14 fizikçinin 'intihal' isyanı

Uluslararası 'vaka'

Aralarında bir dekanın da bulunduğu 14 Türk fizikçi, uluslararası yayınlarda çıkan 65 makalede intihalle (aşırma) suçlandı. ODTÜ, iki akademisyene uzaklaştırma verdi. Fizikçiler suçlamaları reddediyor.

İSTANBUL - Aralarında 18 Mart Üniversitesi Fen ve Edebiyat Fakültesi Dekanı İhsan Yılmaz'ın da bulunduğu 14 Türk, uluslararası areneda yayımlanan 65 makalede intihal yapmakla suçlanıyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Dicle Üniversitesi, Mersin Üniversitesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nden (ÇOMÜ) 14 fizikçi iddiaları reddederken elektronik makale arşivi 'arXiv' (arXiv.org) akademisyenlerin yazılarını sitesinden çıkardı.
Sözlü sınav ortaya çıkardı
Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre intihal (aşırma) "Bir kişinin eserinde başka kişilerin ifade, buluş veya düşüncelerini kaynak göstermeksizin kendisine aitmiş gibi kullanması" olarak açıklanıyor. 14 akademisyenin intihal yapmakla suçlanmasına giden süreç şöyle gelişti: 40 makalenin altında imzası bulunan ODTÜ Fizik Bölümü lisansüstü öğrencisi Mustafa Saltı doçentlik için sözlü sınava girdi. Saltı ve sınava beraber girdiği bir başka lisansüstü eğitim öğrencisi Oktay Aydoğdu, yerçekimi konusunda pek çok ortak makale yayımlamış olmalarına rağmen sözlüde lise seviyesindeki temel soruları bile cevaplamakta zorlandı. ODTÜ öğretim görevlisi Özgür Sarıoğlu, ikilinin Newton mekaniği gibi temel konuları bilmediğini söyledi. Sınav sonrası şüphelenen öğretim görevlisi Ayşe Karasu internetteki 'Google' arama motorundan iki öğrencinin makalelerini araştırınca intihal izine rastladı. ODTÜ'nün uyarması üzerine 'arXiv'in kurucusu Cornell Üniversitesi'nde fizik profesörü Paul Ginsparg araştırma başlattı.
Karasu, ntvmsnbc'ye yaptığı açıklamada, intihalin aynı zamanda ekonomik kazanç olduğunu belirterek "Bu bir hırsızlık, hortumculuktur. Bu insanların cebine 37 milyar lira para girdi. Çünkü makale başına TÜBİTAK ve ODTÜ'den para alıyorlar" dedi.
Araştırma sonucunda iki ODTÜ öğrencisinin yanı sıra diğer üç üniversiteden 12 bilim insanının yazdığı tam 65 makalede intihal buluduğu tespit edildi. ODTÜ, Saltı ve Aydoğdu'ya iki dönem uzaklaştırma cezası verdi. İddialar bilim dergisi Nature'da da yer alırken 'arXiv'in kurucusu Ginsparg, "Bu kişilerin yaptığı, çizgiyi çok fena aşıyor" diye konuştu.
ODTÜ'nün uzaklaştırma cezası verdiği Saltı ve Aydoğdu'ysa arXiv'e dava açmaya hazırlanıyor. Saltı suçlamaları 'saçma' bulduğunu söyleyip "Birçok makalemiz bilimsel yayınlarda yayımlandı. Şimdiye kadar kimse bizi intihalle suçlamadı" dedi. Aydoğdu, ODTÜ'nün verdiği uzaklaştırma kararını durdurmak için de dava açtıklarını belirtti.
Mektup yazdılar
Suçlamalara adı karışan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi öğretim görevlileri İhsan Yılmaz, Hüsnü Baysal ve İsmail Tarhan'la üniversitede lisanüstü eğitim gören Melis Aygün, Sezgin Aygün ve Can Aktaş netmatematik.com sitesine gönderdikleri bir mektupta kendilerini savundu.
"Yayınlarımızda ele aldığımız problemlerin, çözümlerin ve sonuçların tamamen orijinal olduğunu ve alıntı yaptığımız iddia edilen makalelerde bu çözümler ve sonuçların yer almadığını göz önüne sermek isteriz" diyen akademisyenler, alıntı yaptıkları iddia edilen bazı makalelerinin kendilerinkinden sonra yayımlandığını da belirtti. 'arXiv'den alıntı yaptıkları iddia edilen bazı makaleler arasında bizzat kendi yazılarının da bulunduğunu söyleyen ÇOMÜ öğretim görevlileri, bu durumu çok saçma bulduklarını vurguladı. Mektupta, Doç. Dr. Sezgin Aygün ve İhsan Yılmaz'ın kaynak göstermeden alıntı yaptıkları iddia edilen bazı makalelerin yazarlarıyla yaptığı yazışmalara da yer verildi. Sezgin Aygün'ün akademisyen Tiberiu Narko, Elias Varganes ve Thophannes Grammenos'tan aldığı yanıtlar şöyle: "Sayın Aygün, benim makalelerimle sizinkiler arasında aynı konular üzerine olmaları dışında bir benzerlik göremedim."
"Sayın Yılmaz, makaleleriniz orijinal, ilginç ve intihal şüphesi taşımıyor. Kaynakları belirtmişsiniz."
Suçlanan akademisyenler dört üniversiteden
İntihalle suçlanan akademisyenlerin isimleri şöyle: Mustafa Saltı (ODTÜ yükseklisans öğrencisi), Oktay Aydoğdu (ODTÜ yükseklisans öğrencisi), Sinan Aygün (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi lisansüstü öğrencisi), Murat Korunur (Dicle Üniversitesi lisansüstü öğrencisi), Ali Kemal Havare (Mersin Ünivesitesi öğretim görevlisi), İsmail Tarhan (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi öğretim görevlisi), Melis Aygün (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi lisansüstü öğrencisi), Hüsnü Baysal (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi öğretim görevlisi), İrfan Açıkgöz (Dicle Üniversitesi öğretim görevlisi), İhsan Yılmaz (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Edebiyat ve Fizik Bölümü Dekanı), Figen Binbay (Dicle Üniversitesi öğretim görevlisi), Nureddin Pirinççioğlu (Dicle Üniversitesi yükseklisans öğrencisi), Taylan Yetkin (Mersin Üniversitesi öğretim görevlisi), Can Aktaş (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi lisansüstü öğrencisi).