12 yıla 4x4'lük bakış

12 yıla 4x4'lük bakış
12 yıla 4x4'lük bakış

Eğitim sistemi yap boza döndü: Eğitim sisteminde pek çok değişiklik yapıldı. Reformların kurbanı ise hep öğrenciler oldu. 1997 de 8 yıllık kesintisiz eğitime geçilirken, 1999 da üniversite sınavları tek basamak oldu. 2003 te katsayı arttırıldı. 2005 te lise eğitimi 4 yıl oldu. Liselere Giriş Sınavı (LGS) kaldırıldı. OKS (Ortaöğretim Kurumlarına Giriş Sınavı) geldi. 2009 da üniversite sınav sistemi yeniden iki aşamalı oldu. Katsayı farkı azaltıldı ama kaldırılamadı.

Haber: UMAY AKTAŞ SALMAN - umay.aktas@radikal.com.tr / Arşivi

Milli Eğitim Bakanlığı’nın ( MEB ) sekiz yıllık kesintisiz eğitimin yerine önerdiği 4 + 4 + 4 şeklinde uygulanacak 12 yıllık zorunlu ama kesintili eğitim yasa taslağı tartışma yarattı. Eğitim camiası sekiz yıllık kesintisiz eğitimin sorunları olduğu noktasında hemfikir ancak yasa taslağına şiddetle karşı çıkanlara göre önerilen model çözüm değil. İlköğretim 4. sınıftan sonra açık öğretim imkânı özellikle kız çocuklarının okula devamıyla ilgili endişeler doğururken, çıraklık yaşının 14’den 11’e çekilmesi de çocuk işçi sayısını arttırması noktasında kaygı yaratıyor. Öte yandan taslağın getirdiği kimi değişiklikler de muğlak ve akla pek çok soru getiriyor: 4. sınıftan sonra nasıl bir mesleki yönlendirme olacak, ilköğretim ikinci kademe buna göre nasıl şekillendirilecek, hangi okul türleri ya da programlar olacak, sınav sistemi bu modele göre nasıl değişecek gibi pek çok soru yanıtsız kalıyor. Radikal, tartışılan taslağı her yönüyle inceledi.

Sistem dezavantajları neler?
Eğitim Reformu Girişimi, Tohum Otizm Vakfı, Türk Eğitim-Sen, TEGV ve Eğitim-Sen’e göre önerilen sistemin dezavantajları şöyle: 

* İlköğretim ikinci kademe için açıköğretim yolu açılıyor. Bu durum zorunlu örgün eğitim süresinin fiilen 4 yıla düşeceği anlamına geliyor. 

* Kesintili eğitim, özellikle kız çocukların okuldan alınabilmesinin önünü açacak, birçok kız çocuk ilk dört yıldan sonra okula gidemeyecek. 

* Çocuklar 10 yaşında mesleklere yönlendirilecek, erken yaşta yapılan bilinçsiz seçimlere ömür boyu mahkûm edilecek. 

* Çıraklığa başlama yaşı 11’e düşürüldüğü için, çocuk işçiliği yaygınlaşacak. 

* İlköğretim ikinci kademede farklı okul türleri bulunduğunda merkezi sınav sistemi kaçınılmaz olacak. Bu durumda çocuklar daha ikinci sınıftan itibaren dershaneye gidecek ve 10 yaşında da SBS’ye girecek. 

* Eğitimin kesintili olması, açıköğretime imkân tanıması sınıfın genelinden farklı davranış ve öğrenme özellikleri gösteren engelli öğrencilerin örgün eğitim sisteminin dışına itilmeleri tehlikesini barındırıyor. 

* Taslağa göre ikinci kademede açıköğretime geçebilme çocukları sosyalleşme imkânlarından yoksun bırakacak, çocukların ev içinde ve dışında birçok riskle karşı karşıya kalmalarına yol açabilecek.

Sistemin avantajı: Nitelik artacak
Eski Talim Terbiye Kurulu Başkanı Prof. Dr. İrfan Erdoğan sistemin avantajlarını şöyle anlattı: “8 yıllık eğitim ortaokulları buharlaştırdı. Okulların nüfusu arttı, öğretmen sayısı arttı. Okullar kendine ve bölgeye yabancılaştı. Bu son bulacak. Yüzeyselleşen sınıf öğretmenliği canlanacak. Sistem daha dinamik ve çeşitli olacak. 8 yıllık eğitimle nitelik bozuldu. Nitelik bu modelle artacak. Meslek lisesi mezunlarına alanlarının devamı niteliğindeki yükseköğretim programlarına girişte ek puan, çöken meslek eğitimini canlandırabilir.”

Taslak ne getirecek?
* Taslağa göre ilköğretim birbirinden bağımsız olarak kurulacak iki kademeden oluşacak. Birinci kademe 4 yıl, ikinci kademe de 4 yıl olacak. Bir nevi 8 yıllık kesintisiz eğitim öncesindeki ilkokul ve ortaokul gibi. 

* İlk dört yılın ardından öğrencilere ikinci dört yılı açıköğretim yoluyla bitirme imkânı tanınacak. 

* Mesleki eğitim kanunundaki çırak olabilmek için 14 yaşında olmak ve ilköğretimi bitirme şartı kaldırılacak. Çıraklık yaşı 11’e indirildi. 

* İlköğretim 4. sınıfta yani çocuklar 10 yaşında iken öğrencilere ikinci kademede devam edilebilecek; 8. sınıfın son ders yılında da ortaöğretimde devam edilebilecek okul ve programların hangi mesleklerin yolunu açabileceği bilgisi verilecek yani iki aşamalı mesleki yönlendirme yapılacak. 

* Üniversiteye girişte farklı alanlardan öğrencilere uygulanan katsayı uygulması kaldırılacak. 

* Meslek lisesi mezunlarına üniversiteye girişte bitirdikleri programlarla ilgili bölümleri yazdıklarında ek puan verilecek.

MEB’in 4+4+4 gerekçeleri
* Gelişmiş ülkeler 6-14 yaşlarını tek bir eğitim kademesinde yapılandırmayı tercih etmiyor. 

* 6-14 yaş gibi çok geniş bir yaş aralığındaki gelişimleri farklı olan öğrencilerin aynı okulda olmaları çocukların sağlıklı gelişimi adına ciddi tehditler içeriyor. 

* Kırsal kesimde kesintisiz eğitim nedeniyle pek çok köy okulu işlevsiz kaldı. Küçük yaşlardaki öğrenciler yatılı bölge okullarında ya da taşımalı eğitim için tahsis edilen servislerle kat ettikleri uzun mesafelerde eziyet çekiyor. 

* Özellikle kırsal bölgelerdeki ailelerin küçük kızlarını yatılı bölge okullarına ve taşımalı eğitime verme konusundaki ciddi şikâyetleri düşünüldüğünde, 8 yıllık kesintisiz eğitim. 

* Mesleki eğitimden arzu edilen düzeyde yararlanılamıyor. Öğrencinin ilgi ve beceri alanlarının küçük yaşlardan itibaren tespit edilerek gerekli yöneltme ve yönlendirmelerin yapılması şart. Var olan sistemde öğrenciler 14 yaşını bitirene kadar henüz hiçbir meslek dalına yönelik temel ve hazırlayıcı eğitim almamış oluyor.