AB'de idam rahatsızlığı

TBMM Anayasa Komisyonu'ndan geçen Anayasa değişikliği paketi Avrupa Birliği'nde (AB) memnuniyetle karşılandı.
Haber: DENİZ ZEYREK / Arşivi

ANKARA - TBMM Anayasa Komisyonu'ndan geçen Anayasa değişikliği paketi Avrupa Birliği'nde (AB) memnuniyetle karşılandı. Ancak idam cezasıyla ilgili hükmün Anayasa'ya girmesi idamın tamamen kaldırılmasını bekleyen AB'de 'idama Anayasal zırh' olarak algılandı.
AB Komisyonu, Türkiye İçin İlerleme Raporu'nu yazmaya başladığı bir dönemde TBMM'de görüşülen paketi yakından izliyor. Anayasa Komisyonu'nda kabul edilen birçok maddenin Türkiye'nin demokratikleşmesi açısından gerekli olduğunu kaydeden bir AB diplomatı, Anayasa'daki değişiklikleri diğer yasal reformların izlemesini beklediklerini ifade etti.
İkinci bir değişiklik gerekecek
İdama karşı çıkan AB, teklifin aynen kabul edilmesi halinde terörizm, savaş ve yakın savaş halinde idam cezasının uygulanmasının anayasal zorunluluk olacağı değerlendirmesini yaptı. Türkiye'den orta vadede idamı kaldırmasını isteyen birlik, teklifin geçmesi halinde ikinci bir
Anayasa değişikliği gerekeceği görüşünde.
AB işlerinden sorumlu Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz önceki gece katıldığı resepsiyonda Türkiye'nin idamı aşamalı olarak kaldırma vaadinde bulunduğunu anımsatarak kısa vadede infaz edilmeyecek olan idam cezasının orta vadede tamamen kalkacağını söyledi. AB Genel Sekreterliği kaynakları da Türkiye'nin 4 yıl içinde idam cezasını tamamen kaldırmak zorunda olduğuna dikkat çekerek, "TCK'ya bıraksalardı değiştirmek kolay olurdu. Oysa Anayasa'da kalırsa o maddeyi değiştirmek için gerekecek siyasi mutabakat bulunamayabilir" görüşünü dile getirdiler.
***
Avrupa suçluları iade etmeyecek
AB'nin ABD'deki terör saldırılarının ardından başlattığı çalışma terörizmle mücadele alanında Türkiye'yi umutlandırdı. Dışişleri Bakanlığı'nda terörizm tanımı ve sınır aşan terörizm konusundaki görüşleri içeren bir belgenin yazımına başlandı. Bu belge AB'ye iletilerek, AB'nin terörizm tanımının ve bu tanım doğrultusundaki uygulamalarının Türkiye'nin istediği yönde olması istenecek.
Ancak, AB ile Türkiye arasında terörizm tanımı ve teröristlerin yargılanması konusunda görüş ayrılıkları var. Türkiye, Terörle Mücadele Kanunu ve TCK'da yaptığı terör tanımı doğrultusunda terörizm suçunu işleyenleri idam cezasıyla yargılayabiliyor. Oysa AB ülkeleri şiddet içermeyen eylemleri terörizm olarak nitelemediği gibi terör suçu işleyenleri bile idam etmiyor. AB,Türkiye'nin
iadesini istediği kişileri 'terörist' olarak nitelese de iade etmeyecek. Çünkü iade için 'eşit suça eşit ceza' koşulunu getirecek olan AB, idam cezasının kaldırılmasını bekleyecek.