Danıştay'dan son söz: İddaa iptal

"Kamu tüzelkişileri tarafından yürütülmesi gereken bu hizmetin özel hukuk sözleşmeleriyle gerçek veya tüzel kişilere yaptırılmasına yasal olanak bulunmaz. Bu hizmetin gerçek veya tüzelkişilere yaptırılabilmesi, ancak yasal düzenlenmeye bağlıdır."

İSTANBUL - "Kamu tüzelkişileri tarafından yürütülmesi gereken bu hizmetin özel hukuk sözleşmeleriyle gerçek veya tüzel kişilere yaptırılmasına yasal olanak bulunmaz. Bu hizmetin gerçek veya tüzelkişilere yaptırılabilmesi, ancak yasal düzenlenmeye bağlıdır." Danıştay, GTECH Avrasya Teknik Hizmetler ve Müşavirlik A.Ş.'nin, 10 Nisan 2004 tarihinde hayatımıza giren 'İddaa'nın durdurulması yönündeki itirazını bu ifadelerle haklı buldu ve Türk futbolu federasyonda yaşananlardan sonra yeni bir sorunla karşılaştı.
İki buçuk yılda pazar payını inanılmaz derecede büyüten, katkısı naklen yayın gelirlerine yaklaşan İddaa neden durduruldu? 7358 sayılı 'Futbol Müsabakalarında Müşterek Bahisler Tertibi Hakkında Kanun'un, belirttiği gibi bahis oyunları düzenleyecek ve yürütecek kurum Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün (GSGM) kendisi. Spor Toto Teşkilatı'yla müşterek bahisi yürüten GSGM'nin yetkisini, ihale açarak başka bir kuruma devretmesi yeni bir kanunla mümkün olabilir. Ayrıca GSGM'ye bağlı Spor Toto Teşkilatı'nın gelirleri de GSGM'ye ait. Dolayısıyla, 'Sabit İhtimalli Bahis Oyunlarının Risk Yönetim Merkezi Kurdurulması ve İşletmeciliği Başbayiliği Verilmesine' ilişkin ihale şartnamesi, ilanı ve işlemi yasal dayanaktan yoksun.
25 Ocak'ta toplanacaklar
Peki şimdi ne olacak? Danıştay'ın yürütmeyi durdurma kararı henüz Spor Toto Teşkilat Müdürlüğü'ne ulaşmadı. Teşkilat, tebligat eline ulaştıktan sonra 30 gün içinde karara itiraz edebilir. Lakin 'güvercinler', Spor Toto'nun itirazda bulunmayacağını söylüyor. Spor Toto Genel Müdürü Yunus Bekir Uçar, bir açıklama yapmaktan kaçınırken "25 Ocak'taki toplantıda her şey netleşecek" demekle yetindi. Inteltek cephesi de sessizliği tercih ederken, yetkililer Türk futboluna büyük katkıda bulunduğuna inandıkları oyunun bir şekilde çözüm bulunup devam edeceğine inancında.
Kulüpler Birliği'nin yanı sıra 2. ve 3. Lig ekipleri gelişmelerden daha önce rahatsız olduklarını söylemişlerdi. Her ne kadar Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin, "Danıştay ve Kamu İhale Kurumu yeni ihale açılması yönünde karar verirse, ihale sonuçlanana kadar oyunun durmaması için kanun hükmünde kararname çıkaracağız" dese de oyunun kaderi şimdilik belirsizliğini koruyor.
Bu noktaya nasıl gelindi?
Spor Toto Teşkilatı şans oyunlarını 1998'den 2004 yılına kadar GTECH aracılığıyla düzenliyordu. Teşkilat, futbola dayalı pazarı da kapsamak ve şans oyunlarından daha fazla pay almak için 2002 Haziranı'nda ihale açtı. GTECH, şartların Inteltek'e göre belirlendiği gerekçesiyle ihaleye girmedi.
İhaleye katılan beş firmadan üçü elenirken kalan iki firmadan Reklam Departmanı verdiği bazı belgelerde tahrifat yapıldığı gerekçesiyle elendi. İhaleyi kazanan İnteltek ile Temmuz 2002 tarihinde sözleşme imzalandı.
GTECH ile Reklam Departmanı şirketi, Kamu İhale Kurumu'na (KİK) başvurarak, mevzuata aykırı, hukuki dayanaktan yoksun olarak yapılan ihalenin iptalini istedi. KİK ise ihalenin, Kamu İhale Yasası kapsamında bulunmadığına karar verdi ve incelenmeksizin başvuruyu reddetti (Danıştay'ın son kararında KİK'in incelenmeksizin ret kararının da haksız olduğu yönünde karar verdiğini hatırlatalım). Sayıştay da 'İhale görev alanımda değil' dedi. Bu gelişmeler üzerine de GTECH, Danıştay'a başvurmuştu.
Kulüpler ekonomik krizin eşiğinde
İddaa'nın durması halinde Turkcell Süper Lig, Türk Telekom Lig A, Lig B, 3. Lig kulüpleri büyük bir gelir kaybı yaşayacak. Kulüpler, Spor Toto'dan bir maçtan 50 ila 70 bin YTL alıyor. Sezonluk isim hakkı olarak da iki buçuk senede takımlara 291 milyon 370 bin 230 YTL para ödendi. Yeni ihale açılırsa -azami altı aylık bir süreç- Süper Lig takımları dışındakiler çok büyük bir ekonomik krizle karşı karşıya kalacak.
Meselenin bir diğer boyutuna gelince. Yeni ihale için ödenek oluşturma zorunluluğu gerekçesiyle kesinti yapmaya çalışan teşkilat daha önce kulüplere ödedikleri rakamların 10'da birini ödemeyi düşünüyordu. Kulüplerden herhangi birinin mahkemeye müracaatı halinde sıkıntı yaşamak istemeyen yöneticiler, bu hafta sonundan itibaren Türk takımlarını İddaa programına alınmaması yönünde bir karar alabilir.
(Spor Servisi)