Af Örgütü F tipine sert

Uluslararası Af Örgütü'nün (UAÖ) 'F tipi cezaevleri' raporunda Adalet Bakanlığı'nın iddialarının aksine, F tipinin uluslararası standartlara aykırı, tecrit ve izolasyonun
'zalimane ve insanlık' dışı olduğu belirtildi.
Haber: KEMAL GÖKTAŞ / Arşivi
DEMET BİLGE / Arşivi

ANKARA/İSTANBUL/STRASBOURG - Uluslararası Af Örgütü'nün (UAÖ) 'F tipi cezaevleri' raporunda Adalet Bakanlığı'nın iddialarının aksine, F tipinin uluslararası standartlara aykırı, tecrit ve izolasyonun 'zalimane ve insanlık' dışı olduğu belirtildi.
Türkiye'yi önemli ölçüde zorlayacağı belirtilen rapordaki tespitler kısaca şöyle:

  • Ulucanlar ve Burdur Cezaevi operasyonları sorumlularının yargılanmaması, 19 Aralık operasyonunda mahkûmlara şiddet kullanılmasını kolaylaştırdı. UAÖ, F tipine sevklerin öncesi, sırası ve sonrasında mahkûmların dövüldüğü ve işkence gördüğüne dair tutarlı çok sayıda bilgi edindi.
  • Yetkililer, bazı mahkûmların kendini yaktığını iddia etti, ancak diğer mahkûmların nasıl öldüğünü açıklamadı.
  • Bayrampaşa Cezaevi C-1 Kadınlar Koğuşu'na yapılan müdahaleye ilişkin ciddi kaygılar var. Buradaki 27 mahkûmdan altısı ölmüş ve birçoğu da yanık ve diğer yaralanmalara maruz kalmıştır.
  • Aralarında jandarma üniforması giymiş olmasına rağmen konuşma ve tavırları jandarmanın genel tavrından farklı olan personeline ilişkin tecavüz iddiaları vardır.
  • F tipindeki küçük grup izolasyonu da dahil uzun süreli izolasyon mahkûmların fiziksel ve ussal sağlığı üzerinde ciddi etkiler yaratabilir ve zalimane, insanlık dışı veya onur kırıcı muamele veya ceza teşkil edebilir; mahkûmlara işkence ve kötü muamele yapılmasını da kolaylaştırabilir.
  • F tipi uluslararası standartlara uygun değildir, tecrit Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi, BM İşkenceye Karşı Komite ve AİHM kararlarına aykıdır.
  • F tipine karşı gösteri yapan yüzlerce kişi tutuklandı, sivil toplum üzerindeki baskı ağır biçimde arttı. F tipini eleştiren partiler, sendikalar örgütleri desteklemekle suçlandı. İHD'nin birçok şubesi kapatıldı, üyeleri gözaltına alındı ve dava açıldı.
    Uyarılar
    UAÖ Türkiye'ye şu çağrılarda bulundu:
  • F tipi ve diğer cezaevlerinde uygulanan küçük grup izolasyonu ve tecrit derhal sona erdirilmeli. Ortak kullanım alanları, mahkûmların kullanımına açılmalı. Antiterör Yasası'nın 16. Maddesi iyileştirilmeli ve uzun süreli izolasyonu önleyecek cezaevi yönetmelikleri yayımlanmalı.
  • Mahkûmlara işkence ve kötü muamele yapılmamalı, cezaevindeki jandarmalar mahkûmlarla irtibat içinde olmamalı.
  • 19 Aralık operasyonundaki ölümler, işkence ve kötü muamele iddialarıyla ilgili bağımsız ve kapsamlı soruşturma derhal başlatılmalı ve sorumlular yargılanmalı.
  • İnsan hakları savunucuları üzerindeki baskı sona erdirilmeli, İnsan Hakları Derneği'nin kapatılan şubeleri açılmalı, üyeleri hakkında açılan davalar düşürülmeli.
    AK'dan ölüm eleştirisi
    Ölüm oruçları, dün de Avrupa Konseyi'nde gündeme geldi. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Başkanı Russel Johnson, açıklamasında, cezaevlerinde ölüm oruçları emrini veren örgütün lider kadrosunu eleştirdi. Johnson, komünist ideoloji ve katı bir hiyerarşik sistemle hareket eden örgüte bağlı mahkûmların tavrına dikkati çekerek, verilen emirlerle alt kadrodakilerin ölüme gönderildiğini ifade etti.