75 milyar yüzünden!

Uzmanlar rapor hazırladı
Çevre ve Orman Bakanlığı, İskenderun Körfezi'nde bekletilen İspanyol gemisindeki zehir yüklü atığın incelenmesi için 3 Şubat 2003'te bölgeye uzman gönderdi. Uzmanlar, "Yükün iskelede veya demir yerinde çevre ve deniz kirliliği oluşmadan karaya aktarılması mümkündür" diye rapor yazdı.
Bir buçuk yıllık bekleyiş
Bakanlık uzmanları, söz konusu işlemin gerçekleştirilmesi için 50 bin dolara (yaklaşık 75 milyar lira) ihtiyaç olduğunu da belirtti. Ancak aradan geçen bir buçuk yıllık zaman zarfında, 'taşıma bedeli garantisi gelmediği için' nakil işlemi yapılmadı. Üç gün önce ise, beklenen felaket meydana geldi.
Haber: İBRAHİM GÜNEL / Arşivi
İSMET DEMİRDÖĞEN / Arşivi

İSTANBUL/ANKARA - Çevre Bakanlığı, önceki gün batan MV/Ulla'daki zehirli atığın taşınabileceğini 1.5 yıl önce saptadığı halde, taşıma bedeli garantisi gelmediği için, 50 bin dolar tutan işlemi yaptırmadı. Gemi, Türk karasularında nasıl bekletildi sorusunun yanıtının ise asıl Ulaştırma Bakanlığı ile Denizcilik Müsteşarlığı'nca verilmesi gerekiyor.
Çevre ve Orman Bakanlığı'nın 3 Şubat 2003'te İskenderun'a gönderdiği uzman ekibin, "Yükün, iskelede veya demir yerinde çevre ve deniz kirliliği oluşmadan aktarılması mümkündür. Bunun bedeli de 50 bin dolardır" yönünde rapor verdi. Ancak bakanlığın, taşıma bedelinin garantisi İspanya'dan gelmediği için 50 bin dolar (75 milyar TL) tutan işlemi yaptırmadığı ortaya çıktı.
İhmaller zinciri
Geminin Türkiye'ye girişi ve bekletilmesindeki sorumlu makamın Ulaştırma Bakanlığı ile Denizcilik Müsteşarlığı'nda olduğu da belirtildi. Denizcilik uzmanlarına göre olaydaki ihmaller zinciri şöyle:

  • Türk karasularına girecek ve limanlarına yanaşacak gemiler için acentelerin 24 saat önceden 'yanaşma ordinosu' ile bildirimde bulunması gerekiyor. Ordinonun geminin yanaştığı İskenderun Liman Başkanlığı'nca incelenmesi ve izin verilmesi gerekiyor. Cezayir'in kabul etmediği gemiye İskenderun Limanı'nda nasıl izin verildi? Liman Başkanlığı, Mersin Bölge Müdürlüğü ve Deniz Ulaştırması Genel Müdürlüğü'nü haberdar etti mi?
  • Yanaşmasına izin verildikten sonra 30 gün içinde limandan ve Türk karasularından çıkarma yükümlülüğü yine Denizcilik Müsteşarlığı'na ait. Müsteşarlık bu sürenin sonunda gemiyi neden göndermedi?
  • Gemi limanda kaldığı sürede fiziki durumunun tespiti ve 'araştırma raporu' hazırlanmalıydı. Bu denetimi Denizcilik Müsteşarlığı uzmanlarının yapması zorunlu. Ayrıca geminin kaldığı süre içinde bu denetimin her yıl yenilenmesi gerekiyor. Raporlar düzenlendi mi? Düzenlendiyse neden gereği yapılmadı?
  • Geminin dalgıçlarca dip kontrolü yapılması zorunluydu. Bu kontrol yapıldı mı, yapıldıysa Denizcilik Müsteşarlığı ve Ulaştırma Bakanlığı ilgilileri uyardı mı?
    Pepe kurtardı
    İspanya, geminin Türk karasularına girişinde evrakta sahtecilik ve rüşvet iddialarını gündeme getirmeye hazırlanırken, Denizcilik Müsteşarlığı konuyu ancak dün incelemeye aldı. Çevre ve Orman Bakanı Osman Pepe yaptığı açıklamalarla sorumlu makamın kendisi olduğu izlenimi yaratarak, müsteşarlığı rahatlattı. Müsteşarlığın ilk aşamada Dışişleri Bakanlığı ile yazışmalar yaptığı, ancak daha sonra üst düzey bürokratların konuyu takip dışı bıraktığı kaydedildi.