Anayasada 'ilk sözler'ini söylediler

Anayasada 'ilk sözler'ini söylediler
Anayasada 'ilk sözler'ini söylediler
Uzlaşma Komisyonu üyesi partiler, anayasanın başlangıç hükümleri ile ekonomik hükümler bölümlerine ilişkin önerilerine dün Meclis Başkanlığı'na sundu. AK Parti ile BDP, değişmeyecek hükümlere yer vermezken, CHP ve MHP anayasanın ilk üç maddesini değişmeyecek hükümler arasında saydı.
Haber: RİFAT BAŞARAN - rifat.basaran@radikal.com.tr / Arşivi

Anayasa Uzlaşma Komisyonu’nun çalışmalarının sürdürülmesi için kritik eşik aşıldı. Komisyon üyesi partiler, anayasanın başlangıç hükümleri ile Mali ve Ekonomik Hükümler bölümlerine ilişkin önerilerini dün Meclis Başkanlığı’na sundu. Komisyon üyeleri pazartesi günü TBMM çalışma takvimine ilişkin toplanacak. Bu toplantıda komisyon’un ‘çalışma süresi’ne ilişkin tartışmaların da değerlendirilmesi bekleniyor.
AK Parti, CHP , MHP ve BDP ’nin anayasanın başlangıç hükümleri ile ilgili teklifleri arasında dikkat çekici öneriler yer alıyor. AK Parti ve BDP, değişmeyecek hükümlere yer vermezken, CHP ve MHP, anayasa’nın ilk üç maddesini değişmeyecek hükümler arasında saydı. AK Parti önerisinde, anayasanın başlangıç metninde, “her türlü ayrımcılığı reddeden, kültürel zenginliğimizin kaynağı olan etnik ve dini farklılıklarımıza saygı duyarak” ifadesine yer vererek çok kültürlülük ve inançlılık vurgusu yaptı. BDP’nin önerisinde ise başlangıç kısmında “Biz Türkiye halkı” ifadesi yeralırken, “devletin idari yapısının ademi merkezi sistem esasına göre düzenleneceğini, devletin toprak bütünlüğüne dokunulamayacağı” vurgulandı. 

CHP ilk üç maddeyi korudu
CHP başlangıç bölümünde ‘Türk Ulusu’ ifadesine yer verirken, anayasanın ilk üç maddesinin aynen korunmasına ilişkin hüküm yazıldı. MHP’nin önerileri arasında ise genel esasların aynen korunması ve 3 maddenin değiştirilemeyeceğine dair hüküm yer aldı.

