Okuma mecrasının yeni efendileri

Okuma mecrasının yeni efendileri
Okuma mecrasının yeni efendileri

Amazon tarafından geliştirilen ve pazarda hâkimiyet kuran Kindle?ın 2. versiyonunun (solda) en büyük rakibi nisan ayında piyasaya çıkacak Apple iPad olacak.

Elektronik kitap okuyucularda seçenek sayısı 30'u geçti. Elektronik formattaki ücretsiz kitapların sayısı bile 30 binin üstünde. Apple iPad'in çıkışıyla da beraber yayın dünyasında yepyeni bir dönem başlamış olacak

Pek çoğunuzun muhemelen adını bile duymadığı Michael S. Hart, sonuna kadar sabredemediği üniversiteyi yarıda bırakıp terk ederken aklında o binaya dair tek bir anı kalmıştı: bilgisayar laboratuvarı. Bu cihazların elektronik dünyasından oldukça etkilenen Hart, 1971 yılında Gutenberg Projesi’ni başlatarak tarihe geçti. Belki yine pek çoğunuzun duymadığı bu proje, kitapları dijitalleştirerek internet üstünden herkese ücretsiz açmayı hedefliyor ve aradan geçen 39 yılın ardından her gün biraz daha güçlenerek büyüyor. ABD’nin tohumunu oluşturan ‘Özgürlük Bildirgesi’ ile başlayan ve 30 bin kitaba ulaşan yapıda isteyen herkes birçok farklı formatta kitapların elektronik sürümlerini ücretsiz olarak çekebiliyor.
Bu ve benzeri girişimlerin en heyecanlı dönemiyse 1998 yılında aynı anda piyasaya sürülen Rocket Book ve SoftBook adlı e-kitap okuyucularla başladı. Bu ikili arasında SoftBook, 9,5 inçlik dokunmatik LCD ekranı, modemle bağlanıp ana merkezden istenen kitap, dergi ve gazeteleri çeken yapısı, 1500 sayfa saklama kapasitesi, 5 saat pil ömrü ve 560 dolar fiyatıyla bugün için bile dikkat çekici bir modeldi.
Ancak bu pazarı esas kızıştıran internetin en büyük kitap satıcısı Amazon.com’un Kindle adını verdiği e-kitap okuyucuyu tanıtması oldu. Güncel alternatifleri gibi e-kağıt adı verilen bir yüzeyi kullanan Kindle bu sayede neredeyse kağıt kadar net görünen ve göz yormayan bir arayüz, metin girişini sağlayan klavye, fonksiyonlara yönelik özel tuşlar ve arkasında kendi dijital mağazasıyla pazarın en güçlü oyuncusu haline geldi. Bugün farklı markalar altında 34 farklı model bu kulvarda rekabetini sürdürüyor.

İkinci dönem: iPad
E-okuyucuların en heyecanlı günlerine denk gelen 2008 yılında herkesin gözü Apple’ın üstündeydi. Özellikle iPhone’dan sonra firmanın üstünde kullanıcılar tarafından oluşturulan tablet ürün baskısı artmıştı. Ancak Apple’ın Başkanı Steve Jobs, o sırada dünyanın en ince dizüstü bilgisayarı Macbook Air’i duyuruyor ve Amazon Kindle’ı “Ne kadar iyi ya da kötü olduğu önemli değil. Esas mesele artık kimse kitap okumuyor. Kaybetmeye mahkum bir proje” şeklinde yorumluyordu.
İki sene sonra aynı Jobs, sahne aldığı salonda iPad adını verdiği Apple tablet bilgisayarda kitap satın alıp okumanın ne kadar kolay olduğunun gösterisini yapıyordu...
Hatta Mobclix firmasının araştırmasına göre iPad’in çıkmasını beklemeyen iPhone tutkunları zaten devasa bir yeni pazarı doğurmuştu bile. Firmanın raporuna göre iPhone ve iPod Touch cihazları için yayınlanan oyun sayısı 25 bin, kitap sayısıysa 26 bin başlıkta toplanıyor (getir.net/rqe ). iPhone ekranına göre çok daha kullanışlı bir arayüz sunacak iPad’de bu rakamların kitaplar lehine çok daha değişeceğine kesin gözüyle bakılıyor.

Bir bakışta e-okuyucular
* e- mürekkep teknolojisi sayesinde bilgisayar ekranı gibi arka aydınlatma olmadan çalışabilir.
* Açık kaldığı sürece sayfa değiştirmedikçe enerji harcamaz. Böylece tek bir şarjla ortalama 3-5 bin sayfa okumak mümkün.
* Ekranını kağıttan ayırmak çok güçtür. Kimi modeller kağıt rengini de taklit ederek geleneksel kitaba iyice benzer bir arayüz sunar.
* Yapıları gereği son derece ince ve hafiftirler. Böylece taşıma sorunu ortadan kalkar.
* Dev bir kütüphaneyi içine alacak kadar belleğe sahiptir.
* Yazılım güncellemeleriyle yeni dosya formatlarını da okuma yeteneğine kavuşur.
* Kimi modelleri kablosuz internete bağlanarak doğrudan bilgi ve kitap satış kaynaklarına ulaşabilir.
* E-mürekkep kullanan ekran yüzünden genellikle boyutları geleneksel mobil bilgisayarlara göre küçük ve fiyatları pahalıdır.