Anayasal muhtıra

Anayasa'-
da 51 maddelik değişiklik paketinde yer alan kimi düzenlemelere Anayasa Mahkemesi'nden sert tepki geldi.
Haber: ADNAN KESKİN / Arşivi

ANKARA - Anayasa'da 51 maddelik değişiklik paketinde yer alan kimi düzenlemelere Anayasa Mahkemesi'nden sert tepki geldi. Anayasa Mahkemesi Başkanı Mustafa Bumin, parti kapatmalarda üçte iki çoğunluk şartı getirilmesine "Bunun vebali büyük olur", anadilde eğitime ise "Bunu çok iyi düşünsünler" diyerek karşı çıktı. Siyasi partilerin kapatılmasında 'odak' tanımının değiştirilmesini de eleştiren Anayasa Mahkemesi Başkanı Bumin, "Aksi halde büyük sıkıntılar çıkabilir" uyarısında bulundu.
Bumin, Uzlaşma Komisyonu'nda görüşülen 51 maddelik Anayasa değişikliği paketindeki önerilerle ilgili sorularımızı şöyle yanıtladı:
Bizi es geçmeyin: Anayasa değişikliği konusunda herhangi bir görüşümüz alınmadı. Konu Anayasa değişikliği ama, bugüne kadar genel ve özel olarak bizden görüş soran olmadı.
Tabii henüz zaman geçmiş değil, bize sorarlarsa biz de 'Şu kural şöyle değişse ülke yararına olur' deriz. Uygulayıcı olarak anayasaların uluslarararı normlara aykırılıklarını gösterir çok daha olumlu metinler ortaya çıkmasına yardımcı olabiliriz.
Geri dönüş yok
Yalnız yapılacak olan Anayasa değişiklikleri konusunda yalnızca bizden de değil ilgili diğer kurumlardan, özellikle uygulayıcılardan
görüş alınmazsa bilerek bilmeyerek çok önemli noktalar atlanır. Çünkü, öyle cehaletler olur, öyle sonuçlar ve hatalar ortaya çıkar ki kimse bunu yeniden düzeltemez. Her değişiklik çalışmasında bazı sıkıntılar tabii ki çıkabilir.
Bir kerede yapalım: Türkiye en sık Anayasa değişikliği yapan ülke. Onun için şimdi yapılacak değişiklikler çok iyi düşünülmeli. Tek kerede köklü bir Anayasa değişikliği lazım, bunu yapıp bir daha bu işle uğraşılmamalı. İyi düşünülmeli.
Parti kapatma: Bizim özellikle bu konudaki görüşlerimize rağmen, siyasi partileri kapatmada üçte iki çoğunluk yönündeki değişikliği yaparlarsa bunun vebali onlara ait olur. Bu konuda ne büyük bir sorumluluk aldıklarını, ne büyük sıkıntılara yol açacaklarını fark ederler ama iş işten geçmiş olur. Biz uyarı görevimizi şimdiye kadar fazlasıyla yaptık.
Odak: Bu konuda da uyarımızı yaptık. Bir şeyler yapılırken mahkememizin bu konuyla ilgili gerekçelerine bakmalarında fayda var. Aksi halde sıkıntılar olacağı söylenebilir.
Anadilde eğitim: Bugünkü Anayasa ortada iken, Türkçe dışında herhangi bir dilde eğitim yapılamaz. Üniter devlet yapısı ortada. Buna kesinlikle imkân yok. Eğer Anayasa değişirse onu bilemem. Ancak, bu yönde bir değişikliğin iyi mi yoksa kötü mü olacağını bunu yapanlar çok iyi düşünmeli. Ne getirip götüreceğini hesaplamak durumundadırlar.
İnsan hakları ve AB: Avrupa bu konuda çifte standart içinde. Kendilerine istemediklerini bize isteyebiliyorlar. Orada da sorun var.
Anayasal şikâyet olumlu: Anayasal şikâyet kurumu birçok ülkede var, bunun Türkiye'de de düşünülmesi çok olumlu. Dava hakkının genişletilmesinin başka yolları da bulunabilir. Ancak tüm bunları yapabilmek
için unutulmamalı ki, bizim mahkemenin yapısı da değiştirilmelidir.
Bizi de değiştirin: Anayasa'da yapılacak 51 maddelik değişiklikle birlikte mahkemelerin de yapıları değiştirilmeli. Çünkü, bakın yalnızca Anayasa'nın geçici 15'inci maddesinin değiştirilmesi bile mahkememizi büyük yük altına sokar.
Bugünkü yapımızla bu yükü taşıyamaz, bir de bireysel dava açma hakkı tanındığında hiç kaldıramayız. Mahkemede belki ayrı ayrı kurullar oluşturmak lazım. Bunun için de önce Anayasa'nın 146 ve devam maddelerinin ardından bizim teşkilat yasamızın değişmesi gerekir. Bize sorarlarsa nasıl olması gerektiğini anlatırız.