Başlangıç:
Herkesin insan haysiyetinden kaynaklanan evrensel hak ve hürriyetlere sahip olduğu inancıyla her türlü ayrımcılığı reddeden, kültürel zenginliğimizin kaynağı olan etnik ve dini farlılıklarımıza saygı duyarak müşterek tarihimiz ve değerlerimiz etrafında birlikte yaşama arzusuyla hareket eden biz Türk Milleti; demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğüne dayanan bu anayasayı egemen irademizin ifadesi olarak kabul ve ilan ederiz.
Devletin şekli
Madde 1– Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.
Cumhuriyetin nitelikleri
Madde 2– Türkiye Cumhuriyeti, insan haklarına dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devletidir.Devletin bütünlüğü, resmî dili, bayrağı, millî marşı ve başkenti
Madde 3– (1) Türkiye Devleti ülke ve millet olarak bölünmez bir bütündür.
(2) Resmî dili Türkçedir.
(3) Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır.
(4) Millî marşı “İstiklâl Marşı”dır.
(5) Başkenti Ankara’dır.
Başlangıç:
Çatalhöyük’ten bu yana toprağı yoğurup, uygarlığı inşa eden, bin yıldır dostlukla yaşayan; Balkanlar’dan, Kafkaslardan, Orta Asya’dan, Mezopotamya’dan yollara düşen, Anadolu’da buluşan kadim uygarlıkların mirasçısı olan Türkiye Cumhuriyeti Ahalisi; Çanakkale’de, Sakarya’da, Afyon’da, “İstiklal Destanını” dünyaya haykırmış, mazlum uluslara rehber olmuş; Mustafa Kemal Atatürk ’ün önderliğinde her türlü ayrımcılığı reddederek, farklılıkları ve kültürel çoğulculuğu, ulusal bütünlük anlayışı içinde zenginliklerin kaynağı olarak kabul eden eşitlik anlayışıyla ve “Türk Ulusu” adıyla; insan onuruna, insan haklarına, hukukun üstünlüğüne, sosyal adalete, katılımcı ve çoğulcu demokrasi anlayışına dayalı laik Cumhuriyetin kurum ve kurallarını düzenleyen; tarihi ve kültürel mirasımızla çevre değerlerimizi koruma ve yaşatma amacı taşıyan bu anayasayı ortak iradesi ile oluşturmuş; köken, dil, cinsiyet, inanç ayrımı yapmaksızın, bize yadigâr olan, “Türkiye” adıyla andığımız bu güzel ülkeyi yurt edinmiş nesiller olarak; “Ay yıldızlı” bayrak atında;
Egemen irademizin ve Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün “çağdaş uygarlık hedefi” ile “ebedi barış idealine” bağlılığımızın ifadesi olarak; Seçilmiş Temsilcilerimizle birlikte, bu Anayasayı kabul ediyor, ilerleyen bilimin ışığında, sürekli değişen dünyanın gereklerine uygun olarak, yurttaşlar arasında dayanışma ve gönüllü birlikteliğe dayalı bir anlayışla; gelecek kuşakların özgürlüğü, huzur, refah ve mutluluğu için; Bu anayasaya sahip çıkacakları ve meşruiyetini yitirmiş herkese karşı direnme hakkını kullanacakları inancı ile, gelecek kuşaklara emanet ve tevdi ediyoruz.
Devletin şekli
Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.
Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür.
Dili Türkçedir.
Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır.
Millî marşı “İstiklal Marşı”dır.
Başkenti Ankara’dır.
Başlangıç:
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün öncülüğünde yapılan Kurtuluş Savaşı ile kurulan Türk Devleti’nin, ezelden beri hür yaşamış Türk Milleti’nin ve Aziz Türk Vatanı’nın ebediyen varlığı, bağımsızlığı, bölünmez bütünlüğü ve egemenliğin kayıtsız şartsız millete aidiyeti ilkeleri üzerinde inşa edilen bu Anayasa; Türk vatandaşlarının insan şeref ve haysiyetine dayalı temel hak ve hürriyetlerini, herkesin hukuk önünde eşitliğini ve hiç kimseye hiçbir sebeple ayrımcılık yapılamayacağını teyit eder.
Devletin şekli
MADDE– Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.
MADDE– Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir
hukuk Devletidir.
Devletin dili Türkçedir. Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Millî marşı “İstiklal Marşı”dır. Başkenti Ankara’dır.
Başlangıç:
Biz Türkiye Halkı, bütün bireylerin ve halkların, evrensel insan hak ve özgürlüklerine sahip olduğu inancını taşıyoruz. Irk, dil, din, mezhep, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken ve benzeri hiçbir ayrım yapmaksızın herkesin eşit olduğunu kabul ediyoruz. Türkiye’de yaşayan tüm farklı kimlikler, kültürler, diller ve inançlar bu anayasanın güvencesi altındadır. Farklılıklarımızı, toplumsal bütünlüğümüzün harcı olarak görüyoruz. Bütün eylemlerinde adaleti gözetmesini ve her durumda insanların hak ve özgürlüklerini güvence altına almasını devletin temel görevi sayıyoruz. Ebedi barış idealini taşıyan bireyler ve topluluklar olarak meşru müdafaa halleri dışında savaşı ve başka halkların özgürlüğüne karşı güç kullanmayı reddediyoruz.
Devletin şekli
Madde 1 - (1) Türkiye Cumhuriyeti, insan haklarına dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.
(2) Devlet; ideolojilere, dinlere, inançlara ve yaşam tarzlarına ilişkin çoğulculuğu tanır ve toplumun çoğulcu yapısı karşısında tarafsız kalır. Hiçbir ideoloji, din, inanç ve yaşam tarzı devlet tarafından himaye edilemez veya vesayet altına alınamaz.
(3) Devletin idari yapısı ademi merkezi sistem esasına göre düzenlenir. Devletin toprak bütünlüğüne dokunulamaz.
Madde 2 - Devletin bayrağı, şekli yasada belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Milli marşı “İstiklal Marşı”dır. Başkenti, Ankara’dır.
Madde 3 - (1) Devletin resmi dili, Türkçedir. Tüm vatandaşların resmi dili öğrenme görevi ve hakkı vardır. Türkiye halkının kullandığı diğer ana diller bölge meclislerinin kararıyla ikinci resmi dil olarak kullanılabilir.
(2) Herkes, özel yaşamında ve kamusal makamlarla olan ilişkilerinde resmi dilin yanı sıra kendi anadilini kullanma hakkına sahiptir.