Afganlar 'helal enerjiyi' sevdi

Afganlar 'helal enerjiyi' sevdi
Afganlar 'helal enerjiyi' sevdi
'İslam'a uygun' onayı alan enerji içecekleri Afganlara çayı unutturdu. Erkeklerin favorisi Büyük Ayı, kadınların Ateşli Kuş.
Haber: CANDAN PEKDAŞ - candan.pekdas@radikal.com.tr / Arşivi

‘İmaj hiçbir şeydir susuzluk her şey…’ Bir dönemin bu popüler reklam sloganı, Afganistan’da enerji içeceklerine talebin artmasıyla gerçeğe dönüştü. Halk, işgalci ABD askerlerinin, filmlerden aşina olunan ‘imajlarını’ tamamlar şekilde ellerinden düşürmedikleri enerji içeceklerine kaptırmış halde. Hükümet toplantılarından aşiret müzakerelerine, kampüslerden asker-polis devriyeleriyle düğünlere, sokak tezgahlarından lüks restoranlara dek her yerde rastlanan enerji içecekleri eski gözde çayın pabucunu dama attı. Hatta Taliban üyeleri bile ‘düşman Batı’nın icadının’ cazibesine kapılmış.
Mollaların onayı espri konusu 
Başta çalışan genç kentli Afganlar arasında popüler olan içecekler, reklam bombardımanın da etkisiyle artık ‘sıradan Afgan’ın sofrasının da baş tacı. Satışlara dair net rakam yok ama tüketim artışını fark etmemek imkânsız. Başkent Kabil’den esnaf Habib Rahman, “Halk, bu içeceklerin enerji verdiğine ve yorgunluklarını aldığına inanıyor. Eskiden sadece gençler alırdı ama şimdi herkese satıyorum. Son birkaç yılda en az 20 yeni marka da çıktı” diyor. Esnaf Nasır Ahmed ise “Geçen yıla göre satış yüzde 30 arttı” bilgisi veriyor. Kabil Üniversitesi Afgan Merkezi yöneticisi gazeteci Abdülvahid Vefa, pazarı şöyle değerlendiriyor: “Son 2 yılda marka sayısı üçe katlandı. Sebebi mevcut kaotik serbest piyasa.” Ancak bazılarının ‘sinirleri zıplamıyor’ da değil. Batı’da sağlık riskleri konuşulsa da Afganistan’da ‘helal olup olmadıkları’ tartışılıyor. Örneğin muhafazakâr kesim arasında, uyarıcı özellikleri nedeniyle alkolle bir tutulup ‘haram’ sayılmaları gerektiğini savunanlar var. Bu sebeple ‘İslami onaylı’ enerji içeceklerine rastlamak sıradan. Molla Muhammed, olaya ‘ dünya ölçeğinde’ bakıp “Bence haram değiller zira pek çok İslam ülkesinde de tüketiliyorlar. Tatları gerçekten çok güzel. Susamış ve yorgunken çok iyi geliyorlar” diyor. Gençler arasında ise ‘Mollalar onay vermek için tattıktan sonra müptelası olup bu alışkanlıklarını meşrulaştırmak için de bu içecekleri helal kabul etti’ esprisi dönüyor.
‘Helal enerji’ niteliği Taliban için de önemli. Bir komutan “Bir doktora danıştım ‘helaldir’ dedi” derken, bir diğeri şunları anlatıyor: “Alkolsüzler bu sebeple helal oldukları fikrindeyim. Düşmanlarımızın sırtımızdan kar ettiğine de inanmıyorum. Bunlardan enerji falan almıyoruz ama susamışsak, içmesi çok güzel” diyor.
Karzai öfkeden deliye döndü 
Geleneksel tatlara düşkünlüğüyle bilinen Afgan lideri Hamid Karzai ise bu konuda muhafazakâr. Karzai, bir açılış için gideceği vilayetin valisini arayıp şaka yollu “Yemekte kuzu çorbası olsun” diyor. Bir yardımcısının anlattığına göre, yemek masasında Red Bull’u görünce öfkeden deliye dönüyor. Bir ilginç yan ise cinsiyet ayrımı. ‘Küresel düşünüp yerel hareket eden’ bazı markalar, ataerkil yapı sebebiyle kadın ve erkekler için ayrı pazarlama yoluna gitmiş. Örneğin Big Bear (Büyük Ayı) ve Black Toro (Kara Boğa) erkekler, Hot Bird (Ateşli Kuş) kadınlar için. ‘Maço’ içecek Carabao’nun (Su Buffalosu) reklamında da tema ‘güçlü erkek.’ Filmde Carabao içen genç adam hırsızlardan kurtardığı kızın kalbini kazanıyor. Red Bull gibi devlerin yanı sıra Shock (Şok), Gangster, Shark (Köpekbalığı), Jaguar ve Tiger Force (Kaplan Gücü) gibi Batı’da bilinmeyen markalar da satılırken, Big Bear’in ‘macerası’ ilginç. Şirket, halkı içeceğin ayı eti içermediğine, ‘içeni ayı gibi güçlü yapar’ mesajı vermek için bu adı seçtiklerine ikna için kampanya düzenlemek zorunda kalmış. Genç erkekler arasında hayli kabul gören ‘inanışa’ göre de, bu içecekler cinsel gücü arttırıyor. Ancak hiç kimse bu içecekleri bu nedenle tercih ettikleri itirafında bulunmak istemiyor.