AİHM kararları ve Öcalan

Avrupa Konseyi'nin Türkiye İlerleme Raporu'nda, AİHM'nin yeniden yargılanma hakkı tanınmasına karşın Abdullah Öcalan davası dahil, birçok davanın yeniden görülmediğine dikkat çekildi.

ANKARA - Avrupa Konseyi'nin Türkiye İlerleme Raporu'nda, AİHM'nin yeniden yargılanma hakkı tanınmasına karşın Abdullah Öcalan davası dahil, birçok davanın yeniden görülmediğine dikkat çekildi.
AİHM kararları ışığında Türk mahkemelerinin 19 davada yeniden yargılama yoluna gittiği anımsatılan raporda, "Öcalan davası da dahil olmak üzere, AİHM'de 4 Şubat 2003 öncesinde görülen davalara yeniden yargılama hakkı uygulanmamaktadır. Mahkemenin belirttiği gibi, başvuru sahiplerine bağımsız bir mahkemede yeniden yargılama hakkının verilmesi en uygun yol olabilir" denildi.
AİHM, Öcalan davasında Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) adil yargılanma hakkı, uzun gözaltı yasağı ve idam cezası (kötü muamele) yasağı getiren maddelerini ihlal ettiğine karar verdi. Türkiye'nin, AİHS'nin adil yargılanma hakkıyla ilgili 6. maddesinin 1. ve 3. fıkralarını ihlal ettiğine karar veren AİHM, DGM'de duruşmalar başladıktan sonra askeri yargıcın sivil yargıçla değiştirilmesini yeterli görmeyerek savunma için gerekli olanak ve zamanın verilmediğini belirtti. Türkiye'yi, AİHS'nin gözaltı süresiyle ilgili 5. maddesinin 3. ve 4. fıkralarını ihlalden de suçlu bulan AİHM, Öcalan'ın yakalanmasından mahkemeye çıkarılmasına kadar geçen sürenin de sözleşmedeki makul süreyi aştığına işaret etti. Türkiye'nin, idam cezasını infaz etmeyerek AİHS'nin 'yaşam hakkı'yla ilgili 2. maddesini ihlal etmediğinin belirtildiği kararda, Abdullah Öcalan'ın idam istemiyle yargılanmış olması AİHS'nin 'kötü muamelenin önlenmesi' konulu 3. maddesinin ihlali olarak görüldü.
Öcalan'ın Kenya'da yakalanıp Türkiye'ye getirilmesinde ise herhangi bir ihlal bulmayan AİHM, avukatların "Öcalan, Kenya'dan yasadışı bir biçimde getirilmiş ve ayrımcılığa tabi tutulmuştur" itirazını reddetti. Mahkeme, AİHS'nin diğer maddelerine yönelik ihlal kararı vermezken, Öcalan'ın mahkûmiyet koşullarını da normal buldu.