Foe'yi öldürdüler!

Marc Vivien Foe'nin ölümünün ardından, gazeteler kalp durmasından söz ediliyor. Olabilir. Yalnız; televizyon görüntüsüyle yorum yaptığımı unutmadan, beyinde gelişen bir patolojiden kaynaklanmış olabileceğini de eklemek isterim:
Haber: Dr. ERCAN TÜRECİ (Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı) / Arşivi

Marc Vivien Foe'nin ölümünün ardından, gazeteler kalp durmasından söz ediliyor. Olabilir. Yalnız; televizyon görüntüsüyle yorum yaptığımı unutmadan, beyinde gelişen bir patolojiden kaynaklanmış olabileceğini de eklemek isterim: Özellikle, Foe'nun saha içinde yerde yatarken ekrana yansıyan görüntülerindeki gözlerinin yukarı ve sola kaymış hali insanı böylesi düşünmeye zorluyor.
Kalp krizi, kalp durmasına, daha sonra solunum durmasına yol açabilir. En az bu kadar geçerli bir diğer olasılık ise, oyun sırasındaki bir kafa travması ya da spontan kanama nedeniyle artan kafa içi basıncının, beyni kafatası büyük deliğine (Foramen Magnum) doğru fıtıklaştırması ve bu sırada beyin sapı dediğimiz alanın -ki dolaşım/solunum gibi bütün yaşamsal merkezleri içerir- sıkışması sonucu, solunum ve dolaşım sistemlerinin durmasıdır. Ne olursa olsun, yapılması gereken, önce 'temel yaşam desteği'nin, giderek 'ileri yaşam desteği'nin sağlanmasıdır. Yaklaşık 15 dakikalık sürede bu kapsamda hiçbir müdahalenin yapıldığına tanık olmadım, sporcunun yanağının pattaşlanması dışında!
Foe dakikalarca solunum desteği verilmeden saha içinde tutuldu. Saha kenarı görüntülerinde de ağzında bir havayolu (airway) vardı sadece. 'Yol'u açık tutuyorsunuz. İyi güzel de, o 'yol'dan geçmesi gerekeni; oksijeni vermiyor, alacak olanın da almasını sağlayamıyorsanız havayolu açıklığının sağlanmış olması ne ifade eder ki?
Yoğun bakım biliminde 'Kardiyopulmoner Resüsitasyon' (CPR) olarak adlandırılan 'diriltme' işleminin bir ABC'si; A (Airway) Havayolu, B (Breathing) Solunum, C (Circulation) Dolaşım'ı simgeler. Evrenseldir, klasik deyişle 'dünyanın her yerinde' kalp ve solunum durması olan hastalara bu algoritmle müdahale edilir, edilmesi gerekir. En sağlıklı insanda oksijensizliğe dayanma sınırının 4-6 dakika olduğunu bildiğiniz beyni kazanabilmek ve onu yeniden 'yaşam'a -bitkisel hayata değil- döndürebilmek için...
Hayatın genelinde olduğu gibi futbol sahası özelinde de; sporcuların sağlığı ve yaşam güvenceleri açısından, olması gerekeni bilen ve uygulayabilen bir elemana ihtiyacınız vardır: Eğitimli ve deneyimli bir hekime... Bir yoğun bakım uzmanına... Aksi takdirde aynen böyle olur: Yaşam mücadelesi verilen bir anda tıbbi açıdan anlamlı hiçbir şey yapılmaz. Saniyelerin önemli olduğu bir zaman diliminde dakikalar harcanır (bir de sedyede langır-lungur kafası sallanarak taşınır) ve sonunda gencecik bir futbolcu; gözler önünde, adeta "naklen ölüm" izlenircesine ölür. Ve insan salt izleyebiliyor olmanın öfke ve çaresizliğiyle kıvranırken; bilgisizliğe sessizce isyan etmekten başka bir şey yapamaz.