Bilim patronlara sesleniyor: Bırakın çalışanlarınız uyusun!

Bilim patronlara sesleniyor: Bırakın çalışanlarınız uyusun!
Bilim patronlara sesleniyor: Bırakın çalışanlarınız uyusun!
Kapitalizmin gözü kör olsun, hemen hemen hepimiz ofislerimizde tam mesai ile hatta bazen fazla mesai ile çalışıyoruz. Mesai saatleri içerisinde uyuklamaya kalkışanların sonu da pek hayırlı olmuyor. Ancak bilim adeta patronlara sesleniyor ve "bırakınız uyusunlar, bırakınız rüya görsünler" diyor. Neden mi?
Haber: Oktay Volkan Alkaya - oktay.alkaya@radikal.com.tr / Arşivi

RADİKAL - Daha önce mesai saatleri içerisinde uyuya kaldınız mı? Kaldıysanız size güzel bir haberimiz var, çok iyi yaptınız! Bilim insanları son yaptıkları çalışmalarla bütün patronlara ibret olması gereken bir gerçeğin altını çizdiler. İnsanları çalışan birer makina gibi algılayan ve adeta aralıksız çalışmaya zorlayan mevcut çalışma saatleri sistemi, üretkenliği ve yaratıcılığı öldürüyor. Bütün insanların öğle aralarında uyumaları gerekiyor. Peki öğle arasında kaç saat uyumamız gerekiyor? İşte o ilginç çalışmanın ortaya çıkarttıkları...

Haifa Üniversitesi'nin Sheba Sağlık Merkezi ile yaptıkları ortaklaşa çalışmada psikologlar çalışan davranışlarını ve verimliliklerini incelediler. Bu inceleme sonuçları da Montreal Üniversitesi tarafından yapılan bir çalışmada denekler üzerinde pratiğe döküldü. Bu pratikte aşağıda görülen çalışma odaları kullanıldı. Testler gösterdi ki öğle aralarında uyumayan çalışanlar uzun vadede verimsiz, işten kaytaran ve dikkat dağınıklığı sorunları yaşayan elemanlara dönüşüyorlar.

Araştırmayı yürüten Prof. Avi Karni ve Dr. Maria Korman bu durumu "Zombileşmek" olarak yorumluyor. Öğle aralarında vücudun ihtiyacı olan enerjiyi almak yerine çok yanlış bir şey yaptığımızın altını çizen araştırmacılara göre bu şekilde devam edilirse önümüzdeki yüzyıllar içerisinde dünyada işgücü kalitesi sıfıra inebilir.

Dünya genelinde Öğle araları 12:00 ila 14:00 saatleri arasında değerlendiriliyor. Ve yine dünya genelinde bu süre yemek yemek, çay kahve içip sohbet etmekle geçiyor. Bu saatlerin dışına çıktığınız zaman patronunuz direkt başınıza dikilebiliyor "Kaytarıyorsun" gibi suçlamalar peşi sıra gelebiliyor. Ve çok yanlış bir zamanda çalışmaya zorlanıyoruz.

Peki bu süreç içerisinde vücudumuz nasıl çalışıyor? 06:00-07:00 saatlerinde uyanan standart bir insanın vücut aktiviteleri 12:00 itibariyle yavaşlıyor. Bu saatte direkt yemeğe geçilmemesi gerekiyor çünkü bu saatlerde vücut henüz gıda tüketimine hazır değil. Peki bu saatte ne yapmak gerekiyor? Cevap: Uyku. 12:00'de uyuyan çalışanların enfaktüs geçirme riski %30 azalıyor ve vücut kendisini çok hızlı bir şekilde toparlıyor. Burada ideal uyku süresi 90 dakika. Yani 13:30'a kadar uyunması gerekiyor. Peki 13:30'da ne yapacaksınız?

13:30 yemek için ideal çünkü standart bir insan metabolizması belirttiğimiz süreç içerisinde tam 13:30'da sindirim sistemini çalıştırmaya başlıyor ve bu saatte yenilen yemeğin enerjiye dönüşmesi daha hızlı oluyor. Bununla da bitmiyor. Tansiyon ve hormon düzeyiniz düşükse çalışmanız pek doğru olmaz, işte 14:00'te bu düzeyler son derece düşüktür. Vücut hissizleşir ve toparlanmaya çalışır bu saat diliminde. Peki çalışmaya ne zaman dönmemiz gerekiyor?

15:00 çalışmaya dönmek için en ideal saat. Yani saat 12:00 ile 15:00 arasında bir çalışan uyumalı, yemek yemeli ve dinlenmeli. Bilim böyle söylüyor ve yanıldıklarını da iddia edemeyiz. Ofislerde çalışan insanlar olarak, hangimiz uzun yıllar çalıştıktan sonra, sanki ömrümüz boyunca yük taşımışız gibi hissetmiyoruz ki? İşte o bitkinliğin, yorgunluğun sebebi metabolizmamıza aykırı olan bir çalışma sisteminin bize dayatılıyor olması.

Sadece fiziksel gereksinimler için değil, beyin fonksiyonları için de öğle uykusu kaçınılmaz bir ihtiyaç. Uzun süreli hafızanızın körelmemesi için öğlen uykusuna muhtaçsınız. Haifa Üniversitesi'nin çalışmaları sırasında iki farklı çalışma faaliyeti içerisinde gözlemlenen denekler içerisinde, öğlen arasını 1 saat içerisinde yemek yiyerek değerlendirenlerin performanslarında gözle görülür bir düşüş olduğu saptanmış. Uykunun gün içerisinde öğrenilenleri beyine kaydetme özelliği olduğu bilinir, güç içerisinde uyumayarak beynimizin kayıt mekanizmasını bozmuş oluyoruz.

Tek seferde kaydedebileceğinden daha fazla bilgiyi gece uykusunda kaydetmeye çalışan beyin hatalar yapıyor ve bu özellikle işe yeni giren çalışanların uyum sürecinde sıkıntılar yaşamasına sebep oluyor. Çalışmayı yürüten araştırmacılar bazı Akdeniz ve Latin Amerika ülkelerinde "Siesta" olarak bilinen öğle arasının kesinlikle tüm dünyada uygulanması gerektiğini savunuyorlar. Dünya genelindeki mevcut çalışma şartları uzun vadede ne kadar çalışkan olursanız olun, sizi verimsizliğe sürüklüyor. Bu araştırma sonuçları patronlar üstünde ne kadar etkili olur bilinmez ancak bilimin söylediğinden şaşmamak gerek... (Kaynak: Sheba Sleep Laboratory, Dailygalaxy, The Guardian)