Kızılı yeşile döndürme çabası

Çin Halk Cumhuriyeti'nin başkenti Pekin'de bir zamanlar tankların genç öğrencileri, sendikacıları ve aydınları ezip geçtiği Tiananmen Meydanı'nı yeşil alana dönüştürmek için entelektüel çevrelerde yoğun bir tartışma başlatıldı.

Çin Halk Cumhuriyeti'nin başkenti Pekin'de bir zamanlar tankların genç öğrencileri, sendikacıları ve aydınları ezip geçtiği Tiananmen Meydanı'nı yeşil alana dönüştürmek için entelektüel çevrelerde yoğun bir tartışma başlatıldı.
Bundan tam 18 yıl önce meydana gelen 4 Haziran katliamıyla dünya çapında ünlenen Tiananmen Meydanı'nda, yönetimi protesto eden gençler, sendikacılar, insan hakları ve demokrasi savunucusu yaklaşık 3000 kişi, üzerlerine kurşun sıkılarak Çin yönetimi tarafından öldürülmüştü.
Bu olayın dünyadaki yankıları epeyce büyük oldu. Tiananmen katliamı, Çin Halk Cumhuriyeti'nin iç ve dış poltikasında da dönüm noktasıydı adeta. Çince sözlük anlamı, Cennet Barışı'nın Kapısı anlamın gelen Tiananmen Meydanı, Moskova'daki Kızıl Meydan örnek alınarak Mao Zedung'un talimatıyla 1949 yılında inşa edildi. 440 bin metrekare genişliğindeki Tiananmen Meydanı'nda son 50 yıldır hep resmi geçitler düzenleniyor.
15 Nisan-4 Haziran 1989 tarihleri arasında ise Çin'de yönetimin ekonomi politikasını protesto eden milyonlarca öğrenci, sendikacı, demokrasi ve insan hakları savunucuları tarafından protesto alanı olarak kullanıldı. 4 Haziran 1989 sabahı ise meydanda açlık grevi yapan 3 bin öğrencinin üzerine tanklar yürüdü ve ateş açıldı. Olaydan tam 18 yıl sonra bugün, meydanı tankların gölgesinden kurtarmak ve yeşil alana dönüştürmek için ülkede yoğun bir entelektüel tartışma başlatıldı.
Halkın yararına
Çin'in genç ödüllü mimarlarından ve şehir plancısı Ma Yansong, Çin'in "Kızıl" görüntüsünü simgeleyen Tiananmen Meydanı'na, gri betonların yıkılarak "yeşil" görüntüsü verilmesini öneriyor. Yansong, meydanın parka ve koruya dönüştürülmesinin çevreci bir yaklaşım olacağı inancında.
Yansong'un bir diğer projesi de, Saklı Şehir'i çevreleyen beton yığınlarının ağaçlarla kaplanması ve etrafının yeşil çimene dönüşmesi.
Ma Yansong, "Derdimiz, yeni önerilerde bulunmak yoksa eleştirmek değil. Amaç, bu boş alanı halkın yararına kullanmak olmalı. Biz, Çinli mimarlar olarak kimseden emir almadan bu projeyi hayata geçirmeliyiz ve öncelikle Çin halkı olarak projeyi tartışmalıyız" diyor.
Ma Yansong, mimari ve şehir plancılığı eğitimini Londra'da tamamlamış. Çin'de çalıştığı mimari büro Pekin'de ve Dubai'de birçok projeyi yürütüyor. Yansong'un amacı, bir zamanlar resmi geçitler için kullanılan bu 440 bin metrekarelik meydanı, artık Pekin halkının hoşça vakit geçirebileceği bir park haline getirebilmek.
Fakat, şimdilik Çinli yetkililer, Tiananmen Meydanı'nın yeşil alan yapılmasına pek sıcak bakmıyorlar.

The Guardian'dan derleyen Nilay Karaelmas