Xewn û Xeyal

2002'de kurulan Seyrî Mesel Sanat Atölyesi, yeni çalışması Xewn û Xeyal'i (Düş ve Hayal) nihayet seyircinin karşısına çıkardı. Seyrî Mesel, bu çalışmasında deneysel yönelimlere de girmiş. Oyunun yönetmeni Erdal...
Haber: AYDIN ORAK / Arşivi

2002'de kurulan Seyrî Mesel Sanat Atölyesi, yeni çalışması Xewn û Xeyal'i (Düş ve Hayal) nihayet seyircinin karşısına çıkardı. Seyrî Mesel, bu çalışmasında deneysel yönelimlere de girmiş. Oyunun yönetmeni Erdal Ceviz, "Genel olarak oyunun konu bütünlüğü olmasa da teatral bir bütünlük var" diyor. Oyun kısa bölümlerden oluşuyor ve her bir bölüm başlı başına bir oyun tadı veriyor seyirciye.
Oyunda, Baran Demir, Bedriye Aydemir, Berfîn Zenderlioğlu, Güler İnce, İbrahim Turgay, Metin Turan, Musa Yıldırım rol alıyor. Xewn û Xeyal'deki performanslar çoğunlukla başarılı. Sessiz, sadece beden ve mimikle oynanan bölümler ise oyunun derdini bir bütün olarak anlatıyor. Müziğin çokça kullanıldığı oyunda danslı bölümler de görsellik adına ve oyunun derdini anlatmada katkıda buluyor. Oyunun sahne dilinin reji açısından epey başarılı kullanıldığı bir gerçek. Fakat dekor ve Kürt dilinin kullanılışı için aynı şeyi söylemek mümkün değil. Seyrî Mesel Sahnesi gibi küçük sahnelerde, dekorun minimal kullanılması veya farklı çözümler bulunması gerekliliği göze çarpıyor. Bazı bölümlerde dekor seyirciye oynama alanı bırakmazken, bazı bölümlerde hiç dekor kullanılmamış. Yönetmen Erdal Ceviz, baştan beri metinsiz tiyatroyu seçtiklerini ve yaptıkları tiyatronun oyuncu merkezli olduğunu belirtiyor. Metne göre reji değil de, rejiye göre bir metin yazdıklarını söyleyen Ceviz, tüm bu çalışmalarda oyunculuğun belirleyici olduğunu belirtiyor. Xewn û Xeyal oyununu sahnelerken de, daha önce bilinen oyunculuk biçimlerinin unutularak yeni bir biçim, anlayış ortaya konması fikriyle hareket edilmiş. Oyuncular bildiklerini tamamen sıfırlayıp yeni bir biçim ve öz oluşturarak karakterlerini yaratmışlar.
Metinsiz tiyatro, her şey oyuncu
Seyrî Mesel Tiyatrosu, bu oyunuyla sanki kabuğunu zorluyor ve yeni bir arayış içinde. "Sahne kurgusu olduğu müddetçe oyun olur" diyen Erdal Ceviz, metnin oyunun belirleyicisi olmadığını düşünüyor ve öylece reji mantığını yürütüyor: "Oyunculuk kültürü bir yerde varsa orada metin de var, reji de var, dekor da var, dekorsuzluk da var, bu durumda da istediği amaca ulaşabilir" diyor. Ceviz sözlerine şöyle devam ediyor: "Şu an bir savaş gerçekliği içindeyiz. Bu teatral altyapı olarak alınabilinir. Bu oyunun ortak noktası temasıdır. Ele alınan konu değil, teatral temadır; oyunculuk, müzik, teatral duruş, sahne görselliği, gidişatı... İnsana kalan duyguyu oynamaktır, hissiyatı oynamaktır bu oyundaki temadır".
Seyircinin düzenli bir tiyatro istediğini, akışı olan bir oyun istediğini ifade eden Ceviz, "Biz parçalar halinde vermek istedik oyunu. Tıpkı hayatımız gibi parça parça. Bu parçalar da oyun gibidir" şeklinde konuşuyor ve ekliyor: "Kültürel değerleri oyuna taşımaktır oyunumuzdaki tema. Oyundaki parçalar, büyük oyunun bir parçası olarak algılanabilir. Ben oyunun sadece bir parçasını gösteriyorum. Devamını sen getir".
Xewn û Xeyal/Düş ve Hayel, 18 Kasım Kars ve Dağpınar, 21 Kasım Diyarbakır (Ergani, 22 Kasım Silvan), 23 Kasım Kızıltepe, 24 Kasım Mardin. Oyun turneden sonra her pazar saat 18.00'de Seyri Mesel Sahnesi'nde (İmam Adnan-Nane Sk. No: 5, K: 4 Beyoğlu) 0212 244 80 46, info@seyrimesel.org