Google'ın Doodle yaptığı Halet Çambel'in hayatı

Google'ın Doodle yaptığı Halet Çambel'in hayatı
Google'ın Doodle yaptığı Halet Çambel'in hayatı
Bugün Google, Doodle olarak ana sayfasını ilk Türk kadın arkeolog Halet Çambel'e ayırdı. Kendi çalışmalarını sürdürdüğü Karatepe Höyüğü'nde yaşamını devam ettiren Halet Çambel, bu höyüğün milli park olmasını sağlamıştı.

RADİKAL- Kişiliği ve başarıları yalnızca Türkiye ’de değil, dünyada da bilinen Halet Çambel, bugün Google’ın ana sayfasında onun için yapılan özel bir Doodle ile anıldı. 27 Ağustos 1916 tarihinde dünyaya gelen Çambel, geçtiğimiz yıl 12 Ocak’ta hayata gözlerini yummuştu.

ARKEOLOJİ EĞİTİMİNİ FRANSA'DA GÖRMÜŞTÜ

Almanya’da askeri ateşe görevinde bulunan Hasan Cemil Bey ile dönemin Berlin Büyükelçisi’nin kızı Remziye Hanım’ın üçüncü çocuğu olarak dünyaya geldi. Çambel, I. Dünya Savaşı sonrası mütareke döneminde anne babası ile bir süre İsviçre ve Avusturya'da yaşadıktan sonra, cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte 8 yaşında Türkiye'ye döndü. Daha sonra Arnavutköy Amerikan Lisesi’nde okuyan Çambel, Fransa’da Sorbonne Üniversitesi’nde arkeoloji eğitimi gördü.

Arkeoloji eğitimi aldığı sırada Hititçe ve eski İbraniceyi öğrenen Çambel, öğrencilik yıllarında eskirim sporuyla da ilgilenmiş ve bu alandaki başarıları nedeniyle 1936 Yaz Olimpiyatları’nda eskirim alanında Türkiye’yi temsil etti.

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI ŞANSIZLIĞI...

1938 yılında üniversite eğitimini tamamladıktan sonra Türkiye’ye dönme kararı alan Halet Çambel, 1939 yılında İstanbul Fransız Arkeoloji Enstitüsü’nün Afyon’da gerçekleştirdiği kazılarda staj yapma imkânı buldu. İkinci Dünya Savaşı’nın başlaması ile enstitünün İstanbul’a dönme kararı alması üzerine Çambel, İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde çalışmaya başladı. İstanbul Üniversitesi’nde görev yapan Prof. Dr. Th. Bossert ona asistanlık teklif edince üniversitede çalışmaya başladı, Orta Anadolu’da birçok yerde kazılara katılma imkânı buldu.

Hititçe bilgisi nedeniyle Atatürk'ün emri ile başlatılan Hitit tarihi araştırmalarında da yer alan Halet Çambel, Çorum Hattuşaş'da binlerce tabletin ortaya çıkmasında görev aldı. 1946 yılında Osmaniye'nin Kadirli İlçesi sınırlarındaki Karatepe Höyüğü kazını için çalışmalar başlatan Çambel bu esnada gazetecilik yapan Nail Çakırhan ile evlendi.  Karatepe'de iki dilli kalıntılarını büyük bir incelikle ortaya çıkaran Prof. Dr. Halet Çambel, ömrünü bu hoyüğe adadı. Eşi Nail Çakırhan da bu kazı bölgesinin restorasyonunda başarısı ile mimar olmadığı halde 'Ağa Han Mimarlık Ödülü'ne layık görülmüştü.

ÖMRÜNÜ BİR HÖYÜKTE GEÇİRDİ

1984 yılında emekli olan Çambel, kazılara katılımını ve yazılarını emekliliğinde de sürdürdü. Halet Çambel bu höyükte eşi ile yaşamaya devam etti. Daha sonra aynı yerde 2 odalı bir ev yaparak yaşamına devam eden Çambel, burada araştırmalarına devam etti. Karatepe Höyüğü’nü kendi başarıları ile açık hava müzesine getiren Halet Çambel, bu höyüğün milli park ilan edilmesine vesile oldu.  

Ölümünden 2 sene önce ayağı kırıldığı için İstanbul’da yaşamaya devam eden Çambel burada hayatını kaybetti. Çambel ayrıca 2010 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı 2010 Yılı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’nü dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün elinden almıştı.

Türkiye arkeolojisinin sıradışı öncüsü Halet Çambel

Efsane arkeolog Çambel'e veda

Yaşar Kemal'in kaleminden Halet Çambel