scorecardresearch.com

12 bin 211 köyün adı değiştirilmiş

12 bin 211 köyün adı değiştirilmiş
Türkiye köylere Kürtçe isimlerin dönüşünü tartışırken, bir araştırmaya göre 1940-2000 yıllarında köylerin yüzde 35'inin adı değiştirildi. Kürtçe, Ermenice, Gürcüce, Lazca isimlerin yanı sıra içinde 'kızıl', 'çan', 'kilise' gibi sakıncalı sözcükler geçen Türkçe adlar da tarihe karıştı



TARIK IŞIK
ANKARA - Hükümetin, isimleri değiştirilen Kürtçe köylerin eski isimlerine kavuşabileceğinin mesajını vermesi dikkatleri bu yöne çekerken, Fırat Üniversitesi Beşeri ve İktisadi Coğrafya Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Harun Tunçel’in araştırması yaşanan trajediyi gözler önüne seriyor; 1940 -2000 yılları arasında 12 bin 211 köyün, yani tüm ülkedeki köylerin yüzde 35’inin ismi değiştirildi. İsim değiştirme furyasından en çok Doğu Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu etkilendi. Erzurum’un 653, Mardin’in 647, Diyarbakır’ın 555, Van’ın 415, Sivas’ın 406, Kars’ın ise 398 köyü bir gecede haritadan silindi. Kürtçe, Gürcüce, Lazca ve Ermenice olarak bilinen köy isimleri büyük ölçüde değiştirilirken, içinde ‘kızıl’, ‘çan’ ve ‘kilise’ sözcüğü geçen ‘sakıncalı’ bazı köylere de yeni isimler verildi. Kürtçe sanılan bir ismin aslında Sümerce, Türkçe sanılan bir köy isminin de Ermenice olabileceğine dikkat çeken Tunçel, “Dilbilimcilerin incelemesi sonucu Sümer, Akad, Urartu gibi uygarlıkların dillerinden izlere de rastlanabilir” dedi.
Doç. Dr. Harun Tunçel’in 1940 -2000 yıllarını kapsayan, ‘Türkiye’de İsmi Değiştirilen Köyler’ çalışması, Türkiye’nin yakın tarihinin görmezlikten gelinen bir sayfasına ışık tutuyor. 1940’dan günümüze hem Türkçe olmayan hem de Türkçe köy adlarında geniş çaplı bir isim değiştirme operasyonu yapıldığını belirten Tunçel’in verdiği bilgiye göre köy isimlerine değişiklik tablosu şöyle:

* İsimleri değiştirilen köyler tüm Türkiye’ye yayılmış. Ancak, Doğu Karadeniz ile Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde belirgin bir yoğunlaşma var. Köylerin yeni isimleri henüz, halk tarafından tümüyle benimsenmedi. Özellikle orta yaştakiler ile yaşlılar hâlâ eski isimleri tercih ediyor.

* Türkiye’de yer adlarının değiştirilmesi işlemleri Cumhuriyet’in ilk yıllarından beri yapılıyor. Örneğin Artvin ilinde büyük kısmı Gürcüce olan yerleşim adları ‘Meclis- i Umûmiyye -i Vilâyet’ (İl Genel Meclisi) kararıyla 1925 yılında tümüyle değiştirildi.

1940 dönüm noktası oldu
* Ad değiştirme işlemleri İçişleri Bakanlığı’nın 1940 yılı sonlarında hazırladığı 8589 sayılı genelgeyle resmileşti ve ‘yabancı dil ve köklerden gelen ve kullanılmasında büyük karışıklığa yol açan yerleşme yerleri ile tabii yer adlarının Türkçe adlarla degiştirilmesi’ başlatıldı. Genelgenin ardından valilikler tarafından yabancı dil ve köklerden gelen yer adlarına ilişkin dosyalar hazırlanarak bakanlığa gönderildi. Ancak bu çalışmalar 2. Dünya Savaşı nedeniyle uzun süre aksadı. 1949 yılında 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’yla isim değiştirme işlemleri yasal bir dayanağa kavuştu. 1957’de ‘Ad Değiştirme İhtisas Kurulu’ kuruldu. Bu kurulun çalışmaları, çeşitli kesintiler olmakla birlikte 1978 yılında ‘tarihi değeri olan yer adlarının da’ değiştirildiği gerekçesiyle işlemlere son verilinceye kadar sürdü.

