AİHM'de bir ilk: Aile içi şiddeti önleyemeyen Türkiye mahkûm

Eski eşinin dövüp tehdit ettiği kadını devlet koruyamadı. Erkek, eski eşini bıçaklamaktan sekiz taksitli para cezası, annesini öldürmekten altı yıl hapisle kurtulunca kadın AİHM'ye gitti: 36 bin avro tazminat

STRASBOURG - Aile içi şiddet olaylarında genellikle ‘karıkoca arasına girilmez’ yaklaşımı uygulanan Türkiye’ye Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nden (AİHM) ceza geldi. Eşinden dayak yiyen, bıçaklanan, ancak yetkililere başvurmasına rağmen  koruma sağlanmayan ve annesi de eşi tarafından öldürülen kadına, Türkiye 36 bin 500 avro ödemeye mahkûm edildi. AİHM’de bir ilk olan karar emsal oluşturacak.
AİHM aile içi şiddet davasında Türkiye ’yi haksız buldu. Nahide Opuz isimli kadın, 2002 yılında AİHM’ye yaptığı başvuruda, kendisini döven, bıçakla yaralayan, ölümle tehdit eden ve daha sonra İzmir’e kaçarken annesini tabancayla vurarak öldüren eski kocası H.O’ya karşı devletin kendisini ‘etkili bir şekilde koruyamadığı’ şikâyetinde bulunmuştu. Halen Diyarbakır’da yaşayan 37 yaşındaki kadın, 1990 yılında tanıştığı ve 1995 yılında evlenerek üç çocuk sahibi olduğu H.O’nun sürekli kendisine şiddet uygulamasına ve tehdit etmesine rağmen, mahkemelere yaptığı başvurularda etkili sonuç alamadığı görüşünü savunmuştu. 

Üç madde ihlali
Davayı görüşen AİHM, kararında, Türkiye’nin, ‘Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) kötü muamele ve işkencenin yasaklanmasıyla ilgili 3, ayrımcılığın yasaklanmasıyla ilgili 14 ve yaşam hakkıyla ilgili 2. maddelerini ihlal ettiğine’ hükmetti.
AİHM’den yapılan açıklamada, H.O’nun 1995 ve 1998 yılları arasında, şikâyet başvurusu yapan kadını ve annesini arabayla ezme girişiminde bulunduğu, bıçakla yaralama ve şiddetli şekilde dövmek gibi suçlar işlediği bildirildi.         
Açıklamada, ‘Bu ağır suçlara ve tıbbi raporlara rağmen, H.O’nun hakkında  yeterli delili bulunmadığı için önce dava açılmadığı, daha sonra üç ay hapis cezası aldıktan sona bunun da para cezasına çevrildiği’ belirtildi. ‘Opuz’un eski kocası tarafından 2001 yılında bıçaklandığı’ kaydedilen açıklamada, “Bu suçtan dolayı da H.O. sadece sekiz taksitle ödemek üzere 840 bin TL para cezasına çarptırıldı” denildi.  
AİHM açıklamasına göre Opuz ve annesi, yine ağır tehditler yüzünden bu davayla ilgili başvurularını geri çekmek zorunda kaldı. Opuz, annesiyle birlikte 2002 yılında İzmir’e kaçma teşebbüsünde bulunurken, H.O. kendilerini buldu  ve arabada annesini tabancayla vurarak öldürdü.
Ömür boyu hapse mahkûm olan H.O’nun 2008 yılında serbest bırakıldığı kaydedilen açıklamada,  bu kişinin tekrar tehditlerini sürdürmesinin ardından, eski karısının Türk adli makamlarına  şikâyette bulunduğu, kadının avukatının da AİHM’ye, “Türk yetkililerin müvekkilini yeterli şekilde koruyamadığı” şikâyetinde bulunduğu bildirildi. 
Opuz’un avukatı Mesut Beştaş, kararın bir ilk olduğunu ve emsal olacağını söyledi. Beştaş, “Müvekilim için şu anda alınmış bir tedbir kararı yok, kendisi kendi imkanları ile korunmaya çalışıyor. Bu aile içi şiddet konusunda referans bir karar olacaktır” dedi. (dha, aa)