23 Eylül sonbahar ekinoksuna dair bilinmesi gerekenler

23 Eylül sonbahar ekinoksuna dair bilinmesi gerekenler
23 Eylül sonbahar ekinoksuna dair bilinmesi gerekenler
Dünya'mız için önemli dönüm noktalarından biri olan 23 Eylül sonbahar ekinoksu, aslında pek çok heyecanlı gelişmeye gebe.
Haber: EDA UTKU - eutku@radikal.com.tr / Arşivi

RADİKAL - Sonbaharın resmen geldiğinin göstergesi olan ekinoks, ayağının tozuyla yağmurları getirdi. Yazın resmen bittiğini ve bugünden itibaren sonbaharın egemen olacağını gösteren ekinoks, Dünya ’mız için önemli gün dönümlerinden birisi aslında. 23 Eylül ’de gerçekleşen sonbahar ekinoksu süresince tüm Dünya’da gece ve gündüz, neredeyse eşit oluyor. Güney yarımkürede ilkbaharın, kuzey yarımkürede ise sonbaharın başladığı bugün , coğrafya kitaplarında anlatılanlardan daha harika olayların da başlangıcına işaret ediyor.

Bu sabah itibariyle gittiği yağmurlarla gelen ekinoks hakkında bilinmesi gerekenler…

Bugün sonbaharın ilk günü... Google'dan Sonbahar Ekinoksu için doodle

1. Gün ve gece tam olarak eşit değildir

Normalde ekinoks günlerinde gece ve gündüzün eşit olduğu, Dünya’nın her yerinde 12 saat gündüz ve 12 saat gece yaşandığı düşünülür. Ama aslında tam olarak böyle değil. Washington Post’un bir haberine göre, ekinokslarda Dünya’nın birçok noktasında gündüz 12 saatten birkaç dakika daha fazla sürebiliyor. Örneğin 23 Mart’ta Washington DC’de yapılan bir ölçümde, güneşin 12 saat 7 dakika boyunca gökyüzünde kaldığı, ancak 26 Eylül’de gece ve gündüzün 12 saat sürdüğü tespit edilmiş. Bu yüzden Kuzey Yarımkürede bulunan pek çok ülkede, ekinoks günlerinde tam 12 saat gece ve tam 12 saat gündüz yaşanmaz. Bu ölçüm daha çok 25 Eylül ve 28 Eylül tarihleri arasında elde edilebiliyor.

2. Sonbahar ekinoksunda hava ilkbahara göre daha sıcak olur

Yeryüzündeki bir noktaya gidip ölçüm yaptığınızda, 21 Mart’ta ve 23 Eylül’de eşit miktarda güneş ışığına maruz kaldığını görürsünüz. Buna rağmen, sonbahar ekinoksunda hava çok daha sıcak olur. Okyanuslar Dünya’mızın yüzde 71’ini kaplar ve suyun ısınıp soğuması, havanın ısınıp soğumasından daha uzun sürer. Bu yüzden Kuzey Yarımküre’de bulunan toprak parçaları, sonbaharda daha yavaş soğur. Bu yüzden de günler kısalmış olmasına rağmen Ekim ayında Pastırma Yazı denilen, neredeyse bir yaz günü kadar sıcak havalar yaşanır.

3. Güneş hızla batar ve alacakaranlık süresi en aza iner

23 Eylül’de günün ağarma süresi ile güneşin batmaya başlamasıyla oluşan alacakaranlık süreleri en aza iner. Timeanddate.com sitesinde yayınlanan bu grafikte, Amerika’nın en büyük 4 şehrindeki alacakaranlık süreleri ölçülmüş. Buna göre Eylül ayında 4 şehirde yapılan ölçüme bakınca, alacakaranlık sürelerinin o yılın en kısa süresine ulaştığı görülebiliyor. 23 Eylül alacakaranlığında havanın hem daha erken, hem de büyük bir hızla kararmaya başladığını fark etmek mümkün.

4. Dünyanın ekseni en dik haline kavuşur

Dünya’mızın kutup noktalarından geçtiği varsayılan çizgi, Güneş’in etrafındaki yörünge çizgisiyle yaklaşık 23 derece 27 dakikalık bir açı yaparak döner. Ekinokslarda ise, bu açı 90 dereceye ulaşır. Bu yüzden 21 Mart ve 23 Eylül’de Güneş ışınları dünyaya en dik şekilde ulaşır ve yeryüzü diğer günlerden biraz daha fazla ısınır.

5. Göçmen kuşlar, bu tarihten itibaren göç etmeye başlar

Güneşin gökyüzünde çizdiği yay, bugünden itibaren yavaş yavaş güneye doğru kaymaya başlar. Havaların soğuduğunu ve güneşin de yön değiştirdiğini fark eden göçmen kuşlar, bu yüzden 23 Eylül itibariyle güney yönündeki göçlerine başlarlar.

6. Fomalhaut yıldızı gökyüzünde belirginleşir

Fomalhaut Güneş'ten yaklaşık 25 ışık yılı uzaklıktaki, oldukça parlak bir yıldızdır. Güneybalığı takımyıldızının en parlak yıldızı olan Fomalhaut, ekinoks itibariyle gökyüzündeki yerini tekrar alır. Vikipedi’de yer alan bilgilere göre bu yıldız Arapçadaki “fum al-?awt” sözünden türemiştir. Bu da "balinanın ağzı" demektir. Sonbahar boyunca ve kış aylarının ilk günlerinde gökyüzünün güneyine bakarsanız, bu yıldızı görebilirsiniz.

Bonus: Kuzey yarımkürede yaşayan hemen hemen her insanın, “Bu hava ne ya” cümlesini kullanma oranı yüzde 100 artar

Sonbahar pek çok insan için hüzün, mutsuzluk, halsizlikle eşdeğerdir. Özellikle yaz tatilini iyi değerlendiren insanlar, sonbaharın gelmesiyle depresyondan depresyona koşarlar. Siz yine de kötü havaların sizi etkilemesine izin vermeyin ve şu önerilerimizi bir değerlendirin:

 

Sonbaharda izlenesi 10 film

Sonbaharda sevgiliyle yapılası 8 şey