* Türkiye’de ismi değiştirilen köylerin sayısı 12 binden fazla. Bir başka ifadeyle köylerin yaklaşık yüzde 35’inin ismi değiştirildi. İsim değiştirme işlemlerinde en çok dikkat edilen özellik Türkçe olmayan veya olmadığı düşünülenler ile karışıklığa sebep olan isimlerin öncelikle ele alınması.

Bütün etnik grupları vurdu
* Aptaldam, Atkafası, Cadı, Çürük, Deliler, Domuzağı, Dönek, Hırsızpınar, Hıyar, Kaltaklı, Keçi, Kıllı, Komik, Kötüköy, Kuduzlar, Sinir, gibi anlamları güzel çağrışımlar uyandırmayan isimler ile içinde ‘kızıl’, ‘çan’, ‘kilise’ kelimesi olan köylerin isimleri de değiştirildi. Kürt, Gürcü, Tatar, Çerkez, Laz, Arap, muhacir gibi kelimeler içeren köy isimleri de ‘bulundukları ortamda bölücülüğe meydan vermemek’ için tarihe gömüldü.

* Karadeniz bölgesinde en çok dikkati çeken özellik Trabzon ile Rize arasındaki yoğunlaşma. Trabzon ve Rize’de toplam 495 köyün ismi değiştirildi. 20’si Türkçe’yken, diğerleri Rumca, Lazca, Ermenice, Gürcüce oldukları için silindi. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da da yok olan isimler çoğunlukla Ermenice, Kürtçe veya Arapça kökenliydi.

Hangi isim hangi dile ait?
Radikal’in sorularını yanıtlayan Doç. Dr. Harun Tunçel, isimleri değiştirilen köylerin eski isimlerinin kökenini ortaya koyan bir çalışma olmadığını söyledi. Bu konu üzerinde dil bilimcilerin çalışması gerektiğinin altını çizen Tunçel, “Bu iş için de Türkçe, Farsça, Arapça, Ermenice, Zazaca, Kurmanca, Süryanice-Aramca, Sümerce, Akadca, Urartuca gibi pek çok dil ve lehçesi ile ilgili derinlemesine bilgi sahibi olunması gerekir” dedi.

Kürtçe sanılan aslında Sümerce
Köy isimlerinin zaman içinde değiştiğini, Kürtçe sanılan bir ismin aslında Sümerce, Türkçe, Aramca olabileceğini, aynı şekilde Türkçe sanılan bir ismin Arapça, Ermenice veya Akadca olabileceğini anlatan Tunçel, “Hatta dilbilimcilerin incelemesi sonucunda şu anda yaşamayan Sümer, Akad, Urartu gibi uygarlıkların dillerinin izlerine de rastlanabilir. Yer adlarının değiştirilmesi konusunda da kanuni bir sıkıntı yoktur, prosedür uygulanırsa bu mümkündür” diye konuştu.

Erdoğan’ın memleketi de mağdur
Başbakan Tayyip Erdoğan’ın memleketi Rize’nin Güneysu ilçesinin eski ve halen halk arasında yaygın olan ismi ise ‘Potomya’. Doç. Dr. Tunçel’in araştırmasına göre 2000 yılı itibarıyla ismi değiştirilen köylerin illere göre dağılımı şöyle:
Adana (169), Adıyaman (224), Afyonkarahisar (88), Ağrı (374), Amasya (99), Ankara (193), Antalya (168), Artvin (101), Aydın (69), Balıkesir (110), Bilecik (32), Bingöl (247), Bitlis (236), Bolu (182), Burdur (49), Bursa (136), Çanakkale (53), Çankırı (76), Çorum (103), Denizli (53), Diyarbakır (555), Edirne (20), Elazığ (383), Erzincan (366), Erzurum (653), Eskişehir (70), Gaziantep (279), Giresun (167), Gümüşhane (343), Hakkâri (128), Hatay (117), Isparta (46), İçel (112), İstanbul (21), İzmir (68), Kars (398), Kastamonu (295), Kayseri (86), Kırklareli (35), Kırşehir (39), Kocaeli (26), Konya (236), Kütahya (93), Malatya (217), Manisa (83), Kahramanmaraş (105), Muğla (70), Muş (297), Nevşehir (24), Niğde (48), Ordu (134), Rize (105), Sakarya (117), Samsun (185), Siirt (392), Sinop (59), Sivas (406), Tekirdağ (19), Tokat (245), Trabzon (390), Tunceli (273), Şanlıurfa (389), Uşak (47), Van (415), Yozgat (90), Zonguldak (156)

