Tindersticks'in sesi

Modern Yunan şiirinin en büyük isimlerinden Konstantinos Kavafis, o çok sevilen 'Şehir' isimli şiirinde şöyle der: "Dönüp dolaşıp bu şehre geleceksin sonunda. Başka bir şey umma/Bineceğin gemi yok, çıkacağın yol yok." İskenderiye'ye göç etmiş Rum bir aileden olan...
Haber: HİLMİ TEZGÖR / Arşivi

Modern Yunan şiirinin en büyük isimlerinden Konstantinos Kavafis, o çok sevilen 'Şehir' isimli şiirinde şöyle der: "Dönüp dolaşıp bu şehre geleceksin sonunda. Başka bir şey umma/Bineceğin gemi yok, çıkacağın yol yok." İskenderiye'ye göç etmiş Rum bir aileden olan Kavafis, gerçekten de, yaptığı kısa yolculuklar dışında bütün hayatını Mısır'daki bu şehirde geçirdi. Her şeyi bırakma ve terk edip gitme, herkesin içinde çevrilmeyi bekleyen bir kontak gibidir. Dönüp dolaşıp o şehre gelinse de, bu kontak bazen çevrilir.
Tindersticks grubunun sesi, bariton Stuart A. Staples ikinci solo çalışması 'Leaving Songs'u (Terk Ediş Şarkıları) bu temanın etrafında örmüş. Terk edip gitmenin, yeni bir başlangıç yapmaya çalışmanın yaratabilceği duygular, albümün bütününe hakim.
Staples'ın ilk grubu Asphalt Ribbons idi ama müzik dünyası onu Tindersticks ile tanıdı. Bilindiği gibi, tam bir 'grup müziği' yapıyor(du) Tindersticks ve müzik dünyasındaki yeri benzersiz(di). Bariton sesi yüzünden İngilizce'de 'crooner' diye anılan solistleri Stuart A. Staples iki yıl boyunca evinde yapıp biriktirdiği kayıtlarını 2005 yılında bir solo albüm olarak piyasaya çıkarmıştı. Minimalist ama sıcak bestelerden oluşan 'Lucky Dog Recordings 03-04'ün adamımızın tek solosu olarak kalacağı (en azından benim tarafımdan) sanılırken, Staples ikinci bir albümle çıkageldi.
Roll dergisinin Ocak 2007 sayısındaki söyleşide Staples, açık bir kapı bıraksa da Tindersticks'in şu an varolmadığından bahsediyor. Yine de iki arkadaşı (David Boulter ile Neil Fraser) onunla birlikteler ve solo albümlerinde ona eşlik ediyorlar. Öncelikle tek başına bir akustik gitarla kaydedilmesi düşünülen şarkılara daha sonra müzisyen arkadaşları eşlik etmiş ve albüm tek bir günde, 27 Kasım 2005'te Nashville'de (Lambchop grubunun mekanında) kaydedilmiş. Ama böyle giderse Staples'dan ileride sadece gitar ve vokalden oluşan bir albüm de bekleyebiliriz.
Meçhule giden bir gemi kalkar...
'Leaving Songs' iyi bir albüm. Açılıştaki 'Goodbye to old friends', karamsar bir okumayla, diğer Tindersticks elemanlarına ya da belki bir hayat arkadaşına veda niteliğinde. Akustik gitar ve vokalle başlıyor: "Nereye gidersem gideyim seni de yanıma almayı isterim/Ama aynaya her baktığımda hayatımla ilgili bir şeyler yapmam gerektiğini hatırlıyorum." Oldukça melankolik ama hareketli bir 'terk ediş' şarkısı. Nefesli saz aranjmanları ise tipik Tindersticks!.. Maalesef albümün içinde şarkı sözleri yok. Staples bunu hep yapıyor; internette ise sözleri bul bulabilirsen... Yine akustik gitarla başlayan 'There is a path'in ardından gelen 'Which way the wind blows', rüzgar nereden eserse kendini bırakma zamanının geldiğini söylüyor. Sanki ağırlıklarını atmış bir Tindersticks klasiği... 'Dance with an old man'de ise Staples'ın sesi çırılçıplak ve muhteşem.
Kadın şarkıcılarla düet yapmayı çok seven şarkıcı ikinci solo albümünde yakınına Maria McKee ('This road is long') ve son Tindersticks albümünde olduğu gibi Lhasa de Sela'yı ('That leaving feeling') almış. Roll'daki söyleşisinde Lhasa'nın onu en iyi anlayan insanlardan olduğunu söylemeyi de ihmal etmiyor. 'That leaving feeling' albümün tepe noktası. Düetteki Lhasa'nın söylediği bölümler sanki Staples'ın içindeki ikinci bir ses gibi ve onu, çoğu zaman olduğu gibi, hesaplaşmaya sevk ediyor: "Hepimiz hayalini kurarız terk edip gitmenin/Hepimiz yeni bir başlangıç yapmak isteriz/Git ve küçük bavulunu topla/Bir kalbin parçalarıyla." 'Already gone' şarkısı, tipik orgları ve kemanlarıyla Tindersticks'in ilk dönemlerini hatırlatırken, kapanıştaki 'Pulling in to the sea' ise, albümdeki ana temayı bütünlüyor ve kapaktaki denizci resmiyle de örtüşüyor: "Açılıyoruz denize ve dalgalar da vurup duruyor sahile." 'Sessiz Gemi'den, bariton sesli, yaşlı denizciye bir selam...
Albümde öyle veya böyle çalıp söylemiş toplam 19 müzisyen var. İlk soloda olduğu gibi Terry Edwards trompet ve saksofonuyla harikalar yaratmış ve bir yaylı çalgılar altılısı 'Leaving Songs 'un tansiyonunu yükseltmiş. Yine de, kalabalığa rağmen Stuart Staples'in her şeyin daha basit, daha sade olması için verdiği uğraş boşa gitmemiş görünüyor.
Staples'ın sesi, kanımca, birçok müziksever için Tom Waits gibi, Nina Simone gibi, Leonard Cohen gibi vazgeçilmez bir ses. Müziği ise ne olduğunu bilen bir çizgide ilerliyor ve hayatımıza eşlik eden çok temel bir duyguyu ete kemiğe büründürüyor. Bu duyguya, yani hüzne olan aşinalığımızı artırıyor. Her Tindersticks sever, Staples'ın solo albümleriyle de tanışmalı. Öte yandan kendisi, etiyle kemiğiyle (ve grubuyla) 26 Ocak'ta Şehr-i İstanbul'da bir konser verecek. İki Tindersticks konserini de kaçıranlar (ve kaçırmayanlar) orada olacaklardır.
26 Ocak Cuma: 21.00 Yeni Melek
Stuart A. Staples/Leaving Songs/Beggars Banquet/Equinox