkencecileri yargı önüne çıkaran, insan hakları ihlallerini durduran, devletlerin bu yöndeki politikalarını ve kanunlarını değiştirmesini sağlayan en büyük insan hakları organizasyonu Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), yaşananlara karşı duyarlılık yaratmak ve buradaki insanlara yardım etmek amacıyla, gelirinin tamamı Darfur için harcanacak olan Make Some Noise The Campaign to Save Darfur (Biraz Gürültü Yap Darfur'u Kurtarma Kampanyası) adlı bir toplama albüm yayınladı.
Sanatın gücünü toplum için kullanmış olanlar arasında, bugünkü kuşaklar için en büyük esin kaynaklarından John Lennon'ın şarkılarının cover'larından oluşuyor bu albüm. Albüm kitapçığında Yoko Ono'dan bir mektup var. "O daha iyi bir dünya yaratmanın mümkün olduğuna kalbiyle inanmıştı" diyor. "Karşımızdaki meydan okuma göz korkutucu ama eğer hepimiz bu hedefe yüreklerimizi ve zihnimizi koyarsak bu amaçlara ulaşılabilir".
Halkın gücüne inan
Albümün en önemli özelliği, Lennon şarkılarının cover'larının son derece özgün yorumlarla seslendirilmiş olması. Şarkıların ruhu bambaşka sound'lar içinden akarken özün gücü karşısında büyülenmemek imkansız. REM'den dinlediğimiz 9 Dream, Give Peace a Chance'in raggae yorumu, The Cure'un sonik dünyasından yankılanan Love, The Raveonettes'den One Day at a Time, Youssou N'Dour'un puslu sesinden Jealous Guy... Working Class Hero'yla ağır açılan ikinci CD Black Eyed Peas'in harika yorumladığı Power To the People'la çoktandır unutulan bir temayı, halkın gücüne inanmayı haykırıyor. İlk CD'deki Avril Lavigne cover'ından başka burada bir de Jack Johnson'dan dinliyoruz milletsiz dünyanın "marşı" Imagine'ı. Ben Harper'ın ağzından Beautiful Boy, Flaming Lips'in bambaşka bir tatla sunduğu Starting Over, Harket'in büyülü sesiyle yıldızlardan seslenen 9 Dream'in a-ha yorumu ve çok daha fazlası.
İki CD'deki toplam 28 parçada, John Lennon diskografisinde hüzün dolu bir nostalji yolculuğu var. Ama sadece bu değil. Albüme katkıda bulunan tüm sanatçıların sadece bir popüler kültür ikonu olarak ortaya koyduğu kimlik değil, yer yer geleceğin müziğinin işaretlerini içeren sanatındaki çok boyutluluk ve perspektif zenginliği açısından da Lennon'ın mirasından ne kadar çok şey aldıklarını duyma olanağı var bu şarkılarda. Bu albümü alın. Belki içinde debelendiğimiz tüm bu karamsarlık ve çıkışsızlık içinde küçücük bir ışık yakar içinizde. Ve belki Yoko Ono'nun mektubunun son cümleleri bir zamanların cesur romantiklerinin ütopyalarının geçmişin dehlizlerinde unutulmaktan başka bir kaderleri olabileceğini de düşündürür size: "Düşle ki hepimiz barış içinde yaşıyoruz hayatı. Bu bir düş olarak kalmak için fazla güzel".
Make Some Noise The Campaign to Save Darfur/Various/Balet Plak