2013 sonuna kadar 3 aşama da bitecek

2013 sonuna kadar 3 aşama da bitecek
2013 sonuna kadar 3 aşama da bitecek
Öcalan'ın yarınki çağrısının ardından PKK'nın çekilmesi başlayacak. Beklenti 2013 sonuna kadar çekilme, silah bırakma ve entegrasyonun bitmesi.
Haber: DENİZ ZEYREK - deniz.zeyrek@radikal.com.tr / Arşivi

Kürt sorununun çözümü konusunda yürütülen süreç, en kritik aşamasına geldi. Abdullah Öcalan’ın yarın yapacağı çağrının ardından eylemsizlik sürecini açıklaması beklenen KCK (Kandil), üç ay içinde Türkiye’deki silahlı unsurları Kuzey Irak’a çekerse, ikinci aşamaya geçilecek. Gidişattan hükümet kanadı da BDP de memnun. TBMM’nin de silahlı PKK unsurları Türkiye’den tamamen çekildikten sonra ve ihtiyaç duyulursa devreye girmesi bekleniyor, ancak âkil adamlar gibi komisyonların TBMM’de siyasi parti temsilcilerinden değil, sivil toplum temsilcileri tarafından oluşturulması öngörülüyor. Öcalan’ın üçüncü BDP heyeti aracılığıyla yaptığı açıklama hükümeti rahatlattı, BDP kanadında da yüzleri güldürdü. Sıra, Öcalan’ın 21 Mart’ta Kandil’e ‘eylemlere son ver, geri çekil’ çağrısı yapmasına geldi.

İlk üç ayda çekilme

Bu çağrı, üç aşamalı sürecin en kritik adımı olarak görülüyor. Diyarbakır Nevruz kutlamaları sırasında gelecek bu çağrı, Kandil’de hızlı bir yanıt bulursa ve çekilme başlarsa üç ay içinde Anadolu topraklarında hiçbir silahlı PKK unsurunun kalmaması öngörülüyor.

İkinci üç ayda silaha veda

Eğer bu mümkün olursa, silahsızlandırma sürecinin ikinci adımı başlayacak ve PKK silah bırakacak. Bunun da üç ay sürmesi bekleniyor. PKK’nın silah bırakma süreci için en yakın ihtimal, Kuzey Irak’taki resmi otorite olan Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin devreye girmesi olacak. Hükümet, PKK’nın bir taraf olarak statü kazanmasını sağlayacağı endişesiyle BM unsurlarının devreye girmesine sıcak bakmıyor. Bu nedenle PKK unsurlarının silahlarını IKBY’ye teslim etmesi planlanıyor.

Son aşama entegrasyon

PKK’nın sınır dışına çekilip, silahlara veda etmesinin ardından PKK’lıların geleceğine ilişkin süreç başlayacak. Hükümet genel af düşünmüyor. Ancak PKK’lıların eve dönüşü, haklarındaki yargı süreçleri işletilerek mümkün olabilecek. PKK’nın saldırı eylemlerine ve suça katılmamış PKK’lılar, giriş yaptıktan sonra adli mercilerce serbest bırakılabilir.
Suç işlemiş PKK’lıların Türkiye’ye dönmeye karar vermesi halinde ise yargılama ve cezaların infazı söz konusu olacak. Aynı dönemde BM kontrolündeki Mahmur Kampı’nın da boşaltılması ve kamp sakinlerinin eve dönüşü gündeme gelebilir. PKK’nın yönetim kadrosuyla ilgili süreç ise biraz daha karmaşık ve zor görünüyor. Avrupa ülkeleri ve Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi, söz konusu isimlerin yeni adresi olabilir. Bu aşama, PKK’nın ‘yeniden yeşermeyecek şekilde’ silahsızlandırılması sürecinin sonu olacak.
Adalet Bakanı Sadullah Ergin, pazar günü KanalTürk’te Faruk Mercan’ın sorularını yanıtlarken nihai tarihinin 2013 sonu olduğunu söylemişti. Bu yanıt, kamuoyunda PKK’nın çekilme sürecinin 2013 sonunda tamamlanacağı şeklinde algılanmıştı. Telefonla görüştüğümüz Ergin, bu konuya açıklık getirirken, tarihlerde oynamalar olabileceği kaydını düşerek, 2013 sonunun ‘çekilme, silah bırakma ve terörün filizlenmeyecek şekilde bitmesi’ olarak özetlediği üç aşamanın birden tamamlanacağı tarih olacağını söyledi. Ergin, “PKK’nın sınır dışına çekilmesi ilk aşama ve çok önemli. Bu tamamlandıktan sonra süreç daha kolay ilerleyebilir” yorumunu yaptı.

TBMM devreye girecek mi?

Ergin’in televizyon programında “Bazı yasal düzenlemelere ihtiyaç olabilir” ifadesi Öcalan’ın “Çekilme parlamento kararıyla olacak” sözleriyle birlikte değerlendirilerek, TBMM’nin çekilme sırasında devreye gireceği şeklinde yorumlandı. Ancak çekilme konusunda TBMM’nin gündemine getirilmesi planlanan bir düzenleme şu anda yok. Ergin, telefon görüşmemizde sözlerinin yanlış yorumlanmasından yakınırken, herhangi bir yasal düzenleme, genel af öngörmediklerini ifade etti. Hükümetin çekilme aşamasında olmasa da silah bırakma ve PKK’lıların topluma entegrasyonu sürecinde ortaya çıkabilecek ihtiyaçlara göre yasal düzenlemeye gidebileceği öğrenildi.

TBMM’de komisyon olması zor

Başbakan Yardımcısı Atalay, “gözetim komisyonu”na ilişkin soruya, “Bütün bunlar gündemde olan konular, âkil adamlar gibi. bütün bunlar gündemde olan konular” karşılığını verdi. Ancak, 4 partinin eşit katılımıyla oluşan Anayasa Uzlaşma Komisyonu’nun çektiği zorlukları ve CHP ile MHP ’nin sürece karşı takındıkları tavrı dikkate alan hükümetin TBMM’de bu tür bir komisyon oluşturmaya sıcak bakmadığı bildirildi. Üst düzey bir yetkili, “Anayasa komisyonunun durumu ortadayken bir buçuk parti (AK Parti ve BDP kastediliyor) ile oluşturulacak bir komisyonun sürece faydası olmaz. Böyle bir yapılanma sivil toplum aracılığıyla gerçekleşebilir” yorumunu yaptı.