ETİKETLER:

haber

http://www.radikal.com.tr/93568193568131

YORUMLAR
(31 Yorum Yapıldı)
Tüm Yorumları Gör

Türkçe isimler bile yabancı diye değiştirildi - muratkaral

Demek ki o zaman bu isim değişme ismine karar verenler çok ileri zekalıydı ki Türkçe isimli yerler dahi değiştirildi.Misal Ben Şavşat Cevizli Köyündenim.Köyümün eski adı Tibet ki bu ad dünyaca meşhur bir isimdir Orta ASYA'da Çin'deki Tibet'i anımsattığından dolayı.Bu ismi değişip Cevizli Köyü yaptılar.Tibet adının asaleti nerdee Cevizli nerde.Misal ilçemiz nahiyesi var eski İmerhev.O ismi Gürcü adı diye değiştiler muhtemelen.Oysa ora halkı Gürcüce konuşmasına rağmen aslında Kıpçaktır ve hev demek Kıpçakça'da dere demektir.Madem çok akıllıydılar bu kardeşler neden Samsun'un,Giresun'un,Trabzon'un,Niğde'nin adlarını değişmediler.Böyle aptalca iş olabilir mi? Bu resmen vatana ihanetti aslında.Çünkü insanlara sormadan onların adını değişmek gibi bir şeydi bu.Ben bu değişilen adları protesto ediyor ve tekrar iade edilmesini talep ediyorum.Bir gün yeterli vaktim olduğunda da mutlaka dilekçe verip bu talebimi gerçekleştirmeye çaba harcıyacağım.Ayrıca yanlış anlaşılmasın ben koyu Türk milliyetçisiyim.Bir şey yanlışsa yanlıştır,doğru mu diyeceğiz. Murat KARAL-Tarih Öğretmeni

Karadenizden de şikayet var!!! - mustafa_kod

ben trabzon/arsin ilçesinden mustafa.babamın köyünün adı mesahor,anneminki ise simona.bence eski isimler geri verilmeli.babamın kinin yeni adı başdurak olmuş.anneminkini ise hala bilmiyorum. yüzyıllarca insanlar bu kelimeli kullandılar.bence tek celsede silip atamazlar. 1960 yılındaki karadenizden başlayan göç burhanı bizim köyüde vurdu ve babannem dedemle birlikte sakarya göç ettiler.ordada aynı olay oldu ama orası biraz daha farklı idi komşu köyün adı kel köyü idi bu hakaret sayılabildiği için değiştirildi iyide oldu ama asıl mesele doğu karadeniz,doğu ve güney doğu anadolu köyleri ve ilçelerinin isimlerinin değiştirilmesi. bu olaya tamamen karşıyım.türkler anadoluya gireli 1000 yıl oldu artık bu kelimeler bizim kültürümüz.yok ermeni imiş.yok kürt,laz,çerkes bunlar fasa fiso önemli olan insanın devlete bağlılığıdır...

12 bin 211 köyün adı değiştirilmiş - Süryani

Tur Abdin bölgesi, Süryanilerin (Aramiler) (Süryani Kadim veyahut Ortodoks da denilir, ilk yurdudur. Göçler sonucunda bu topluluğun bölgedeki nüfusu hızla azalmaktadır. Bugün dünyanın dört bir tarafında Süryani Ortodoks cemaatine bağlı topluluklar vardır ve bulundukları yerlerde ibadethane inşa etmektedirler. Ne var ki Tur Abdin'deki yapılar, birçok nedenle eşsizdir. Buradaki yapılar, erken Hıristiyan mimarisi ürünleridir. Süryani Ortodoks topluluğu, Tur Abdin'de 4. Yüzyıldan bu yana özgün bir yapı geleneğini sürdürmüştür. Midyat merkez olmak üzere Mazıdağı, Nusaybin, Cizre ve Dicle Nehri arasında kalan bölge olarak tanımı yapılabilecek olan antik Tur Abdin bölgesi, özellikle Süryani Ortodoks dini mimarisi açısından zengin bir bölgedir. Tur Abdin Bölgesi dedigimiz bölgede 150´den fazla Süryani köyleri var, yazida Süryani köylerinden hic bahsedilmiyor. Bunlardan baska, Süryaniler, Mardin, Diyarbaki, Malatya, Adiyaman, Elazig, Van, Maras, Antakya, Siirt ve baska bölgelerde yasiyorlardi ve bu köy ve sehirlerin bazilari da isim degisimine gidilmistir. Bunlardan neden bahsedilmiyor? Süryaniler de Türkiyenin zengin mozaiklerinden sayilir, Süryanilere sahip olalim! Herkese selam ve saygilar Süryani (Arami) biri

