Demir depolarınızı en iyi onlar doldurur

Demir depolarınızı en iyi onlar doldurur
Demir depolarınızı en iyi onlar doldurur
Özellikle kadınlarda daha yaygın olan demir eksikliği bazen belirti vermeden yavaş yavaş gelişir. İlerlediğinde ise baş dönmesinden hırçınlığa, halsizlikten konsantrasyon bozukluğuna kadar birçok şikayete yol açar. Demir eksikliğinin tedavisinde doğru beslenme çok önemli.



İSTANBUL - Diyetisyen İrem Çelik tütüncü, kansızlığın nedenlerini ve tedavilerini şöyle anlatıyor:
“Demir eksikliği anemisi vücudunuzda yeterli demir bulunmadığında oluşur. Demir önemli bir mineraldir çünkü vücut demiri hemoglobin yapımında kullanır. Hemoglobin kırmızı kan hücrelerinin bir parçasıdır ve bütün vücuda oksijen taşır. Yeterli demir olmadığında, kırmızı kan hücreleri küçülür ve sayısı azalır. Vücudunuzda daha az hemoglobin olduğunda organlar işlevini sürdürmek için yeterli oksijeni alamaz.
Kadınlar ve kronik hastalıklara sahip kişiler daha çok anemi riski taşımaktadır. Anemi kalıtsal (genetik geçişli) olabilir. Çocuklu kadınlar demir eksikliğine dayalı anemiye daha yatkın olurlar çünkü gebelik dönemi demir ihtiyacının en yüksek olduğu dönemdir. Yaşlılarda da zayıf beslenme düzeni ve diğer sağlık problemlerinden dolayı anemi riski daha fazladır.
Aneminin birçok tipi var. Hepsinin sebepleri ve tedavileri farklıdır. Demir eksikliği anemisi (en sık görülen anemi) ilaç veya diyet ile düzeltilebilir. Bazı anemiler normal kabul edilir (örneğin gebelik döneminde oluşan). Bazı anemiler ise yaşam boyu sürecek sağlık problemlerine yol açabilir.


DEMİR AZLIĞININ NEDENLERİ
•Ağır regl kanamaları.
•Besinlerle yeterli demir mineralinin alınmaması. Bu durum genellikle demire çok ihtiyacı olan bebeklerde, gelişme çağında ve hamilelik döneminde görülebilir.
•Vücut içi kanamalar. Bu kanamalar ülser, hemoroid veya kanser sonucu oluşmuş olabilir. Düzenli aspirin kullanımı da kanamalara yol açabilir.
•Vücutta demir emilim bozukluğu. Bu durum çölyak hastalığında veya mide- barsağın bir kısmı alınmışsa görülebilir.

BELİRTİLERİ
Anemi semptomları aneminin tipine göre farklılık gösterebilir. Semptomlar başlangıçta hissedilemeyebilir çünkü vücutta yavaş yavaş gelişir. Hatta iyice kötüleşmeden fark edilmeyebilir bile. Anemi kötüleştikçe şunlar görülür:
•Kolaylıkla güçsüzlük ve yorgun hissetme
•Başağrısı
•Çabuk yorulma
•Baş dönmesi, göz kararması
•Hırçınlık, huzursuzluk
•Yüzde ve deride solgun görünüm
•Nefes kesilmesi
•Konsantrasyon bozukluğu

TEDAVİSİ
Doktorunuz muhtemelen kansızlığı iyileştirmek için size demir ilaçları verecektir. Birçok kişi kapsülleri kullanmaya başladıktan birkaç gün sonra kendini daha iyi hissetmeye başlar. İyi hissetseniz bile ilaçları almayı bırakmayın. Demir depolarınızın dolması için ilaçların birkaç ay kullanılması gerekmektedir. Eğer sizde kansızlık olduğunu düşünüyorsanız kendi kendinizi tedavi etmeye kalkmayın. Doktorunuz önermeden demir hapları kullanmayın. Eğer doktora danışmadan kullanırsanız, kanınızda demir seviyeleri gereğinden fazla yükselebilir, bu durum demir zehirlenmesine yol açabilir. Kansızlığınız belki ülser veya kolon kanseri gibi ciddi bir problemden dolayı oluşuyor olabilir. Bu gibi problemler haplardan daha farklı şekilde tedavi edilmelidir.
Demir haplarını C vitamini takviyesi veya C vitamini ihtiva eden besinlerle alırsanız vücutta kullanımı çok daha iyi olur. C vitamini içeriği yüksek besinler kuşburnu, maydanoz, yeşil sebzeler, turunçgiller ve patatestir. Demir haplarını süt, kafein içeren besinler (çay, yeşil çay gibi) posası yüksek besinler ve antiasitler (mide ilaçları ) ile birlikte almayın.
Demir eksikliği anemisinden korunmak için, ihtiyacınız olan demiri yeterli miktarda içeren besinleri düzenli tüketmelisiniz. Demirden zengin besinler kırmızı et, yumurta, tam tahıllı ürünler ve demirle zenginleştirilmiş besinlerdir.

