Akdeniz'den Pasifik Okyanusu'na

18 Şubat 1952'de NATO'ya üyeliği kabul edilen Türkiye, o tarihten beri NATO'nun Ortadoğu' daki 'barikatı' oldu. Türkiye'nin yer aldığı operasyonlar ve görevleri şöyle:
Haber: ULAŞ YILDIZ / Arşivi

İSTANBUL - 18 Şubat 1952'de NATO'ya üyeliği kabul edilen Türkiye, o tarihten beri NATO'nun Ortadoğu' daki 'barikatı' oldu. Türkiye'nin yer aldığı operasyonlar ve görevleri şöyle:

  • Kore Savaşı: Dünya barışının korunmasına yönelik BM Barışı Koruma Faaliyetleri'ne Türkiye'nin katkısı, Kore Savaşı'na katıldığı 1950'de başladı. Türkiye NATO'ya üye olmamasına rağmen Kore'ye asker gönderdi. İlk etapta 4 bin 500 askerle Kore'ye giden Türkiye, 1950-1953 yılları arasında tugayını üç kere yenileyerek toplam 15 bin personel görevlendirdi. Türkiye savaş sonunda, Güney Kore ve ABD'den sonra en çok kayıp veren ülke oldu. Savaşta, 706 Türk askeri ölürken, 2 bin 111 kişi yaralandı, 168 kişi kayboldu, 219 kişi esir düştü.
  • İran-Irak Savaşı: Savaş sonrası tarafların ateşkes anlaşmasına uymalarını gözlemlemek ve birliklerin çekilmesine eşlik etmek için, BM İran-Irak Askeri Gözlemci Grubu kuruldu. Türkiye Ağustos 1988-Mayıs 1991 arasında altı aylık sürelerle dönüşümlü 10'ar askeri gözlemci görevlendirdi.
  • Körfez Savaşı: Irak'ın Kuveyt'e girmesi üzerine ABD'nin askeri operasyon başlattığı bölgede Türkiye lojistik destek ve ABD'nin İncirlik Hava Üssü'nden yararlanmasına izin verdi. Türkiye'nin savaş sonrası aldığı görev ise, NATO bünyesinde gözlemcilik ve keşif uçuşlarıyla sınırlı oldu. BM Güvenlik Konseyi'nin 9 Nisan 1991'de kurduğu Irak-Kuveyt Gözlemci Misyonu'na Türkiye 63 personel verdi.
  • Gürcistan: Gürcistan ile Abhazya arasındaki çatışmaların ardından BM, müdahale etti. 24 Ağustos 1993'te kurulan BM Gürcistan Gözlemci Misyonu'na Türkiye askeri personel gönderdi. Türkiye, Gürcistan-Çeçenya sınırındaki AGİT Gözlem Misyonu'na da, 20 Şubat 2000'den itibaren bir askeri gözlemci subayla iştirak ediyor.
  • Timor: Doğu Timor'da barış, güvenlik ve istikrarın sağlanması için BM'nin kurduğu Askeri Gözlemciler Grubu'na 1 Şubat 2000'den itibaren iki subayla Türkiye de destek verdi.
  • Filistin: Türkiye, Batı Şeria'daki El-Halil şehrinin İsrail'ce boşaltılarak Filistin ulusal yönetimine devredilmesini izlemek ve rapor etmek için iki taraf ülkenin oluşturduğu 'El Halil'de Geçici Uluslararası Mevcudiyet' adlı uluslararası gözlemcilik görevine katıldı. 1 Şubat 1997'den itibaren TSK'dan 11 personel bulunuyor.
  • Somali: 1993'te başlayan iç savaşın ardından BM, Somali'ye müdahale etti. Türkiye harekâta, 2 Ocak 1993 ile 22 Şubat 1994 arasında, 300 kişilik mekanize taburla katıldı. Türk birliği stratejik hedefleri korudu, sıcak çatışmaya girmedi.
  • Yugoslavya: Yugoslavya'nın 1992'de yıkılmasından sonra bölgede çatışmalar başladı. Bosna-Hersek' te yaşanan çatışmalar üzerine, BM Barış Gücü kuruldu. Türkiye 4 Ağustos 1993-31 Aralık 1995 arasında 1400 kişiden oluşan kuvvetle bölgeye gitti. Dayton Barış Antlaşması'ndan sonra Türk Barış Gücü takviye edildi. Bosna-Hersek' te halen 844 personelden oluşan bir Türk taburu Zenica'da görev yapıyor. Bir F-16 Türk filosu da bölgede.
  • Arnavutluk: Yaşanan iç savaş üzerine Arnavutluk'a yapılacak insani yardımın güvenle dağıtılabilmesi için 28 Mart 1997'de çok uluslu bir güç oluşturuldu. Türkiye bu güce, 16 Nisan 1997 tarihinden itibaren 759 kişiden oluşan bir deniz piyade tabur görev kuvveti ve karargâhta görevli 20 subay ve astsubay ile katıldı.
  • Kosova: Kriz üzerine NATO, 24 Mart 1999'da Kosova' ya hava harekâtı başlattı. Türkiye harekâta 10 adet F-16 uçağıyla katıldı. Halen Prizen'de Türk birliği barışı koruyor.