Kupa'nın 'Öteki' tarihi: Dadaş'ın Cim Bom destanı!..

Kupa'nın 'Öteki' tarihi: Dadaş'ın Cim Bom destanı!..
Kupa'nın 'Öteki' tarihi: Dadaş'ın Cim Bom destanı!..
Yazı dizimizin son bölümünde 'Yeni yüzyılın sürpriz sonuçları'na göz atıyoruz. Bu bölümde kupanın belli bir aşamadan sonra lig usulü oynanmasının, sürpriz sonuçlara rağmen 'Büyükler'i kollayan yapısına da şahit oluyoruz...
Haber: Sezgin RIZAOĞLU / Arşivi

1999–2000 sezonunda (yeni adıyla) Türkiye Kupası 3. tur maçları büyük sürprizlere gebe olur. 14 Aralık 1999 tarihinde, Türk futbol tarihinin en çok hatırlanan maçlarından biri oynanır: Pendikspor – Fenerbahçe. Toplam bütçesi -paradan sıfır atılmadığı dönemde- sadece 500 milyar olan ve İkinci Lig’de mücadele eden Pendikspor, değeri 100 milyon doları aşan Fenerbahçe’yi 2–1 yenerek kupadan eler.

Önce Kadıköy temsilcisi Metin Diyadin’in golüyle 1–0 öne geçer ama Pendik bulduğu iki golle bir mucizeye imza atar. Türkiye’nin en eski kulüplerinden biri olan Pendik’in bu başarısı bir anda ülkenin gündemini işgal eder. Maçtan geriye kalan bir diğer hatıra ise Fenerli Rüştü’nün maç sonrası kendi taraftarlarınca linç edilmeye çalışılması olur.

Bu maçtan bir gün sonra, 15 Aralık Çarşamba günü, bu sefer bir diğer İkinci Lig ekiplerinden Çanakkale Dardanelspor, Beşiktaş ’ı 1–0 yenerek kupada bir başka sürprize imza atar. Ama o dönemde Fenerbahçe’nin durumu fazlasıyla medyada yer aldığı için, bu sonuç hep gölgede kalır. Alt ligden iki takımın aldığı bu sonuçlar Türkiye Kupası’nda bir nevi devrim yaratır. Devrimin adı, Marmara Devrimi’dir.

YENİ BİN YILIN SÜRPRİZLERİ
17 Mayıs 2000 günü Galatasaray Türk futbol tarihine altın harflerle geçecek bir başarıya imza atar. Yeni bin yılın ilk UEFA Kupası şampiyonudur. 1992–1993 sezonunda tekrar Türkiye Kupası adını alan organizasyonda da milenyumun (yeni bin yılın) ilk sürprizi 2001–2002 sezonunda gerçekleşir. Ama sarı kırmızılılar bu sefer başrolde değildir. O sezon 2. ligde yer alan Erzurumspor, Galatasaray'ı normal süresi 0–0 biten maçın uzatma dakikalarında bulduğu gol ile (altın gol) 1–0 mağlup eder. Üstelik Galatasaray, maçtan önce Şampiyonlar Ligi’nde 2. tura kalmış ve Süper Lig’de de liderdir. Maçın da tartışmaz favorisidir. Maçlar kâğıt üzerinde oynanmaz. Kupada ilk defa uygulanan altın golü, 96. dakikada Eyüp’ün ayağından bulan Erzurumspor, Türkiye Kupası’nda 4. tura çıkan takım olur.

Pendikspor ve Kocaelispor'dan sonra bir 2. lig takımı daha Fenerbahçe’yi yenerek onları Türkiye Kupası’nın dışına iter. O takım Konyaspor’dur. 2002–2003 sezonunda 2. tur maçı daha 38. saniyesinde sürprizlere ne kadar gebe olduğunu gösterir. Daha ilk dakikada Fenerbahçe’den Mustafa Doğan kırmızı kart görür. Ardından 13. dakikada Konyaspor, Faruk Temel’in ayağından bir gol bulur ve maç 1–0 biter, bir üst tura çıkan İç Anadolu temsilcisi olur. Bazı Konyalı taraftarlara göre onları zafere götüren bir tespihtir. Maçtan önce Konyasporlu taraftarlar uğur getirsin diye bir kaleye tespih asarlar. Bunu fark eden Fenerbahçeliler hemen durumu saha görevlilerine bildirir ve o tespih kale ağlarından alınır. Derler ki kendisi alınsa da etkisi hep oradaydı. Kanıtları ise 1. dakikada atılan rakip oyuncudur.