GÜNLÜK DEMİR İHTİYACI
Kadınlarda
12-18 yaş arası 20 mg
19-30 yaş arası 22 mg
30-60 yaş arası 15 mg
60 + için 10 mg
Gebelik dönemi için ek + 20 mg
Emzirme dönemi için ek + 5 mg

Erkeklerde
12-18 yaş arası 15 mg
19-60 yaş arası 10 mg
60 + için 10 mg


DEMİR ZENGİNİ BESİNLER

Demirin en iyi kaynakları : Kırmızı etler, organ etleri, yumurta, tahıllar, KB, yağlı tohumlar, koyu yeşil yapraklı sebzeler
Besinlerin 100 gramlarında bulunan demir miktarları:
Koyun eti: 1,3 mg
Dana eti: 3 mg
Sığır eti : 2,9 mg
Hindi eti : 1,4 mg
Tavuk eti : 0,9 mg
Beyin : 2,4 mg
Böbrek : 7,6 mg
Dalak : 10,6 mg
Karaciğer : 8,4 mg
Kabak çekirdeği : 10 mg
Ayçiçeği çekirdeği : 7,1 mg
Bakla ( iç) : 7,1 mg
Barbunya : 6,4 mg
Börülce : 5,8 mg
Ceviz : 3,1 mg
Antep fıstığı : 7,2 mg
Kuru fasulye : 7,8 mg
Mercimek :6,8 mg
Nohut : 6,9 mg
Soya fasulyesi : 8,4 mg
Kuru erik : 3,9 mg
Erik pestili : 4,4 mg
Hurma : 3 mg
Kuru incir : 3 mg
Kuru kayısı : 5,5 mg
Kayısı pestili :5,3 mg
Kuru üzüm : 3,5 mg
Asma yaprağı: 3,9 mg
Ebegümeci: 12,7 mg
Hindiba otu: 3,1 mg
Ispanak: 3,1 mg
Maydanoz: 6,2 mg
Taze nane: 8 mg
Roka: 9,5 mg
Yumurta ( sarısı): 5,6 mg
Üzüm pekmezi: 10 mg
Tahin helvası: 9 mg
Bulgur: 4,7 mg
Soya sosu: 4,8 mg
Kakao: 11 mg
Kekik: 124 mg
Kuru maydanoz: 98 mg


KANSIZLIĞA KARŞI ÖRNEK MÖNÜ

Sabah : Çok açık çay ( + limon) veya 1 bardak taze sıkılmış meyve suyu
1 adet haşlanmış yumurta (10 dakikadan fazla pişirilmeyecek)
Peynir
1 yemek kaşığı üzüm pekmezi
Zeytin
Domates- dereotu-maydanoz
Ekmek (kepek ekmeği hariç)

Kuşluk: 5-6 adet gün kurusu veya 4 yemek kaşığı siyah çekirdekli üzüm

Öğle: 1 porsiyon kırmızı et (en az 150 gram) , tavuk , balık veya kurubaklagil yemeği (nohut, mercimek gibi)
Yeşil yapraklı sebzelerden oluşan bol salata
Ekmek veya pilav/makarna

İkindi: Meyve + süt veya yoğurt

Akşam : Çorba
Parça etli sebze yemeği veya 1 porsiyon kırmızı et / tavuk / balık
Yeşil yapraklı sebzelerden oluşan bol salata
Ekmek veya pilav /makarna

Gece : Meyve + yoğurt veya süt .

*Kırmızı et ile birlikte yoğurt, ayran vb.. süt ürünleri tüketilmemelidir. Çünkü süt ürünleri demir emilimini olumsuz etkiler. İki besin grubunu tüketirken aradan en az 2 saat geçmesine özen gösterin. (Radikal)