Siyah, masif ve klasik

2000'li yıllarda popüler müzikte sample kullanımı hızla büyüyüp yaygınlaştı. Sample seçimlerinde çoğunlukla uzak geçmişe gidildi ve özellikle siyah müzik, adeta yeniden keşfedildi.
Haber: HİLMİ TEZGÖR / Arşivi

2000'li yıllarda popüler müzikte sample kullanımı hızla büyüyüp yaygınlaştı. Sample seçimlerinde çoğunlukla uzak geçmişe gidildi ve özellikle siyah müzik, adeta yeniden keşfedildi. Kötücül bir bakış açısıyla, vefa borcu öderken dikkat çekmek, ün kazanmak ve zenginleşmek sanki moda oldu. Bir taşla iki kuş vuruldu.
2007 yılı İngiliz grup Massive Attack'in (kısaca Massive) yeni albümüne gebe gibi görünüyor. 2003'teki '100th Window'dan bugüne kadar geçen zaman, bir soundtrack ('Danny the Dog') ve bir toplama albümle ('Collected') geçirildi. 1991'deki ilk albümü 'Blue Lines' ile trip-hop denen türü "yaratan" ve kısa sürede müzik dünyasının en büyük isimlerinden birine dönüşen grubun yeni albümü merakla beklenedursun, bu arada 'Massive Classics Volume One' adıyla bir toplama albüm yayımlandı. Bu toplama, Massive Attack'in çok sevilen hit'lerinde kullanılan sample'ların orijinal hallerini, bir başka deyişle bu sample'ların aslen yer aldığı şarkıları bir araya getiriyor. Grubun köklerinin nerelere uzandığına ve bizim Massive dinlediğimizi sanarken aslında neye tempo tuttuğumuzu da açıklığa kavuşturuyor. Elbette ki bu şarkıların varlığı Massive müziğinin değerini zerre kadar azaltmaz.
Yeni albümden önce köklere yolculuk
Yazılarımda zaman zaman gönderme yaptığım İngiliz avangart müzik dergisi The Wire, 1992 tarihli bir sayısındaki "Bütün Zamanların En İyi 50 Ritmi" dosyasında Massive'in ilk albümündeki 'Unfinished Sympathy' şarkısına da yer vermişti. Gerçekten de bu şarkı elektronik dans müziğinin en "zarif ve sofistike" parçalarından birisi olarak yerinde duruyor. 10 şarkılık 'Massive Classics'te yer alan Wally Badarou'nun 'Mambo'su ise bir başka müthiş ritme sahip ve grubun 'Blue Lines' albümündeki 'Daydreaming' isimli unutulmaz yapıtına yataklık ediyor. Siyahi klavyeci Badarou, 'Örümcek Kadının Öpücüğü' filmine yaptığı müzikle de tanınabilir.
Masif klasiklere devam edersek, siyahi soul müzisyeni Lowrell'in 1979 tarihli 'Mellow Mellow Right On'u ise, yine 'Blue Lines'aki 'Lately'nin iskeletini oluşturuyor. Reggae müzisyeni Lester Bullock'un 'Five Man Army'sinin dub hali ise, bu toplama albümde Lewin Bones Lock tarafından yorumlanmış. Aynı şarkının zemininde ise Al Green'in 'I'm Glad You're Mine'ı var. Bilenler bilir, Al Green'in sesini duymadan 'siyah vokal severim' diyebilmek zordur.
Siyah soul şarkıcısı William Devaughn'ın, zamanında milyon satan 'Be Thankful For What You Got'i ise Massive tarafından 'Blue Lines'da yorumlanmıştı zaten. Parçanın orijinali 'Massive Classics'te yer alıyor. Efsanevi caz davulcusu Billy Cobham'ın 'Stratus'undaki bas ritimleri ise Massive'in 'Safe From Harm'ından sample olarak yıllardır kulaklarımızda. Lakin bir davulcu olarak Cobham'ı henüz dinlememiş olanlar, bu şarkıdan başlayarak Cobham'ın ritim dünyasıyla tanışmalılar. Albümle aynı adı taşıyan 'Blue Lines' şarkısının köklerinde ise, ünlü pop-caz saksofoncusu Tom Scott'un 1974 tarihli 'Sneakin in the Back'i yatıyor.
Massive'in 1994 tarihli ikinci başyapıtı 'Protection'ın güzelliğinde katkısı olan besteler de var 'Massive Classics'de... Örneğin 'Weather Storm' şarkısının çıkış noktası meğerse 80'lerin caz etkileşimli, siyahi R&B üçlüsü Pieces Of A Dream'in 'It's Time For Love'ıymış. Ünlü 'Karmacoma'nın ardında 'Shaft' uzmanı Isaac Hayes'in hüzünlü 'Ike's Mood'unun olduğu ise çoğu Massive severe malumdur zaten. Hayes, bilindiği gibi, 60 ve 70'li yılların müziğinde derin izler bırakmış, önemli ve karizmatik bir müzisyen. Yalnızca disko müziğinin değil, rap'in gelişiminde de ondan izler bulmak mümkün.
Massive Attack, dub'dan funk'a, siyah müziği tanıyıp yola çıkmış ve kimlere ne borçlu olduğunu bilerek tarihe geçmiş. 'Massive Classics' isimli toplama albüm, bu serinin ilki. Ardından 'Volume Two' gelecek gibi görünüyor ve bunun için yeterli malzeme de var. "Üzümü ye, bağını sorma" diye bir söz vardır ama üzüm sevgisini kaybetmeden bağları tanımakta büyük yarar var. O bağlardan daha çok çeşitli ve lezzetli üzüm çıkmıştır. İlgilenenlerin dikkatine..
Massive Attack/Massive Classics Vol. 1 /Dirty South/AK Müzik