2003–2004 Türkiye Kupası 3. kademe maçında ikinci lig takımı Çaykur Rizaspor, 28 Ocak 2004 tarihinde Atatürk Olimpiyat Stadı'nda Galatasaray’la karşı karşıya gelir. Galatasaray, ilk yarıda Mondragon’un kırmızı kart görmesiyle önce 10 kişi, maçın 68. dakikasında Batista’nın sakatlanarak oyun dışında kalmasıyla da 24 dakika 9 kişiyle mücadele etmek durumunda kalır. Karşılaşma Karadeniz ekibinin 5-0'lık üstünlüğüyle tamamlanırken, Galatasaray kupaya veda eder. Kimse böyle farklı bir sonucu beklememektedir.

BÜYÜKLERİN İMDADINA GRUP SİSTEMİ YETİŞİYOR
2005–2006 sezonuyla birlikte Fortis Bank, Türkiye Kupası’na sponsor olur ve kupada da radikal bir değişikliğe gidilir. 3. turda maçlar, 5’erli 4 grupta oynanır. Tek maç üzerinden oynanan maçlarda bazı sonuçlar sürprizlere vesile olsa da, yeni sistem büyüklerin kupadan elenmelerini zorlaştırır. Ama alt liglerdekilerin büyükler karşısında kazanmalarına tamamen engel olamaz. O sezon grup maçlarında İnegölspor, evinde Beşiktaş’ı 1–0 mağlup eder. Bu kara kartalların, 1962–63 sezonundan bu yana katıldığı Türkiye Kupası'nda 5. kez bir ikinci lig takımına mağlubiyetidir. Maçlar sonucunda İnegölspor gruptan çıkamaz ama Beşiktaş yoluna devam eder.

Eski adıyla 3. Lig, yeni adıyla Türkiye 2. Futbol Ligi'nde mücadele veren Adana Demirspor, 2007–2008 Türkiye Kupası’nda sürprize imza atar ve gruplarda Trabzonspor'u maçın 5. dakikasında Özgür Nasuh'un golüyle 1–0 yenmeyi başarır. Maçlar sonunda Adana temsilcisi gruptan çıkarken Trabzonspor kupaya veda eder.

2009–2010 sezonundan sonra Ziraat Bankası'nın sponsor olması ile kupa, Ziraat Türkiye Kupası adını alır. Bir sene sonra grup maçlarında Gaziantep Büyükşehir Belediyespor, Beşiktaş’ı (1–0), Yeni Malatyaspor ise Fenerbahçe’yi (2–1) yener. Ama Malatya temsilcisi Fenerbahçe’yle birlikte gruptan çıkamaz. Gaziantep temsilcisi Beşiktaş’la birlikte gruptan çıkar ve şansa bakın ki iki takım çeyrek finalde eşleşir. Gaziantep Büyükşehir Belediyespor,
5–0 ve 3–0 skorlarla Beşiktaş’a yenilir ve kupaya veda eder.

Grup maçlarıyla birlikte alt liglerdeki takımların dört büyüklere karşı aldıkları galibiyetler çok heyecan yaratmaz. Çünkü sonunda asıl kazananı puan hesabı belirliyordur.

SONSÖZ
Bu yıl Ziraat Türkiye Kupası 4. turda yine alt ve üst ligler arasında eşleşmeler gerçekleşti. Bu eşleşmelerin en ilginci de Fenerbahçe ile Pendikspor’un eşleşmesi oldu. Pendik Zaferi’nden 13 yıl sonra iki takım rövanşta tekrar karşı karşıya gelirken bu kez gülen taraf 1-0'lık skorla Sarı-Lacivertliler oldu.

Kupa tarihi boyunca ‘sürpriz’ sonuçlar!..

Sezon Maç Skor
1964–65 Trabzon İdmanocağı - Beşiktaş 0-0 / 1-1
1966–67 Samsunspor - Fenerbahçe 2-1 / 0-0
1977–78 Galatasaray - Kayserispor 0-0 / 1-1
1979–80 Beşiktaş - Lüleburgazspor 0-0 / 1-2
Lüleburgazspor - Fenerbahçe 0-0 / 1-1
1980–81 Beşiktaş - Ankaragücü 2-0 / 0-3
Fenerbahçe - Ankaragücü 0-1 / 1-1
1983–84 Galatasaray - Karşıyaka 2-1 / 0-1
1999–00 Pendikspor - Fenerbahçe 2-1
Çanakkale Dardanel - Beşiktaş 2-1
2001–02 Erzurumspor - Galatasaray 1-0
2002–03 Konyaspor - Fenerbahçe 1-0
2003–04 Galatasaray – Çaykur Rizespor 0-5
2005–06 İnegölspor - Beşiktaş 1-0
2007–08 Adana Demirspor - Trabzonspor 1-0
2009–10 Gaziantep Büyükşehir Bld. - Beşiktaş 1-0
Yeni Malatyaspor - Fenerbahçe 2-1