AİHM'ye borç taktık

Ekonomik krizle boğuşan Türkiye, şimdi de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde (AİHM) kaybettiği davalara ilişkin tazminat...

ANKARA - Ekonomik krizle boğuşan Türkiye, şimdi de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde (AİHM) kaybettiği davalara ilişkin tazminat yükümlülüğünü yerine getiremiyor. Türkiye, bu davalarda 27 trilyonluk borcuna karşılık 4 trilyon lira öderken, 23 trilyon liraya yakın borçlu kaldı.
Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk, SP Milletvekili Zeki Çelik'in, Türkiye aleyhine AİHM'ye yapılan başvurular ve kaybedilen davalara ilişkin yazılı soru önergesini yanıtladı. AİHM'ye, bugüne kadar Türkiye aleyhine yapılan 5 bin başvurunun 567'si sonuçlandı. Türkiye aleyhine sonuçlanan ya da dostane çözümle ödenmek zorunda kalınan tazminat tutarı 27 trilyon 195 milyar lira. Türkiye bu borcuna karşılık 4 trilyon 961 milyar lira ödeme yaptı.
Aleyhte sonuçlanan davalar için 6 Kasım 2001 itibarıyla Türk Lirası karşılığı ödenen tazminat tutarı 2 trilyon 575 milyara ulaşırken, döviz olarak ödenen tutar ise 658 milyar lira. Türkiye'nin döviz ve Türk Lirası olarak ödemesi gereken toplam tutar ise 16 trilyon 252 milyar lira civarında.
Dostluk borcu 10 trilyon
Dostane çözüm nedeniyle Türkiye'nin Türk Lirası ödemesine karar verilen tazminat ve ödenen miktar ise 670 milyar lira. Döviz karşılığı yapılan ödeme, 1 trilyon 58 milyar lira. Türkiye'nin dostane çözüm karşılığı ödeyeceği tazminat, 10 trilyon lirayı geçiyor.
AİHM'ye Türkiye aleyhine yapılan başvurularda ilk sırayı 2 bin 250 başvuru ile Güney Kısrıs Rum Kesimi alıyor. Doğu ve Güneydoğu'dan yapılan başvuruların sayısı ise 1500 dolayında. Kamulaştırmaya ilişkin başvuru sayısı 615'e ulaşırken, kapatılan partilere ilişkin sekiz başvuru var.
Yüksek Askeri Şûra kararlarıyla ilgili olarak AİHM'ye 60 başvuru yapılırken, sıkıyönetimden devreden 26 dava ile 23 mülteci ve iki de devlet başvurusu bulunuyor.
AİHM'ye yapılan 5 bin civarında başvurudan bugüne kadar yüzde 10'u sonuçlanabildi. Başvurulardan sadece 33'ü reddedildi.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Türkiye aleyhine verdiği karar sayısı 128, lehine karar sayısı ise dokuz. Delegeler komitesi Türkiye aleyhine 13 karar verdi. Dostane çözümle Türkiye'nin tazminat ödemeyi kabul ettiği karar sayısı ise 377. Mahkemeye yapılan yedi başvuru ise çeşitli nedenlerle kayıttan silindi.