OLAY SIRF KÜRTÇE İSİMLER DEĞİL - Hevwelatî

mesela ben Elazığ da şimdi yurtbaşı olan köyde ilk oklulu okuduğumda yıl 1961 de (HOĞU) olan köy adı YURTBAŞI olarak değişti ve ben halen o köye HOĞU diyorum.Bu isim de Bu köy eskiden Ermeni köyü imiş.ve HOĞU ismi ermenicedir.Yani demem şu bu sadece kürt köyleri ile isim değişikliği olmaz.Aslında değişen tüm köy adları verilmelidir.Akdeniz ve Karadeniz Bölgesinde de değişen çok köy adı var bunlarında iade edilmesi gerekir.Ben bir kürt olark sadece değişen kürt köy isimlerinin yeniden verilip diğer isimleri verilmediği takdirde bu demokratik olmaz diyorum.bu isimler verildiğinde de o ismin orijinal yazılması gerekir.Yani (HOĞU) orijinalı (HOXU) mesela KİĞI orijinalı (KİXİ)yani kürtçede yumuşak (Ğ) harfi X olarak yazılır.bu orijinallık olmadığında ve sadece kürt isimleri verilirse bu demokratik olmaz.hiç verilmesin daha iyidir.

hatayli hikmet e - mesopotamia

bana da afustapulos demek daha kolay ve estetik geliyor.ne olacak simdi?yoksa vahsi hayat belgesellerindeki gibi kapismamiz mi gerekecek? dusunme seklinin carpikligi ben merkeziyetci dusunmenden kaynaklaniyor.oysa hosgorulu olmanin olcutu ben merkeziyetci dusunme tarzindan cikip karsindakini de dusunup anlamaya calismaktir.isine gelince gecmisinden bihaber toplumlar baska toplulara yem olur falan filan... dersin gelmeyince de gecmisle yasanmaz dersin.kusura bakma ama cok komik ve sirf yorum yapiyor olmak adina illa da biseyler yazmaktansa hic yazmamayi tercih etmek daha makuldur...

GEÇMİŞLE YAŞANILMAZ... - hataylıhikmet

Gün bugündür...Ve bugün bu toprakların adı TÜRKİYE dir.. Artık türklrin ve içinde yaşayan her tğrden ve cinsten insanların vatanıdır..Buralarda eskiden ermeniler ,bizanslılar ,araplar, farisiler vardıysa ,daha eski tarihlerde de urartular, sumerler, etiler ve daha birçokları vardı.. İnsanlık tarihi halkları bir şekilde oradan oraya göç ettirebiliyor yeni yurtlar, yeni vatanlar kuruluyordu.. Amerika kıtasına ne oldu!!.. şimdi oralarda kaç yüz çeşit insan yaşıyor ?? Aborjinlerin ülkesinde şimdi kimler yaşıyor ? Güney afrikayı kimler yurt edindi orada yaşıyorlar ?.. Dünya bir fütuhat devri yaşadı.. İmparatorluklar kuruldu ,devletler gitti yerine devletler geldi.. Bu zamanın getirdikleridir.. Kimseler de karnındaki pislikleri ortaya dökmesin.. İsimlerin değişmesi çok narmaldir.. Bir türk afustapulos demeyi başaramayabilir , ama mesela kolayca GÜZELCEKÖY diyebilir.. Hatta bu hoşuna bile gider.. Avustralya,nın adı ne idi kim biliyor ? Yada new zelanda,nın asıl adı neydi acaba ?...Buna yüzlerce binlerce örnek var .. Bize gelincemi kara üzüme sövmüş oluyoruz !!!....

Gercekler niye gizleniyor? - peace4ever

Bakiniz ben Hinis liyim koyumun ismi Mamas iki isimde ermeni ismi ve Hinista cok Ermeni yerlesim isimleri vardi bunlarin hepsi veya cogunun ismi degistirildi.Bizler Suudi Arabistan lilara kiziyoruz niye tarihi yerleri yikip yerlerine yenisini yapiyorlar diye.Once kendimize baksak daha iyi olmazmi?Bizde bu kafatascilik olduktan sonra o eski isimler zor iade edilir beyler.Ne zaman birbirimizi taniyip saygili olmayi,birbirimizi icine sindirmeyi ogrenecegiz Allah bilir cok zaman alacak.