3 bin 257 çocuk için yeni hayat

Sokaktan okula

'Sokakta Çalışan Çocukların Eğitime Yönlendirilmesi Projesi'yle son üç yılda dilenen, mendil satan ve ayakkabı boyayan 3 bin 257 çocuk sokaktan kurtarıldı 420 bin dolar bütçeli projeyle 4 bin 915 çocuğun da sokakta çalışması engellendi.

ANKARA - 'Sokakta Çalışan Çocukların Eğitime Yönlendirilmesi Projesi'yle üç yılda dilenen, mendil satan ve ayakkabı boyayan 3 bin 257 çocuk çalışma yaşamından kurtarıldı, risk altındaki 4 bin 915 çocuğun da çalışmaya başlaması engellendi.
Toplam 420 bin dolar (yaklaşık 600 bin YTL) bütçeyle Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) tarafından yürütülen proje Adana, Ankara, Antalya, Batman, Bursa, Çorum, Diyarbakır, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Mersin ve Şanlıurfa'da gerçekleştirildi.
Sokakta çalışan 6 bin 700 çocuğa erişilme hedefiyle yola çıkalan projede bu rakam geçildi. Üç yılda 6-12 yaş grubunda olan toplam 8 bin 172 çocuk ve 3 bin 500 aileye ulaşıldı. Hedeflenen çocuklardan 2 bin 700'ü içinde bulundukları çocuk işçiliğinin en kötü biçiminden kurtarıldı, 3 bin 257 çocuk ise eğitim-öğretim imkânları sağlanarak iş yaşamından çekildi. Proje kapsamında ulaşılan 2 bin 232 kız çocuğunun okula gitmesi sağlandı. Risk grubundaki 4 bin 915 çocuğun da çalışma hayatına atılması engellendi.
Proje nasıl işledi?
2004'te başlayan ve 2007 Haziranı'nda sona eren proje kapsamında ulaşılan çocukların işten çekilmeleri amacıyla, işyerleri kontrol edildi. Çalışan çocuklar örgün olmayan eğitim kurumlarına ya da meslek öncesi eğitim kurumlarına yönlendirildi. Çocuklara ve ailelerine, sağlık, beslenme, barınma, burs, danışmanlık gibi destek hizmetleri sunuldu. Bilinç düzeyinin yükseltilmesi için gazeteler, TV'ler, radyo, ilanlar, kitaplar kullanıldı.
Sergiler, yürüyüşler, oyunlar, toplantılar düzenlendi. Hukuki alanda, yasal zorunluluklar taraflara anlatıldı. İş müfettişlerinin eğitimleri sağlandı. Aileler eğitildi. Bazı aile fertlerine okuma-yazma öğretildi. Sektörler arası işbirliği modeli oluşturuldu. Yerel hükümet birimleri ve STK'lar çalışan çocukları çalıştıran ve istihdam edenlere karşı hukuki işlemlerin başlatılması yönünde teşvik edildi.
Hukuki işlemler konusunda bu kuruluşlara yol gösterildi. En kötü biçimdeki çocuk işçiliği konusuna odaklanan, toplumsal cinsiyet rollerine duyarlı eğitim verildi ve kampanyalar düzenlendi.
Broşürlerle halka, sokak çocuklarından alışveriş yapmama çağrısı yapıldı. 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü çeşitli etkinliklerle kutlandı. Milli Eğitim İl Müdürlükleri sosyal destek merkezlerine öğretmenler atadı.
'En büyük tehlike ortam'
Projeyle ilgili hazırlanan sonuç raporunda şu tespitlere yer verildi:

  • Projenin hedef kitlesinde yer alan çocuklar genellikle sokaklarda simit satma, ayakkabı boyama, kâğıt mendil veya yara bandı satma, araba camı silme, çiçek satma ve dilencilik yapma gibi işlerde çalışıyor.
  • Sokakta çalışan çocukların çoğu erkek.
  • Çocuklar için en büyük tehlike yaptıkları işin niteliğinden değil çalıştıkları ortamlardan kaynaklanıyor.
  • Çocukların günün büyük bölümünde ya da tamamında ailelerinin ve toplumun korumasından yoksun kalıyor. Yetişkinlerin, daha büyük çocukların oluşturdukları çetelerin, alkoliklerin ve sokaklarda yaşayan uyuşturucu bağımlılarının her tür istismar ve sömürüsüne açık durumdalar.
  • Sokaklarda çalışan çocuklar sağlıkları açısından da çeşitli tehlikelerle karşı karşıya. Bu tehlikeler "üst solunum yolu enfeksiyonları, pislik, kirlilik ve aşırı hava koşulları nedeniyle ortaya çıkan cilt sorunları, alkollü içki verilen yerlerin civarında çalışan çocukların alkol ve uyuşturucu kullanımına yönelmeleri riski, ayakkabı boyacılığı yapanlarda boya ve cila maddelerine maruz kalma riski, çöp toplama ve ayıklama işine yönelen çocuklarda ise kurşun ve cıva gibi maddelerin etkilerine maruz kalma, ağır yük kaldırma ve parazit kapma riski.
    'Çalışmalar devam edecek'
    Çalışan çocukların ailelerine istihdam sağlama konusunda istenilen düzeyde başarıya ulaşılamadığı belirtilen raporda bunun nedeni olarak şu gösterildi: "Türkiye'nin ekonomik anlamda içinde bulunduğu durum, ülkede işsizlik olmasının yanında hedef kitleyi oluşturan aile bireylerinin mesleği olmayan kesimlerden oluşması" şeklinde ifade edildi. Raporda, programın devamının sağlanması için her ilde İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü koordinesinde çalışmaların sürüceği belirtildi. 13 ildeki çocuk işçiliği ile mücadele mekanizmaları da projenin genel amaçları doğrultusunda etkinliğini koruyacak. (Radikal, aa)